قازىرگى تاڭدا ادامي كاپيتال – قوعامنىڭ الەۋەتىن انىقتاۋشى نەگىزگى فاكتورلاردىڭ ءبىرى. الەمنىڭ دامىعان ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسى ادامي كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيانىڭ بولاشاقتا مول تابىس اكەلەتىندىگىن دالەلدەپ وتىر.
الەمدىك بانك كورسەتكىشتەرىنەن الەم مەملەكەتتەرىنىڭ ۇلتتىق بايلىعىندا ادام كاپيتالىنىڭ الاتىن ۇلەسى جوعارى ەكەندىگىن كورۋگە بولادى. مىسالى, الەمنىڭ 192 مەملەكەتىنىڭ ۇلتتىق بايلىعىنداعى جەكە كاپيتالدىڭ ۇلەسى – 16 پايىزدى, تابيعي رەسۋرستار – 20 پايىزدى, ال ادامي كاپيتال 64 پايىزدى قۇرايدى. ال بۇل كورسەتكىش اقش-تىڭ ۇلتتىق بايلىعىندا 76 پايىزعا تەڭ.
2017 جىلعى مالىمەت بويىنشا 186 مەملەكەت ىشىندە ادام دامۋىنىڭ يندەكسى جونىنەن قازاقستان 56-شى ورىندى يەلەندى.
ادامي كاپيتالدىڭ ساپاسى ءبىلىم بەرۋدىڭ ساپاسىنا تىكەلەي بايلانىستى. سوندىقتان جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە جاساندى ينتەللەكتىمەن جانە «ۇلكەن دەرەكتەرمەن» جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن اقپاراتتىق تەحنولوگيالار بويىنشا ءبىلىم العان تۇلەكتەر سانىن كوبەيتۋ قاجەتتىگى تۋىنداپ وتىر.
الەم سوڭعى ونجىلدىقتا تسيفرلى تەحنولوگياعا نەگىزدەلگەن جاڭا تيپتەگى ەكونوميكاعا كوشۋدە. قازىرگى ۋاقىتتا اقپاراتتىق تەحنولوگيالار مەن تسيفرلى ترانسفورماتسيا باسەكەگە قابىلەتتىلىك پەن تەحنولوگيالىق وزگەرىستىڭ نەگىزگى فاكتورى بولىپ سانالادى.
ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى قىزمەتكەرلەر اراسىنداعى بايلانىستى وڭتايلاندىرۋ ءۇشىن ءپرينتسيپتى جاڭا اقپاراتتىق-ءبىلىم بەرۋ الاڭىن قۇرۋ ماقساتىندا م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى «تسيفرلى ۋنيۆەرسيتەت» تۇجىرىمداماسىنا كوشۋ باستاماسىن كوتەردى.
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ كەشەندى تسيفرلاندىرۋ قىزمەتى ستراتەگيالىق مىندەتتەردىڭ ءبىرى بولىپ بەلگىلەنگەن. تۇجىرىمدامانى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى ستۋدەنتتەر ءۇشىن ساپالى ءبىلىم الۋ مۇمكىندىگىن ارتتىرۋ, سۇرانىستى قاناعاتتاندىرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ جانە جەمقورلىق قاۋپىن تومەندەتۋگە قول جەتكىزۋ كوزدەلۋدە.
شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىن, ترانسۇلتتىق كورپوراتسيالاردى تارتۋ ارقىلى تسيفرلى ەكونوميكا ءۇشىن سۇرانىسقا يە ماماندىقتار بويىنشا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ مازمۇنى جاڭارتىلىپ, جاڭا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالار ازىرلەۋگە مۇمكىندىك بەرىلدى.
قازىرگى تاڭدا ۋنيۆەرسيتەت پورتۋگاليا مەملەكەتىنىڭ براگانسا پوليتەحنيكالىق ينستيتۋتىمەن «اقپاراتتىق جۇيەلەر» ماماندىعى بويىنشا بىرلەسكەن ءبىلىم بەرۋ ماگيسترلىك باعدارلاماسىن ازىرلەۋدى تابىستى اياقتادى. سونداي-اق قازىرگى تاڭدا ينستيتۋتپەن بىرلەسكەن قوسديپلومدى ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى بويىنشا ايماق پەن رەسپۋبليكا ءۇشىن اسا قاجەت «حيميالىق ينجەنەريا» ماماندىعى بويىنشا ماگيسترانتتار ءبىلىم الۋدا.
تاراز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە 2017 جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىنەن باستاپ باكالاۆريات باعدارلاماسى بويىنشا قاناتقاقتى رەجىمدە «مەحاترونيكا» ماماندىعى اشىلىپ, ءبىرىنشى كۋرسقا العاشقى ستۋدەنتتەر قابىلداندى. ەلباسى ايتقانداي, ۋاقىت بارىسىمەن كوپتەگەن ماماندىقتار ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە بولماي قالادى. زامان تالابىنا سايكەس جاڭا ماماندىقتارعا قاجەتتىلىك تۋادى. قازاقستاندا جوق سونداي ماماندىقتاردىڭ ءبىرى – «مەحاترونيكا». مەحاترونيكا – ەلەكتروتەحنيكا, مەحانيكا, كومپيۋتەرلىك جانە اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى بىرىكتىرەتىن ينجەنەريانىڭ جاڭا سالاسى. وسى ماماندىق بويىنشا ستۋدەنتتەر العاشقى ەكى جىلدى ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتە, ال سوڭعى ەكى جىلدى پولشا رەسپۋبليكاسىنداعى ليۋبلين پوليتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە جالعاستىرىپ, ەكى مەملەكەتتىڭ ديپلومىن الاتىن بولادى. «تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ بارىسىندا «مەحاترونيكا» اسا قاجەتتى ماماندىقتاردىڭ ءبىرى بولادى.
سونىمەن قاتار تەحنيكالىق ماماندىقتارعا قوسىمشا گرانتتار ءبولىنىپ, ولاردىڭ سانى 11 مىڭعا جەتكىزىلۋى – ءبىز كوپتەن كۇتكەن شەشىم بولاتىن. سوڭعى 5-6 جىلدىڭ ىشىندە تەحنيكالىق ماماندىقتار بويىنشا مەملەكەتتىك گرانتتىڭ قۇنى وزگەرگەن جوق. مەملەكەت تاراپىنان 1 جىلعا تەحنيكالىق ماماندىقتا وقىپ جۇرگەن ستۋدەنتكە 349 400 تەڭگە بولىنگەن, ياعني بۇل ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتەردەن 2 ەسە, ال پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنان 1,5 ەسە از. تەحنيكالىق ماماندىقتار گۋمانيتارلىق, ەكونوميكالىق, زاڭگەرلىك جانە پەداگوگيكالىق ماماندىقتارمەن سالىستىرعاندا ماتەريالدىق رەسۋرستاردى كوبىرەك قاجەت ەتەتىنىن جاقسى بىلەمىز. سوندىقتان دا ەلباسىنىڭ تەحنيكالىق جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ماماندىقتارى بويىنشا بارلىق جوعارى وقۋ ورىندارى گرانتتارىنىڭ قۇنىن ۇلتتىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ گرانتتارى دەڭگەيىنە دەيىن كوتەرۋ كەرەك دەگەن تاپسىرماسى ءبىزدى اسا قۋانتتى.
قورىتا ايتساق, ەلباسىنىڭ ۇسىنىستارى جوعارى وقۋ ورىندارىندا يننوۆاتسيالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋعا, جاستاردىڭ ءبىلىم دەڭگەيى مەن ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا, ولاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
ماحمەتعالي سارىبەكوۆ,
م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى
