ءسال ەرتەرەك, 2013 جىلى يتاليانىڭ ميلان قالاسىنداعى «سان-سيرو» ستاديونىندا بولعان ەدىم. بۇل ستاديوننىڭ دا ەكىنشى اتاۋى – «دجۋزەپپە مەاتسا». دجۋزەپپە مەاتسا بەنيتو مۋسسوليني كەزەڭىندە يتاليا ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ شابۋىلشىسى بولعان. فينالدىق ويىندا گول سوعىپ, يتاليانىڭ الەم چەمپيونى اتانۋىنا زور ۇلەس قوسقان. الەمدەگى اتاقتى ستاديونداردىڭ بىرىنە مەاتسانىڭ ەسىمى بەرىلۋى دە زاڭدى قۇبىلىس. ءبىر جاعىنان كەيىنگى ۇرپاققا يتاليالىقتاردىڭ دا «كاتەناچچو» اتتى ويىن مانەرى بولعانىن بارشاعا ءمالىم ەتەدى. كەزىندە دۇركىرەگەن قۇراماسى, الەمنىڭ كەز كەلگەن كومانداسىنا گول سوعا الاتىن شابۋىلشىسى بولعانىن ايعاقتايدى.
2017 جىلى مادريدتەگى «سانتياگو بەرنابەۋ» ستاديونىنا جولىمىز ءتۇستى. بۇل كەشەن اتاقتى «رەال» كومانداسىنا تيەسىلى. سانتياگو بەرنابەۋدىڭ ءوزى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىسقان, كەيىننەن «رەالدىڭ» پرەزيدەنتى بولىپ, كلۋبتى داڭقتى ۇجىمعا اينالدىرعان. كلۋبتىڭ ابىرويىن اسقاقتاتقان بەرنابەۋدىڭ ەسىمى وسىلايشا ستاديونعا بەرىلدى. بۇل «رەالدىڭ» وتكەن عاسىردىڭ بەل ورتاسىندا ەشكىمگە دەس بەرمەي, ەۋروپانىڭ ءنومىرى ءبىرىنشى كلۋبى بولعانىنان سىر شەرتەدى.
جالپى, اتاقتى فۋتبولشىنىڭ ەسىمىن ىرگەلى عيماراتتارعا بەرۋ تاڭعالاتىن دا دۇنيە ەمەس. سولتۇستىك يرلانديا ەلى بەلفاستتىڭ حالىقارالىق اۋەجايىن اڭىزعا اينالعان فۋتبولشىسى دجورد بەست اتىمەن ۇلىقتادى. ال وتكەن جىلى پورتۋگاليانىڭ مادەيرا قالاسىنىڭ اۋەجايى «كريشتيانۋ رونالدۋ اتىنداعى حالىقارالىق اۋەجاي» دەگەن اتاۋعا يە بولدى.
ودان كەيىن ەۋروپادا, جالپى الەمدە ستاديون قۇرىلىسىنا كەتكەن قارجىنى تولىقتاي اقتاپ الاتىن تاعى ءبىر ءۇردىس پايدا بولدى. لوندوننىڭ «ارسەنال» كومانداسىنىڭ سۋ جاڭا ستاديوننىڭ اتاۋىن «ەميرەيتس» كومپانياسى ساتىپ الدى. بۇل – بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ برەندتىك جارناماسى. ودان كەيىن «مانچەستەر سيتي» كومانداسىنىڭ ستاديونىنا دا «ەتتيحاد» ەسىمى بەرىلدى. ونى «ەتتيحاد ەيرۋەيس» اۋە تاسىمالى كومپانياسى قوماقتى قارجى قۇيىپ, مەنشىكتەدى.
ال بىزدە شە؟ قازاقستانداعى ستاديونداردىڭ اتاۋلارىنىڭ تۇگەلگە دەرلىگى – «ورتالىق». بۇرىنعى كەڭەس كەزىندە «تسەنترالنىي» اتالعان ستاديونداردىڭ بارلىعى وسى اتاۋمەن كەلەدى. ياعني تەك قازاقشالانعانى بولماسا, ەش وزگەرىسسىز قالا بەرگەن. تەك تاۋەلسىزدىك العالى بەرى حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي سالىنعان جالعىز ستاديونىمىز «استانا ارەنا» دەپ اتالادى. ءبىر قۋانتارلىعى, اقتوبەدەگى 1975 جىلى اشىلعان «ورتالىق» ستاديون كەيىننەن «قوبىلاندى باتىر» اتاۋىن الدى. ال شىمكەنتتەگى, الماتىداعى, استاناداعى ستاديونداردىڭ بارلىعىنىڭ اتاۋى – «قاجىمۇقان مۇڭايتپاسوۆ». ارينە, قاجىمۇقان قازاق تاريحىنداعى داڭقتى بالۋان, وعان ەشكىم ءشۇبا كەلتىرمەيدى. بىراق قازاق سپورتىنا ولشەۋسىز ەڭبەك سىڭىرگەن باسقا دا ساڭلاقتارىمىز بار ەمەس پە؟
12 مامىر كۇنى تيمۋر سەگىزباەۆتىڭ دۇنيەگە كەلگەن كۇنى اتالىپ ءوتتى. داڭقتى فۋتبولشىنىڭ تۋعان كۇنىنە وراي ەلىمىزدىڭ ءار قيىرىندا ەسكە الۋعا ارنالعان شارالار ۇيىمداستىرىلدى. ارداگەرلەر اراسىندا تۋرنير دە بولدى. كەزىندە قازاقتار دوپ تەبە المايدى دەگەن قاعيدانىڭ بىت-شىتىن شىعارىپ, ماسكەۋدىڭ «سپارتاگىنا» «لۋجنيكيدە» ەكى گول سوققان تيمۋر سانجار ۇلى قانداي قۇرمەتكە دە لايىقتى! بۇكىل عۇمىرىن «قايراتقا» ارناپ, قازاق فۋتبولىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان سەگىزباەۆتى بىلمەيتىن قازاق جوق. ءبىزدىڭ ەلدەن بولەك بۇل كىسىنى كۇللى كەڭەس وداعى تانىدى, «تيمۋر ي ەگو كوماندا» دەگەن ماقالالاردىڭ جاريالانعانى دا سول تۇس. تيمۋر سانجار ۇلى سونىمەن قاتار يەمەن ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ باپكەرى بولىپ 3 جىل قىزمەت ەتتى. سول ەلدىڭ فۋتبولىنىڭ دا دامۋىنا ۇلەس قوستى. ەندى الماتىنىڭ ورتالىق ستاديونىنا تيمۋر سەگىزباەۆ ەسىمى بەرىلسە, كەرەمەت ەمەس پە! وليمپيادالاردا جۇلدە العان ساڭلاقتارىمىز دارالانىپ جاتقاندا, بارلىق جەڭىستەردىڭ باستاۋىندا تۇرعان تيمۋر سەگىزباەۆ سىندى داڭقتى فۋتبولشىمىزدىڭ اتىن اسقاقتاتقانىمىز ەلىمىزدە فۋتبولدىڭ دامۋىنا دا سەرپىن بەرەتىنى ءسوزسىز.
ەرمۇحامەد ماۋلەن,
«ەگەمەن قازاقستان»
