ەكونوميكالىق ساياسات, يننوۆاتسيالىق دامۋ جانە كاسىپكەرلىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى اسقار بەيسەنباەۆ شارانى اشا كەلىپ, مەملەكەت باسشىسى «قازاقستاننىڭ الەمدەگى باسەكەگە بارىنشا قابىلەتتى 50 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ ستراتەگياسى» جولداۋىندا ايماق ورتالىقتارىندا ەكونوميكالىق ءىس-قيمىلدى ۇدەتۋگە, سونداي-اق ايماقتاردى ءتيىمدى ەكونوميكالىق سالالارعا مامانداندىرۋدى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان قازىرگى زامانداعى اۋماقتىق دامۋ ستراتەگياسىن ازىرلەۋ قاجەتتىگى تۋرالى مىندەت العا قويعانىن اتاپ ءوتتى.
اسقار بەيسەنباەۆ قازىرگى كەزدە الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالار بيزنەستى قولداۋ جانە ايماقتىق دامۋدىڭ ءوسۋ ورتالىقتارى رەتىندە ەكونوميكالىق قارقىندى ىنتالاندىرۋدا قاجەتتى ينستيتۋتتار رەتىندە قاجەت بولىپ وتىرعانىن, اكك ايماقتاعى كاسىپكەرلەردىڭ باستامالارىنا قولداۋ بىلدىرە وتىرىپ, ايماقتاعى بيزنەستىڭ ىسكەرلىك بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. اكك جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ بۇگىنگى تاڭدا ايماقتاردى دامىتۋداعى نەگىزگى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى.
سەناتور ءالىمجان قۇرتاەۆ جەكە قارجىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, كوممەرتسيالىق جانە كوممەرتسيالىق ەمەس مىندەتتەردىڭ ارالاسىپ كەتۋىن, كوپتەگەن اكك-ءنىڭ شىعىنعا ۇشىراپ جاتقانىن, جوبالار اۋقىمى اياسىنىڭ كەڭدىگى مەن وڭتايلى ەمەستىگى جانە باسقا دا اكك قىزمەتىندەگى وزەكتى ماسەلەلەردى اتاپ كورسەتتى.
ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى سەرىك جۇمانعارين الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالار قىزمەتىندەگى نەگىزگى كورسەتكىشتەردى دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسۋشىلارعا تانىستىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا وبلىستاردا, استانا مەن الماتى قالالارىندا 16 الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالار جۇمىس ىستەپ كەلەدى, ولاردىڭ 85 ەنشىلەس ءارى تاۋەلدى كاسىپورنى بار, ولاردا 102 ينۆەستيتسيالىق جوبالار جۇزەگە اسۋدا. 2016 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بارلىق الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالاردىڭ جالپى كىرىسى 31,5 ميلليارد تەڭگەنى, شىعىستارى 31,8 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى.
ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ارىستان قابىكەنوۆ قازاقستاننىڭ 8 اۋماعىندا (وڭتۇستىك قازاقستان, قىزىلوردا, الماتى, ماڭعىستاۋ, اتىراۋ, اقتوبە, سولتۇستىك قازاقستان, شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا) 23 يندۋستريالىق ايماقتار جۇمىس ىستەيتىنىن ايتتى. 136 ميلليارد تەڭگە (25,6 پايىزى شەتەلدىكتەردىڭ قاتىسۋىمەن) سالىنعان 127 جوبا ىسكە قوسىلدى, 186 جوبا جۇزەگە اسۋ كەزەڭىندە, 8 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلدى, ءوندىرىس كولەمى 160 ميللياردتان استام تەڭگەنى قۇرادى, 14 ميللياردتان استام تەڭگە سالىق تۇرىندە قايتارىلدى. بۇل رەتتە بارلىق يندۋستريالىق ايماقتاردان ينفراقۇرىلىمنىڭ قۇرىلىسىنا ارنالعان بيۋدجەت شىعىندارى 61 ميللياردتان استام تەڭگەنى قۇرادى. ءسويتىپ, ينفراقۇرىلىمعا سالىنعان بيۋدجەتتىڭ 1 تەڭگەسىنە جەكە ينۆەستيتسيانىڭ 2,2 تەڭگەسى تارتىلدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ارمان ەۆنيەۆ ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ تۇراقتاندىرۋشى قورلارىن قالىپتاستىرۋ مەن پايدالانۋدا مينيسترلىك الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالارمەن ءوزارا تىعىز ارەكەت ەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«اstana» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسىنىڭ جەتەكشىسى نۇرلان جاقىپوۆتىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, «1000 ورىن – كوشە ساۋداسى» باعدارلاماسى اياسىندا 800 ميلليوننان استام جەكە ينۆەستيتسيا تارتىلعان, استانادا مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلعانى ايتىلدى.
ءسوز العان «شىمكەنت» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسىنىڭ باسشىسى ايتمۇحامەد الداجاروۆ وبلىستا 11 يندۋستريالىق ايماق قۇرىلعانىن, وندا 156 ميلليارد تەڭگەنىڭ 172 جوباسى جۇزەگە اسقانىن ايتتى.
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسى بارىسىندا الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالارىنىڭ ءتيىمدى دامۋىنا بوگەت بولىپ وتىرعان وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋ جولدارىن تالقىلادى. زاڭنامالىق جانە نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازانى جەتىلدىرۋ, قارجىلاندىرۋدىڭ قوسىمشا كوزدەرىن تابۋ, جەر ءبولۋ مەرزىمدەرىن قىسقارتۋ جانە باسقا دا ماسەلەلەر ايتىلدى.
دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ۇسىنىستار ازىرلەنىپ, ولار ەلىمىزدىڭ ۇكىمەتىنە, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا جانە باسقا دا مۇددەلى ۇيىمدارعا جىبەرىلەدى جانە بۇدان بىلايعى زاڭ شىعارۋ جۇمىستارى بارىسىندا سەنات دەپۋتاتتارى ەسكەرەتىن بولدى.
