قىزىلوردا وبلىسىنا ىسساپارمەن كەلگەن پارلامەنت ءماجىلىسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ۆلاديمير بوجكو شىنى زاۋىتىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسقاندا يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا ىسكە قوسىلعان ءىرى جوباعا ساتتىلىك تىلەدى.
قىزىلوردا وبلىسىنداعى يندۋستريالىق ايماقتان 50 گەكتار جەر العان شىنى زاۋىتى «Orda Glass» سەرىكتەستىگىنىڭ باسقارما توراعاسى ەرجان ساعىمباەۆ كاسىپورىن تولىق كۇشىنە ەنگەن جاعدايدا سوڭعى تەحنولوگيامەن جابدىقتالعان الەمدەگى ءۇشىنشى زاۋىتتىڭ ءبىرى بولاتىندىعىن ايتادى. قىتايدىڭ «China Triumph International» كومپانياسىمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەپ جاتقان زاۋىت جىلىنا 197 مىڭ توننادان استام شىنى تاباقشا شىعارماق. كوپ كاسىپورىنداردىڭ وندىرىسكە كەرەكتى شيكىزات ەلىمىزدە جوق بولعاندىقتان كورشىلەس رەسپۋبليكالاردان كەرەگىن الىپ جۇرگەنى بەلگىلى. ماسەلەن, شىمكەنتتەگى «كەراميك» زاۋىتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوزى كەلىپ, تۇساۋىن كەسكەن كەراميكا زاۋىتى تالاي ينۆەستور اۋىستىرىپ, جۇرۋىنەن تۇرۋى كوپ بولعان. سەبەبى كەراميكاعا كەرەكتى قۇم ۋكراينا مەملەكەتىنەن تاسىمالدانعاندىقتان جۇمسالعان شىعىننىڭ ورنىن جابا المادى. كەيىن «زەردە» كومپانياسى قولىنا الدى. ايتسە دە شيكىزات قيىندىعى اينالىپ ءوتىپ جاتقان جوق.
ال «Orda Glass» كومپانياسىنىڭ مىقتىلىعى, شيكىزاتقا قاجەتتىلىك تۇگەلگە دەرلىك وبلىس ايماعىنان تابىلىپ وتىر. ارال اۋدانىنداعى كۆارتس قۇمى, دولوميت جانە اكتاس شىنى زاۋىتىنىڭ كەمەسىن ورگە جۇزدىرمەك. بۇگىندە تەك سىرتتان كالتسيلەندىرىلگەن سودا اكەلىنەدى. بۇل ماسەلە دە ويابىن تاباتىن سەكىلدى. ەرجان ساعىمباەۆ سودانى «ارال-تۇز» اق-پەن بىرلەسە وتىرىپ وڭىردە وندىرۋگە بولاتىندىعىن ايتادى. مۇنداي جاعدايدا وندىرىسكە كەرەكتى شيكىزات ءجۇز پايىز دەرلىك وبلىس اۋماعىندا الىنادى.
سالىستىرمالى تۇردە ايتساق, مۇنداي ءىرى شىنى زاۋىتى جاپونيا جانە قىتاي مەملەكەتىندە عانا بار ەكەن. وبلىستاعى شىنى زاۋىتىنىڭ سەرىكتەسى «China Triumph International» كومپانياسى الەمگە ايگىلى كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى. ادەتتە كوپ ازاماتتار شەتەلدىك ارىپتەستىكتەن بوي جيادى, ىشتەي قاۋىپ ويلايدى. اسىلىندە سەرىكتەستىكتەن قورقۋعا بولمايدى. ەكى كۇشتى كومپانيانىڭ ءبىر-ءبىرىن قولداپ, دەم بەرۋى الەمدىك جاقسى تاجىريبە. قىتاي ينۆەستورلارى شىنى زاۋىتىنىڭ قىزمەتكەرلەرىن تاجىريبە الماسۋ باعىتىندا شەتەلدە وقىتۋعا مۇددەلى بولىپ وتىر.
شىنى زاۋىتىنىڭ باسقارما توراعاسى بولاشاقتا كاسىپورىندا «Apple», «LG», «Nokia» سىندى ءىرى كومپانيالاردىڭ ونىمدەرى – پلانشەت, سمارتفون جانە وزگە دە گادجەتتەرگە ارنالعان ۋلتراجىڭىشكە شىنىلار جاسالاتىندىعىن ايتادى.
– ودان بولەك زاۋىتتا ميكروسكوپ, دۇربىلەرگە دە ارناپ ونىمدەر شىعارۋ قولعا الىنباق. زاۋىت جۇمىسىن جولعا قويىپ, اياققا تۇرعاننان سوڭ عارىشقا ۇشىرىلىپ جاتقان زىمىراندارعا قولدانىلاتىن اينەكتەر جاساۋ دا ويدا بار, – دەيدى باسقارما توراعاسى.
بۇگىنگى دامىعان تەحنولوگيا ءداۋىرى ونداي بولماق قايدا دەگەندى ايتقىزبايدى. الەمگە ايگىلى «Siemens» برەندتىك كومپانيانىڭ تاريحىن وقىپ, تاڭ قالعان ەدىك. گەرمانيادا سيمەنس دەگەن ونەرتاپقىش عالىم بولعان. قيالى باسىنا سىيماعان, بىراق قالتاسى جۇقا عالىم-ينجەنەر ۇنەمى جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ جوباسىن جاساپ, داۋلەتتى ادامداردىڭ ەسىگىن قاعىپ جۇرەدى ەكەن. كوبىسى اقىلىنان اينىعان ونەرتاپقىشتى قابىلداماعان. تامشى تاستى تەسەدى. الدىنان ورايلاپ شىعىپ قويماعاننان كەيىن ءبىر كاسىپكەر سيمەنستىڭ جوبالارىن وندىرىسكە جاراتىپ كورگەن ەكەن, سونىڭ ناتيجەسىندە مەديتسينا سالاسىندا ورنى ەرەك قوندىرعىلار دۇنيەگە كەلگەن. ال تاريحتا ول كاسىپكەردىڭ ەمەس, كەزىندە كوزىنە ەشكىم ىلمەگەن «Siemens»-ءتىڭ اتى قالدى. ۇلكەن ءىس كىشى باستامالاردان قۇرالادى. قىزىلورداداعى شىنى زاۋىتىنىڭ بولاشاعى تۋرالى ايتار بولساق, ورىندالمايتىن جوبا ەمەستىگىن وسىدان كورە بەرىڭىز.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان»
قىزىلوردا وبلىسى
