ادەبيەت • 08 ناۋرىز, 2018

اجەنىڭ مەكتەبى

870 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

اۋىلدان اجەمىز كەلگەن. جەت­پىستى جەلكەلەگەن كىسى. سول كىسىنى الىپ جەزدەمىزدىڭ ۇيىنە قوناققا بارعانبىز. 

اجەنىڭ مەكتەبى

ەت دايىن بولىپ قالعاندا اپايىمىز: «ال مىنا جاققا قولدارىڭىزدى شايا قويىڭىزدار» دەدى. قولىمىز تاپ-تازا بولسا دا اس الدىندا قول شايۋ ءسىڭىپ قالعان سۇننەت قوي, ءبارىمىز جاپا-تارماعاي ورنىمىزدان تۇردىق. الدىمىز ەسىكتەن ەندى شىعا بەرگەندە اجەمىز ساڭق ەتە قالدى: ء«اي, وتىرىڭدار تۇگە! بۇ قازاق قالاعا كەلدىك دەپ قوناق­تىڭ قولىنا سۋ قۇيۋدى دا ۇمىتىپ قالعان با؟ شاقىر انا ەراسىلدى تاي جەگەن بورىدەي تالتاڭداتپاي» دەگەنى. ەراسىل دەگەن جيەنىمىز عوي. 10 جاستا. «سۋ قۇيسىن, بىرەۋدىڭ راحمەتىن الماسا, العىسىن الۋعا ۇمتىلماسا قايتىپ ادام بولادى دەپ وتىرسىڭدار؟» دەيدى اجەمىز.

ويلانىپ قالدىق. جارتى ساعات شۋلاپ, دۇردىك ەرنىن بۇرتيتىپ ەراسىلعا سۋ دا قۇي­عىزدىق. اجەم ايتقانداي ءوزى دە دومالانىپ العان ەكەن. تىعىرشىقتاي دەنەسىنە تىرسيتىپ مايكە كيىپ العانىن دا ۇناتپاعانداي بولدى ۇلكەن كىسى.

سۋ قۇيعان «جىگىتكە» ءبارىمىز «وي, كوپ جاسا», «راحمەت!», «اللا رازى بولسىن!», «وقۋدا وزات بول!» دەگەن اق تىلەكتى جاۋدىرتىپ جاتىر­مىز. ۇيرەتۋىمىز بويىنشا يىعىنا سالىپ كەلگەن ورامالىن العاشقى ادامعا ۇسىنا سالىپ اينالا قۇيىپ شىقتى. اياعىن الا ءتىپتى تىشقاننىڭ قۇيرىعىنداي جىڭىشكەرتىپ ءاپ-ادەمىن عىپ قۇيۋدى دا تەز يگەرىپ الا قويدى...

وسى بۇرىنعى قازاق بالا تاربيەسىنە قانشالىقتى باس قا­تىر­دى ەكەن دەگەن وي كەلۋشى ەدى كەيدە. ارنايى «مىنانى بى­لاي تاربيەلەۋ كەرەك» ەكەن دەپ كىتاپ اقتارىپ, پسيحولوگ ىزدەپ, سارساڭعا تۇسپەي-اق, نەبىر ونە­گەلى ۇل-قىزداردى ءوسىردى ەمەس پە؟ وي­لاپ باقساق, ول كەزدەگى تۇرمىس­تىڭ ءوزى دە تاربيە بولعان ەكەن دە.

قوناق كەلگەندە ءوز بولمەسىنە كىرىپ, ەسىگىن تارس جاۋىپ, «بۇلار قاشان كەتەر ەكەن» دەپ كومپيۋتەر شۇقىلاپ وتىراتىن بالا­لاردى كورىپ ءجۇرمىز عوي. ولار­دىڭ پسيحولوگياسىن اناۋ قوناققا سۋ قۇيىپ, زىر جۇگىرىپ جۇرگەن بۇرىنعى بالالارمەن سالىستىرۋعا كەلمەيدى. كەلگەن قوناق­تاردىڭ اڭگىمەلەرىن تىڭ­داپ, ءانىن ەستىپ, كۇيىنە ەلىتىپ… ەلىكتەپ, قۇرمەتتەپ, قىز­مەت قى­لىپ, ءوزى دە العىس الىپ…

اجەمنىڭ «بىرەۋدەن العىس الۋعا ىنتىق بولماي, قالاي ادام بو­لادى دەپ وتىرسىڭدار؟» دەگەن سوزىندە وتە ۇلى ۇعىمدار جاتقان سەكىلدى. بالا قىزمەت قىلسا, ۇل­كەن­دەر ارينە, العىسىن ايتادى, بالا مارقايادى. كوپشىل بولىپ ەسەيەدى, بىرەۋگە قىزمەت ەتكىسى كەلىپ تۇرادى. «بەرەگەن قولىم – الاعان». بۇل دا بىرەۋدىڭ سەنىمى مەن كومەگىنەن تىس قالمايدى. بىرەۋگە راحمەت ايتقىزا الماي, راحمەت ايتسا ونىڭ قادىرىن سەزىن­بەي… قالاي ءومىر بولماق؟..

باياعىدا سىرتتان كەلە جاتقان قوناققا «اسسالاۋماعالەيكۋم» دەپ وڭ قولىمەن كوكىرەگىن باسا الدىنان شىعاتىن بالالار ەدى. سالەمىن العان كىسىنىڭ «بارەكەلدىسىن» ەستىپ تۇرىپ ەسىك اشاتىن دا بالالار بولاتىن. ودان كەيىن سۋ قۇيىپ, قۇلاق جەپ, كەڭەس تىڭداپ…

اس قايىراردا ەراسىلىمىز قايتا كەلىپتى. قىزمەتى ۇناپ قالعان سەكىلدى. تاعى دا العىس جاۋ­دىردىق. مارقايىپ قالدى. عىلىم دوكتورى اتانعان اكەسى ىستە­تە الماعان ونەگەلى ءىستى جاۋى­­­رىنى قۋشيعان «جامان كەم­پىر» جارتى ساعاتتا-اق ىستەتىپ, تار­بيەلەپ كەتتى. «شال­عى شالىپ, ۇلكەن­­نەن العىس العان» قازاقتىڭ دا­نىش­پان­دىققا تولى ونەگەلى ءومىرى-اي دەشى, ءا! ساعىناسىڭ…

ۇلاربەك نۇرعالىم ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار

شايدوروۆ الەمدىك باق نازارىندا

وليمپيادا • بۇگىن, 12:06