بۇگىندە كەيبىر كونفەسسيالار اراسىنداعى دۇردارازدىقتاردان, سونداي-اق ءبىر ءدىننىڭ ىشىندەگى تۇسىنبەۋشىلىكتەردەن, الاۋىزدىقتاردان تۋىنداپ جاتقان ءتۇرلى كەلەڭسىز جاعداياتتارعا قاراپ ءارى-ءسارى كۇي كەشەسىڭ. وسىندايدا ءوزىڭ, جالپى ەلىڭ رياسىز پەيىلمەن تۇتىناتىن ءدىنىڭنىڭ اماندىعىن تىلەيسىڭ, ونىڭ بەرەكە-بىرلىكتىڭ, ىنتىماقتىڭ نەگىزگى ۇيىتقىسى ەكەنىن سەزىنەسىڭ ءارى مويىندايسىڭ...
قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە ءدىن سالاسىنا قاتىستى شەشىمىن كۇتكەن وزەكتى ماسەلەلەر بارشىلىق. مۇنى حالىق تا, اتقارۋشى ورگاندار دا جەتە تۇسىنەدى. ويتكەنى سالاداعى تۇيتكىلدەردىڭ كەسىرىنەن ورىن العان جاعىمسىز وقيعالار, ونىڭ زارداپتارى بىزگە كوپ جايتتى اڭعارتتى. بۇل جاعداياتتار, اسىرەسە قوعامىمىزداعى ءدىني قاتىناستاردى زاڭدىق تۇرعىدا مۇقيات, ىجداعاتتىلىقپەن رەتتەۋ ۇلتىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىنە, مەملەكەتىمىزدىڭ تۇراقتىلىعىنا تىكەلەي وڭ اسەر ەتەتىن اسا ماڭىزدى شارۋا ەكەنىن سانامىزعا مىقتاپ ءسىڭىردى. سونداي-اق وسى ورايدا تەك تەرروريزم جانە ءدىني ەكسترەميزمنەن تونەتىن قاۋىپ-قاتەرلەردى بارىنشا تومەندەتۋ ءىسى عانا ەمەس, قاراپايىم ادامدار اراسىنداعى بايلانىستارعا, قوعامعا جانە جەكەلەگەن وتباسىلاردىڭ ىشكى قاتىناستارىنا كەرى ىقپالىن تيگىزەتىن جاعىمسىز ۇردىستەردىڭ, سىرتتان ەنگەن وعاش عۇرىپتار مەن داعدىلاردىڭ جولىن كەسۋ جايى دا وتە وزەكتى ەكەنىن ۇعىندىق. مۇنىڭ بارلىعى حالقىمىزدىڭ اتالعان سالاداعى جاعداياتتاردىڭ سالماعىن سەزىنۋى وتە جوعارى دەڭگەيدە ەكەنىن كورسەتەدى.
جاقىندا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى قوعامىمىزدا ءبىراز ۋاقىتتان بەرى قىزۋ تالقىلانىپ كەلە جاتقان, ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگى تاراپىنان ازىرلەنىپ, ۇسىنىلعان ءدىني قىزمەت جانە ءدىني بىرلەستىكتەر ماسەلەلەرىنە قاتىستى زاڭ جوباسىن ماقۇلدادى. بۇل قۇجاتتىڭ ناقتى اتاۋى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ءدىني قىزمەت جانە ءدىني بىرلەستىكتەر ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بولىپ تابىلادى.
ءماجىلىس ماقۇلداعانىمەن ءالى جوعارى دەڭگەيلى تالقىلاۋلاردان ءوتۋى ءتيىس بۇل قۇجات قالاي دەسەك تە كوكەيدە جۇرگەن كوپتەگەن ساۋالدارعا جاۋاپ بەرىپ, كوڭىلىمىزدى دەمدەدى. ارينە «بىتكەن ىسكە سىنشى كوپ». ياعني ايتىلىپ جاتقان سىندار دا بارشىلىق. بىراق سارالاي قاراساڭىز, الگى سىني پىكىرلەر اتالعان زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتىنىڭ جانىندا تۇككە تۇرمايدى. ماسەلەن, كەيبىر ازاماتتار بۇل زاڭ جوباسى ادامداردىڭ ءدىني ەركىندىگىن شەكتەيدى دەگەن مازمۇنداعى پىكىرلەرىن كولدەنەڭ تارتۋدا. بۇل ارادا ولار اتالعان قۇجاتتا ەشكىمنىڭ ءدىني ەركىندىگىنە شەكتەۋ قويىلمايتىنىن, تەك سالاعا قاتىستى ماسەلەلەردى رەتتەۋ كوزدەلىپ وتىرعانىن ءتۇسىنۋى ءتيىس. سونداي-اق وسى ورايدا ءدىني ەركىندىك پەن بەتىمەن كەتۋشىلىكتىڭ اراجىگىن اجىراتا بىلگەن ءجون.
جالپى, قولدانىستاعى ء«دىني قىزمەت جانە ءدىني بىرلەستىكتەر تۋرالى» زاڭ 2011 جىلى قازاندا قابىلدانعان بولاتىن. سودان بەرى ءبىرشاما ۋاقىت ءوتتى. وسى ارالىقتا الەمدە تەرروريزم مەن ءدىني ەكسترەميزم قاۋپى كۇشەيە ءتۇستى. ءدىن سالاسىندا جاعىمسىز ۇردىستەر ەتەك الدى. ەلىمىزدە قوعامنىڭ ءدىني باعىتتاعى سۇرانىسى وزگەردى. ءدىنشىل ادامداردىڭ قاتارى كوبەيدى ءارى سىرتتان ىقپال ەتۋشىلەر بوي كورسەتتى. سوندىقتان ەلىمىزدىڭ ءدىني سالانى رەتتەۋدى كوزدەيتىن زاڭنامالاردى جەتىلدىرۋ ءىسىنىڭ كۇن تارتىبىنە شىعارىلۋى وتە ورىندى.
نەگىزىندە مەملەكەتىمىزدىڭ تۇراقتىلىعىن, قاۋىپسىزدىگىن, ازاماتتارىمىزدىڭ قۇقىعىن قورعاۋدا قوعامىمىزداعى ءدىني احۋال ۇلكەن مانگە يە. سوندىقتان اتالعان زاڭ جوباسىندا ءبىرىنشى كەزەكتە ەل قاۋىپسىزدىگىنە, جاماعاتتىڭ قۇقىعىن ساقتاۋعا ماڭىز بەرىلگەن.
زاڭ جوباسىندا ءدىندى تەرىس پيعىلدا قولدانۋعا مۇمكىندىگىنشە جول بەرمەۋ كوزدەلگەن. وسى ورايدا جاڭا دەسترۋكتيۆتى اعىمداردىڭ ۇستانىمدارىنا, سىرتقى نىشاندارىنا تىيىم سالۋ قاراستىرىلعان. ماسەلەن, ادامنىڭ ءجۇزىن تۇمشالايتىن كيىم ۇلگىسىن قوعامدىق ورىنداردا كيۋگە, جۇرۋگە تىيىم سالىنادى. بۇل ەڭ الدىمەن تۇرعىنداردىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن قاجەت. مۇنى ءدىني ەركىندىكتى شەكتەۋ دەپ تۇسىنبەۋ كەرەك. بۇل ارادا قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ ماسەلەسى الدىڭعى ورىنعا شىعارىلىپ وتىر.
تاعى ءبىر ايتا كەتەر جايت, جوبا بويىنشا مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە ءوزىنىڭ قىزمەتتىك مۇددەلەرىن ءدىني تۇرعىدا پايدالانۋعا, وزىنە باعىنىشتى قىزمەتكەرلەردى ءدىني جورالعىلاردى ورىنداۋعا ماجبۇرلەۋگە جانە ءدىني بىرلەستىكتەر قۇرۋعا كومەكتەسۋگە, وعان مۇشە بولۋعا تىيىم سالىنادى. بۇل جەردە دە ەشكىمنىڭ ءدىني ەركىندىگىنە نۇقسان كەلمەيدى. ويتكەنى الگى نورمالار ازاماتتىڭ دىنگە قاتىستى باستى قۇقىقتارىنا, جۇمىستان تىس مەزگىلدە ءدىني جورالعىلارعا قاتىسۋىنا, ءدىني راسىمدەردى ورىنداۋىنا كەدەرگى كەلتىرمەيدى.
سونداي-اق زاڭ جوباسىندا اتاپ كورسەتىلگەندەي, ەندى نەكەنى ءدىني راسىمدەر نەگىزىندە تىركەۋ نەمەسە بۇزۋ دا ارنايى بەلگىلەنگەن ورىنداردان وزگە جەردە جۇرگىزىلمەيدى. ال شەت ەلدەردەن ءدىني ءبىلىم الامىن دەۋشىلەرگە ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا جوعارى ءدىني ءبىلىم العان جاعدايدا عانا رۇقسات بەرىلمەك. بۇدان بولەك, باليعات جاسقا تولماعان جاسوسپىرىمدەردىڭ ءدىني شارالارعا قاتىسۋى ءۇشىن اتا-انالارى تاراپىنان كەلىسىمنىڭ بولۋى دا وتە ورىندى.
قورىتا ايتقاندا, اتالعان قۇجات ءدىندى قولجاۋلىققا اينالدىرۋ, دالىرەگى ەكسترەميستىك ماقساتقا پايدالانۋ مۇمكىندىگىن بارىنشا ازايتادى دەپ ۇمىتتەنەمىز. ەلگە كەرەگى دە وسى.
جولدىباي بازار,
«ەگەمەن قازاقستان»
