ەلباسى ءوز ۇندەۋىندە ۇسىنىلعان بەس باستامانىڭ ءاربىرى قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا ارنالعان جان-جاقتى قاراستىرىلعان باعدارلاما ەكەنىن ايتىپ ءوتتى. راسىندا بۇل باستامالار جۇيەلىك سيپاتقا يە, ورىنداۋ مەرزىمى انىق, ىسكە اسىرۋ مەحانيزمدەرى ناقتى كورسەتىلگەن. ءدال وسى سەبەپتەرگە بايلانىستى مەملەكەت باسشىسىنىڭ الەۋمەتتىك ساياساتىن كوپتەگەن شەتەلدىك ساياساتكەرلەر مەن قوعام قايراتكەرلەرى جىلى قابىلداۋدا.
اتاپ ايتساق, «ونۆ» نەمىس كومپانياسى باقىلاۋ كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى كريستا فۋحس: «پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بەس باستاماسىنا قاتىستى: «قازاقستان دۇرىس باعىتتا كەلەدى جانە وسى جولدان تايماسىن دەگىم كەلەدى», – دەپ مالىمدەدى. سونداي-اق مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇندەۋىن گفر بۋندەستاگىنىڭ دەپۋتاتى كارين شترەنتس تە جوعارى باعالاپ «پرەزيدەنتتىڭ بەس باستاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى» حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى ارتا تۇسەدى دەگەن پىكىر ءبىلدىردى.
ەلباسىنىڭ الەۋمەتتىك باستامالارىن نەمىس ىسكەر توپتارى مەن ساراپشىلار قاۋىمداستىعى دا وڭ قابىلدادى. سونىڭ ىشىندە نەمىس ەكونوميكاسى شىعىس كوميتەتىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى ميحاەل حارمس جاڭا باعدارلامانى ەل ەكونوميكاسىن ىنتالاندىراتىن ماڭىزدى شارا رەتىندە قاراستىرادى. ونىڭ ويىنشا, بۇل باستامالار قازاقستان مەن گەرمانيا اراسىنداعى ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناسقا جاقسى اسەر ەتۋى مۇمكىن. نەمىس بيزنەسى قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋ, شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ, سونداي-اق ەلدىڭ وڭتۇستىگىنەن استاناعا دەيىن گاز قۇبىرىن تارتۋ جونىندەگى قازاقستاننىڭ جوسپارلاعان قادامدارىنان ەكىجاقتى ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق بايلانىستاردى ارتتىرۋعا ارنالعان الەۋەتتى كورىپ, ونى قىزىعۋشىلىقپەن قابىلدادى.
وسىعان ۇقساس كوزقاراستى نەمىس عالىمدارى مەن شولۋشىلارى الەكساندر رار, ۋرس ۋنكاۋف, ماتياس دورنفەلد جانە ت.ب. دا ۇستانۋدا. ولاردىڭ ايتۋىنشا, جۇيەلى رەفورمالار تۇجىرىمداماسىن جۇزەگە اسىرۋ ەكونوميكانىڭ ودان ءارى دامۋى مەن قازاقستان حالقىنىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋىن ارتتىرۋعا سەرپىن بەرەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە ەلدىڭ ايماقتاعى, سونداي-اق حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ورنىن نىعايتا تۇسەدى. ەكونوميكالىق اسپەكتىلەرگە قوسا, نەمىس ساراپشىلارى پرەزيدەنت باستامالارىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ زور الەۋمەتتىك اسەرىن باسا ايتتى. ولاردىڭ پىكىرىنشە, بۇل قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن, سونىڭ ىشىندە حالىقتىڭ تۇرمىسى تومەن جانە ورتاشا توپتارىنىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىراتىنى ءسوزسىز جانە قوعامداعى الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك قاعيدالارىنىڭ ورنىعۋىنا, سونداي-اق الەۋمەتتىك بىرلىك پەن تۇراقتىلىقتىڭ نىعايۋىنا ىقپال ەتەدى.
گەرمانيا سياقتى ءوندىرىسى دامىعان مەملەكەتتە بولا تۇرا, نەمىس ارىپتەستەردىڭ ۇندەۋدە ايتىلعاندارعا قاتىستى وبەكتيۆتى پىكىرولەرى پرەزيدەنت باستامالارىنىڭ جاھاندىق ءمانىن ءتۇسىنۋدىڭ كورىنىسى ەكەندىگى انىق. قازىرگى تاڭدا شامامەن بارلىق مەملەكەت الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ شيەلەنىسۋىن ازايتۋدىڭ جولدارىن قاراستىرۋدا, الايدا ءتىپتى الەۋەتتى مەملەكەتتەردىڭ وزىنە ءتيىستى شەشىم تابۋ مۇمكىن بولا بەرمەيدى.
ماسەلەن, 15 جىل بۇرىن قابىلدانعان «اگەندا-2010» ەكونوميكالىق باعدارلاماسىنىڭ ناتيجەسىنە قاراماستان, گەرمانياداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 5,5% (2,385 ملن ادام). بۇل 1990 جىلدان بەرگى ەڭ تومەنگى كورسەتكىش بولسا دا, وسى سالادا تۇيتكىلدى ماسەلەلەردىڭ ءالى دە بار ەكەندىگى ايتىلۋدا. تۇرمىسى تومەن جانە جۇمىسسىز ازاماتتاردى قولداۋعا ارنالعان «حارتتس-IV» نەمىس مەملەكەتتىك باعدارلاماسى توڭىرەگىندەگى پىكىرتالاس بىرنەشە اي بويى جالعاسۋدا ءبىر پارتيا مۇنى جەتكىلىكسىز دەپ ساناسا, باسقالارى, كەرىسىنشە اتالعان باعدارلاما اياسىندا بولىنەتىن قارجى ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن تولىقتاي جەتكىلىكتى دەپ ەسەپتەيدى. جىلجىمايتىن م ۇلىك پەن يپوتەكا پايىزىنىڭ جوعارىلاۋى نەمىس قوعامىن ايتارلىقتاي الاڭداتۋدا, وسىنىڭ سالدارىنان كوپشىلىكتىڭ, اسىرەسە جاس وتباسىلاردىڭ قالتالارى باسپانا الۋدى كوتەرمەيتىن بولدى.
«پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسى» باعدارلاماسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستاننىڭ گفر-داعى ەلشىلىگى ءوز قۇزىرەتى اياسىندا ەلىمىزدىڭ دامۋى ءۇشىن بۇل باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىستار جۇرگىزۋدە. بۇل رەتتە ينۆەستيتسيا تارتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرى اراسىندا ەكىجاقتى بايلانىستى دامىتۋ, ەكى ەل اراسىنداعى جوو-مەن ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ, قازاقستان ستۋدەنتتەرىنىڭ گەرمانيادا ءبىلىم الۋىنا كومەك كورسەتۋ ماسەلەلەرىنە باسا ءمان بەرىلۋدە.
مەملەكەت باسشىسى ۇندەۋىنە قاتىستى گەرمانيالىق ساراپشىلار تاراپىنان وڭ پىكىرلەر كوپتەپ تۇسۋدە. قازاقستان ەلباسىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن الداعى ۋاقىتتا دا ەلدىڭ بارلىق ازاماتتارىنىڭ ءال-اۋقاتى مەن ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ءتيىمدى الەۋمەتتىك باعىتتاعى ساياساتىمەن الەمگە لايىقتى ۇلگى بولاتىندىعى ءسوزسىز. بۇل تۇرعىدا ەۋرووداق, قازاقستاننىڭ گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسىنداعى گەرمانيا كوشباسشىلارىمەن ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ – ءبىز ءۇشىن ستراتەگيالىق مانگە يە.
بولات ءنۇسىپوۆ,
قازاقستاننىڭ گەرمانياداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى
