The Economic Times
ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ باسشىلارى كوپ جىلدان سوڭ استانادا باس قوسىپ, كونسۋلتاتيۆتىك كەزدەسۋ وتكىزدى. بۇل يدەيانى 2017 جىلدىڭ 10-11 قاراشاسىندا وتكەن «ورتالىق ازيا: ورتاق تاريح پەن ورتاق بولاشاق, تۇراقتى دامۋ مەن ءوزارا ىنتىماققا نەگىزدەلگەن كەلىسىم» اتتى حالىقارالىق كونفەرەنتسيادا وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيوەۆ ايتقان ەدى. وزبەكستان پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنشا, ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ بىرلىگى ءوڭىردىڭ تۇراقتى دامۋىنىڭ باستى كەپىلى بولا الادى.
بىلتىردان باستاپ تاشكەنت وڭىردەگى كورشىلەرىمەن قارىم-قاتىناستى نىعايتۋ شارالارىنا ەرەكشە نازار اۋدارۋدا. ال جاقىندا وتكەن ورتالىق ازيا باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋى وڭىردەگى مەملەكەتتەر اراسىندا ساۋدا-ساتتىق, ينۆەستيتسيا سەكىلدى ەكونوميكالىق بايلانىستاردىڭ ارتاتىنىن كورسەتسە كەرەك. بۇل ءوز كەزەگىندە جالپى ورتالىق ازيا وڭىرىمەن تىعىز قارىم-قاتىناسقا ۇمتىلعان مەملەكەتتەرگە دە جاقسى مۇمكىندىكتەر اشپاق.
The Diplomat
استانادا ورتالىق ازيانىڭ 4 مەملەكەتىنىڭ باسشىلارى مەن ءبىر مەملەكەتتىڭ مەدجليس توراعاسى كەزدەسىپ, وڭىردەگى ماسەلەلەردى تالقىلادى. ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ ون جىلدىڭ ىشىندەگى العاشقى ءسامميتىنىڭ ەرەكشە ماڭىزى بار. گلازگو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ورتالىق ازيا تۋرالى زەرتتەۋلەر جۇرگىزەتىن وقىتۋشىسى لۋكا انچەسچيدىڭ ايتۋىنشا, بۇل ءوڭىردىڭ ورنالاسۋىنىڭ ءوزى ساياسي ماڭىزعا يە.
كەزدەسۋ تۋرالى يدەيانى وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيوەۆ ايتىپ, قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ول ويدى جۇزەگە اسىردى. قازاقستان مەن وزبەكستان وڭىردەگى ەڭ ءىرى ەكونوميكالىق مەملەكەت ەكەنىن ايتا كەتۋ كەرەك. كەزدەسۋگە, سونداي-اق تاجىكستان, قىرعىزستان پرەزيدەنتتەرى مەن تۇرىكمەنستاننىڭ پارلامەنت سپيكەرى قاتىستى.
لۋكا انچەسچي جاقىندا The Diplomat جۋرنالىنا ماقالا جاريالاعان بولاتىن. وندا نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ حالىقارالىق ستراتەگيالىق بايلانىستى ءتيىمدى جولعا قويعانى, بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندە توراعالىق ەتكەنى ايتىلعان. ماقالادا ول ورتالىق ازياداعى باسقا مەملەكەتتەر استانانىڭ سىرتقى ساياساتىنان ۇلگى الۋى كەرەكتىگىنە دە توقتالعان. ال قازاقستان ۇيىمداستىرعان ورتالىق ازيا باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋى وڭىردەگى بايلانىستى نىعايتىپ, جاڭا لەپ بەرەتىنىنە سەنىم مول.
The Times of Central Asia
قازاقستان استاناسىندا ورتالىق ازيا باسشىلارى 2009 جىلدان كەيىن العاش رەت كەزدەسىپ, ءوزارا بايلانىستى دامىتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. استاناداعى كەزدەسۋگە قازاقستان, وزبەكستان, تاجىكستان, قىرعىزستان پرەزيدەنتتەرى مەن تۇرىكمەنستان مەدجليس توراعاسى قاتىستى. وڭىرلىك سامميت ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ اراسىنداعى سەنىمدى سەرىكتەستىكتىڭ نىعايا تۇسەتىنىن كورسەتەدى.
قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ كەزدەسۋدى دوستىق بايلانىستىڭ جاڭا بەلەسى دەپ اتادى. كەزدەسۋ بارىسىندا ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ باسشىلارى ورتاق سۋ رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋ, ءوزارا ساۋدا سەكىلدى سالالاردا ءادىل كەلىسىم جاساۋ تۋرالى شەشىمگە كەلدى. سونىمەن قاتار نۇرسۇلتان نازارباەۆ جىل سايىن ورتالىق ازيا ەلدەرىنە ورتاق مەرەكە – ناۋرىز قارساڭىندا كەزدەسىپ وتىرۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتىپ, ول ءبىراۋىزدان قولداۋ تاپتى.
Radio Free Europe
قىرعىزستان پرەزيدەنتى سوورونباي جەەەنبەكوۆپەن كەزدەسۋ بارىسىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ ورتالىق ازياداعى بەس مەملەكەت وڭىردەگى بارلىق پروبلەمالاردى شەشۋگە قاۋقارلى ەكەنىن ايتتى. سونىمەن قاتار قازاقستان پرەزيدەنتى وزبەكستان باسشىسى شاۆكات ميرزيوەۆپەن دە جەكە كەزدەسۋ وتكىزدى. بىلتىر ورتالىق ازيا باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋى تۋرالى يدەيانى ايتقان شاۆكات ميرزيوەۆ بولسا وسى كەزدەسۋدى ۇيىمداستىرعان نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ريزاشىلىق ءبىلدىرىپ, قازاقستاننىڭ ورتاق مادەنيەت, ورتاق تاريحى بار ەلدەردىڭ اراسىنداعى ەكونوميكالىق بايلانىستى نىعايتۋعا ۇمتىلىپ وتىراتىنىن اتاپ ءوتتى. ال نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزارا ساۋدا بايلانىسىنان بۇرىن وڭىرلىك قاۋىپسىزدىككە باسا نازار اۋدارۋ كەرەكتىگىن ايتتى.
ورتالىق ازيا باسشىلارىنىڭ كەلەسى كەزدەسۋى تاشكەنتتە وتەدى. بۇعان دەيىن وڭىردەگى مەملەكەت باسشىلارى 2009 جىلى الماتىدا كەزدەسىپ, ارال ماسەلەسىن تالقىلاعان ەدى. ال وتكەن اپتاداعى كەزدەسۋدە نەگىزگى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى ورتاق سۋ رەسۋرستارىنا قاتىستى بولدى. ء«بىزدىڭ مەملەكەتتەر پايدالاناتىن ورتاق سۋ رەسۋرستارى بار. مىسالى ءامۋداريا مەن سىرداريا ماڭىندا جالپى العاندا 70 ميلليون ادام تۇرادى. ءبىز كەزدەسۋ بارىسىندا بۇل ماسەلەنىڭ ساياسي كەلىسسوزدەرگە اپارمايتىنىنا كەلىستىك. ءبىز سۋ پروبلەماسىن گيدرو-
ەلەكترەنەرگيا ستانسالارىن سالۋ سەكىلدى ماسەلەمەن قاتار قاراستىرۋىمىز كەرەك», دەدى ن.نازارباەۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, پرەزيدەنتتەر باسقا مەملەكەتتەردەن الىناتىن تاۋار يمپورتىن تومەندەتىپ, ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى اراسىندا وزدەرىندە وندىرىلەتىن تاۋاردىڭ ءوزارا ساۋ-
داسىن ارتتىرۋ تۋرالى كەلىسىمگە كەلگەن.
دايىنداعان
گۇلنۇر قۋانىشبەكقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
