تۇركى الەمىندەگى سوپىلىق پوەزيانىڭ اسا كورنەكتى وكىلى يۋنۋس ەمرە قوجا احمەت ياساۋي بابامىزدىڭ ءىلىمىن جالعاستىرۋشى رۋحاني شاكىرتتەرىنىڭ ءبىرى سانالعان. بار ءومىرىن يماني الەمگە باعىشتاعان ونىڭ ولەڭ-جىرلارى تۇرىك ەلىندە زور تانىمالدىلىققا يە. مالىك وتارباەۆ ەمرە ولەڭدەرىن اۋدارۋ وڭايعا سوقپاعانىن, ءتىپتى كەيبىر ولەڭىن اۋدارۋ بارىسىندا ءبىر ايدان اسا ۋاقىت كەتكەنىن ايتتى. دەگەنمەن, اۋدارما كەزىندە يۋنۋس ەمرە ءتىلىنىڭ قازاق تىلىنە وتە جاقىن ەكەنى بايقالعان.
«تۇپنۇسقادان اۋدارعانىمىز الدەقايدا جەڭىل بولدى, نەگە دەسەڭىز, اۋدارما بارىسىندا قازىر تۇرىك اعايىنداردىڭ مۇلدە قولدانبايتىن سوزدەرىن كەزدەستىردىك. ماسەلەن يۋنۋس ەمرە ءدال ءبىزدىڭ تىلىمىزدەگىدەي «قاشان؟» دەپ جازادى. ول ءسوزدىڭ ورنىنا قازىر تۇرىك اعايىندار «نە زامان؟» دەگەن ءسوزدى قولدانىپ ءجۇر. ايتا بەرسەك مۇنداي ۇقساستىقتار وتە كوپ. سوندىقتان ەمرە ولەڭدەرى بىزگە بوتەن ەمەس. ولەڭدەردىڭ قازاق تىلىندەگى كوركەم اۋدارماسىن اقىن داۋلەتبەك بايتۇرسىن ۇلى جاسادى», دەيدى مالىك وتارباەۆ.
– ەمرە شىعارمالارىن اۋدارۋ وسىدان 5-6 جىل بۇرىن باستالعان. كىتاپ باسپاعا جىبەرىلەر الدىندا قازاقشا اۋدارمامەن قوسا تۇرىكشە تۇپنۇسقاسىن بەرەيىك دەگەن ۇسىنىس ءتۇستى. كىتاپ كولەمى 27 باسپا تاباقتى قۇرادى. اۋدارما بارىسىندا تۇپنۇسقادان مەيلىنشە الىستاماۋعا تىرىستىق. ەمرە جىرلارى ياساۋي حيكمەتتەرىمەن ۇندەس, – دەيدى كىتاپ رەداكتورى كادىربەك قۇنىپيا ۇلى.
قازاقستاننىڭ تۇركياداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ابزال ساپاربەك ۇلى كىتاپ العىسوزىندە اتالعان تۋىندى تامىرلاس ەكى ەل اراسىنداعى رۋحاني بايلانىستى ودان ءارى نىعايتا تۇسەتىنىن, يۋنۋس ەمرەنىڭ قازاق جۇرتىنا تانىلۋى رۋحاني ومىرىمىزدەگى ايرىقشا اتاپ وتۋگە تاتيتىن ۇلكەن جاڭالىق ەكەنىن جازعان. ونىڭ سوزىنشە, اباي, مۇقاعالي شىعارمالارىنان باستاۋ العان وسىناۋ ادەبي ءۇردىس بولاشاقتا دا جالعاسىن تاپپاق.
شاراعا قاتىسقان زيالى قاۋىم وكىلدەرى دە بۇل باستاما ءتۇبى ءبىر تۇركى حالىقتارىنىڭ بىرلىگىن ارتتىرىپ, رۋحاني ۇندەستىككە جەتە-
لەيتىن يگى قادام دەپ باعالادى.
– قازاقستان مەن تۇركيا اراسىنداعى ساياسي ەكونوميكالىق بايلانىستارمەن قاتار ادەبي-مادەني قارىم-قاتىناستار دا بارىنشا ورىستەپ كەلەدى. سونىڭ ءبىر دالەلى ەكى ەل كوركەم ءسوز شەبەرلەرىنىڭ شىعارمالارىن اۋدارىپ, تانىستىرۋ ءىسى كەڭىنەن جولعا قويىلا باستادى. قازاق وقىرماندارىنىڭ قولىنا ءتيىپ وتىرعان يۋنۋس ەمرەنىڭ «جىرلارى» وقىرمان قاۋىمنىڭ كوڭىلىنە شۋاق سەبەدى دەپ سەنەمىز. بۇل ەكى ەل ءۇشىن, اسىرەسە, باۋىرلاس ەكى ەلدىڭ ولەڭ سۇيەر ويلى وقىرماندارى ءۇشىن اسا قۋانىشتى جاعداي. اتاجۇرت پەن اناجۇرت اراسىنداعى ادەبي بايلانىستارىمىز بۇدان ءارى دە ماڭگى گۇلدەنە بەرگەي! انكارا مەن استانا اراسىنداعى «التىن كوپىر» ادەبي-مادەني قارىم-قاتىناستارىمىزدى بولاشاقتا دا نىعايتىپ, بۇكىل تۇركى الەمىندەگى تۋىس حالىقتار بىرلىگىنە قىزمەت ەتەدى دەپ سەنەمىن, – دەدى كىتاپ تانىستىرىلىمىنا تۇرىك ەلىنەن ارنايى كەلگەن قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وكىلەتتى كەڭەس توراعاسى مۇسا يىلدىز.
ويلى وقىرمانعا جول تارتقان جاۋھار جىرلار تۋىندىسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق كىتاپحاناسىنىڭ قورىنا تابىستالدى.
ارمان وكتيابر,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى