رۋحانيات • 19 ءساۋىر, 2018

ەلدىڭ نامىسى (عيبراتناما)

673 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

بىردە قازاق ەتنولوگياسىنىڭ بىلگىرى اقسەلەۋ سەيدىمبەك مار­قۇم «بالا كەزىمدە باشار اقساقالدان ەستىدىم» دەپ مى­نا ءبىر اڭگىمەنى ايتىپ ەدى. 

ەلدىڭ نامىسى (عيبراتناما)

قاي­ران احاڭ قازاقتىڭ كونە سالتىن سارشا تامىزدىڭ سارى قىمى­زىنداي اڭساۋشى ەدى. ءار ءسوزى سەلەۋلى دالانىڭ اق بۇيرا تول­قىنىنداي قۇلاققا كۇي بو­لىپ ەنىپ, ەڭسەلى تۇلعاسى مەن قۇيمالى كۇمىس شاقشاسى, قي­ىردى شولىپ قارايتىن قى­ران قاباعى, كەرە قارىس جا­زىق ماڭ­دايى, كونەنىڭ كوسەم سا­لىن­داي ماڭعاز ءجۇرىسى قانداي ەدى...

حوش سونىمەن... قازاقتىڭ باسىنان باعى تايىپ, بودان­دىققا باس يگەن ءحىح عاسىردىڭ ورتا تۇسىندا سارىسۋ-تۇگەسكەن بويىن جايلاپ جاتقان بەس مەي­رامنىڭ ءبىرى قۋاندىق ەلىندە قۇتجان دەگەن قاجى ءوتىپتى.

بىردە قۇتجەكەڭ ەلدىڭ ەكىن­شى ءبىر ءىرى شونجارى باقا باتىرمەن بولىمسىز وقيعا ءۇشىن شارپىسىپ قالىپ, كيكىلجىڭ سوزىلمالى دەرتتەي جازىلا قويماپتى.

سول جىلدارى ەلدە بولىس­تىق سايلاۋ ءوتىپ, قۇتجەكەڭ ءوز اتىن ۇسىنادى. قىزىق بول­عاندا بۇل كىسىنىڭ كانديداتۋراسىن اقمو­لاداعى وياز بەكىتپەي تاس­تاپتى. تەك­تەپ كورسە, ءبىر قۋلار ارا­عا ادام سالىپ, ءتىلماش ار­قىلى وياز­دىڭ جەمساۋىن تولتى­رىپ تاستاعان.

جاعدايعا قانىققان باقا باتىر بەلىنە قانجارىن بايلاپ, بەس قارۋىن اسىنىپ وياز­دىڭ كەڭسەسىنە باسىپ كىرىپ: «بۋنت بۋدەت... بۋنت بۋدەت» دەپ اعاش ەدەندى نايزانىڭ دۇمىمەن سوقىلايدى. ويازعا دا جان كەرەك ونىڭ ۇستىنە «بۋنت» دەگەن جاقسى دۇنيە ەمەس. دەرەۋ ماسەلەنى جايماشۋاق تالقىلاپ, انا الاياقتى شاقىرىپ الىپ, پاراسىن وزىنە بەرىپ, قۇتجاننىڭ جولىن اشادى.

ءسويتىپ كوڭىلى جايلانعان جۇرت جاۋ تۇسىرگەندەي جايراڭ­داپ ەلدەرىنە قايتادى. ءسوزدىڭ رەتى كەلگەندە ءبىر ازامات باقا با­تىرعا «ۋا, باتىر, بىزگە مى­نانى ءتۇسىندىرىڭىزشى. ءسىز قۇت­جانمەن اراز ەمەسسىز بە؟ ەندى مىنە, سول باق­تالاسىڭىز ءۇشىن اتا جاۋ ويازدى توق­پاق­تادىڭىز؟ نە سەبەپتەن قۇت­جان­نىڭ جىرتىسىن جىرتا قالدىڭىز؟».

سوندا باتىر قاتۋلانىپ: ء«وي, شىرىك نەمە, قۇتجانمەن مەن ارازبىن, بىراق نامىسىم اراز ەمەس, سونى دا تۇسىنبەيسىڭدەر مە! بۇل جەردە ەلدىڭ نامىسى كەتىپ بارا جاتقان جوق پا؟» دەپ, قاسىنداعى قاپتاعان اتقوس­شىلارىنا الايىپ ءبىر قاراپ, سوناۋ كوز ۇشىندا مۇنارلانىپ تۇرعان يماناق تاۋىن بەتكە الىپ تارتىپ وتىرىپتى.

بەكەن قايرات ۇلى,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار