پرەزيدەنت • 06 ناۋرىز, 2018

ت.ابدىكاكىم ۇلى: تۇرمىس وڭالماي, تىرلىك وڭالمايدى

363 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا قازاقستان حالقىنا ارناعان «پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسى» اتتى ۇندەۋىن باستان-اياق زەيىن سالا تىڭدادىم. 

ت.ابدىكاكىم ۇلى: تۇرمىس وڭالماي, تىرلىك وڭالمايدى

ءوز باسىم ونى ۇندەۋ دەپ ەمەس, ەل رۋحى مەن تۇرمىسىنىڭ قاجىر-قايراتىن ارتتىرۋداعى ءھام ەكولوگيانى گۇلدەندىرۋدەگى شيرەك عاسىردان استام ۋاقىت بويى ۇدايى, ءۇزىلىسسىز-ۇزدىكسىز اتقارىلىپ كەلە جاتقان مەملەكەتتىك جاڭعىرۋدىڭ ەلباسى تۇزگەن ساياسي-الەۋمەتتىك ءھام ەكونوميكالىق ساتىلى باعدارلامالارىنىڭ زاڭدى جالعاسى ەكەندىگىن ۇقتىم. كورەگەندىلىك پەن ىسكەرلىك, ساليقالى-سابىرلى باسشىلىق قابىلەت ناتيجەسىندە سومدالعان سونداي ساتىلى باعدارلامالاردىڭ ارقاسىندا ءبىز الەمدەگى اسا قۋاتتى ەلدەردىڭ سوڭعى ەكى-ءۇش عاسىرداي ۋاقىت بويى ءجۇرىپ وتكەن جولدارىن بارىنشا قىسقا ۋاقىتتا, بىلىكتىلىك پەن بىرلىكتە ابىرويمەن ءوتىپ تە ۇلگەردىك. الدا جاڭا ماقساتتار مەن ولارعا جەتۋ جولدارىنداعى ەكونوميكالىق, تەحنولوگيالىق, تاعى باسقا سانداعان جاعداياتتاردىڭ وراسان الگوريتمىن شاپشاڭ مەڭگەرىپ, جۇزەگە اسىرۋ مىندەتتەرى تۇر.

قوش, وتان دەگەن جاي ءبىر كوركەم اتاۋ ەمەس, ول – بارشامىزدىڭ ەشقانداي ساۋ­دا مەن ديلەمماعا سالىنبايتىن كيەلى تۋعان جەرىمىز, بابالارىمىزدان قالعان بايتاق اتامەكەنىمىز. ال قالىڭ قازاق ءۇشىن اتامەكەن-وتان ەڭ اۋەلى ء«وز ءۇيىم – ولەڭ-توسەگىم» قاعيداسى بويىنشا قاستەر تۇتىلادى. ءار وتباسىنىڭ ءوز ءۇيى – «ولەڭ-توسەگى». پرەزيدەنتىمىزدىڭ بۇل جولعى تاكتيكالىق باعدارلاماسىنداعى ء«اربىر وتباسىنا باسپانا الۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىن بەرۋ» اتتى ءبىرىنشى باستاماسى – بابالارىمىزدىڭ سول, ء«وز ءۇيىم – ولەڭ-توسەگىم» دانالىعىنا ساي اتقارىلار قارەكەتتىڭ عىلىمي نەگىزدەرى. اتالمىش باستاماداعى «7 – 20 – 25» باع­دارلاماسى» – سول الاپات شارۋانىڭ ابىرويمەن اتقارىلۋىنا ارنالعان امبەباپ مەحانيزم.

«ەكىنشى باستاما: «جالاقىسى تومەن جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسىن كوبەيتۋ ءۇشىن ولاردىڭ سالىق جۇكتەمەسىن ازايتۋ». بۇل رەتتە «جالاقىسى تومەن قازاقستاندىقتاردى قولداۋ ءۇشىن, 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ولاردىڭ سالىق جۇكتەمەسىن 10 ەسەگە ازايتىپ,
1 پروتسەنت قانا سالىق سالۋ» كوزدەلىنۋدە. سونىڭ ناتيجەسىندە «ەلىمىزدەگى بارشا جالدامالى جۇمىسكەرلەردىڭ كەمىندە ۇشتەن ءبىرىنىڭ ( بۇل 2 ميلليوننان استام ادام) جالاقىسى جۇمىس بەرۋشىگە سالماق سالماي-اق كوبەيەتىن بولادى». ول دا ناقتى دۇنيە.

ءسوز جوق, عىلىم مەن تەحنيكالىق, كوممۋنيكاتسيالىق كيبەرۇدەرىس كوز ىلەسپەس شاپشاڭدىقپەن دامىپ بارا جاتقان قازىرگى زاماندا وتىز وزىق ەلدىڭ سوڭىندا سالپاقتاماي, قاپتالداسا ىلگەرىلەۋ ءۇشىن ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىندا الەمدىك ستاندارتتارعا ساي ونەگەلى-ءورىستى رەفورمالار ىسكە اسۋدا. ارينە ولاردى سىن قىرىنا الىپ, تەزگە سالارلىق تۇستارى دا جوق ەمەس. ءۇمىت پەن سەنىم – «كوشتىڭ جۇرە تۇزەلەتىنىندە». دەسەك تە ول سالادا كەزەك كۇتتىرمەيتىن اسا ماڭىزدى جاعداياتتاردىڭ ءبىرى – وقۋ ورىندارىنىڭ جاتاقحانالارى مەن  گرانت ماسەلەلەرى. «جوعارى ءبىلىم الۋدىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىن ارتتىرىپ, ستۋدەنت جاستاردىڭ جاتاقحاناداعى جاعدايىن جاقسارتۋ» اتتى ءۇشىنشى باستاماسى» – ءدال سول پروب­لەمالار شەشىمدەرىنىڭ قىسقا مەرزىمدە وڭتايلى ىسكە اسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە  باعىتتالعان قۇندى تۇجىرىمداردان تۇرادى. ول بويىنشا, «جىل سايىن بولىنەتىن 54 مىڭ گرانتقا قوسىمشا, 2018-2019 وقۋ جىلىندا تاعى 20 مىڭ گرانت ءبولۋ (ونىڭ 11 مىڭى تەحنيكالىق ماماندىقتار بو­يىنشا باكالاۆرلىق ءبىلىم بەرۋگە تيەسىلى) جوسپارلانۋدا».

قازىر جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدجدەردىڭ ستۋدەنتتەرىن جاتاق­حانامەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى دە – وتە كۇردەلى جايت. ونى شەشۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى ءتاسىلى – «سول مەكەمەلەر مەن دەۆە­لوپەرلىك كومپانيالاردىڭ مەملەكەت پەن جەكەمەنشىكتىك سەرىكتەستىگىنىڭ بىرلەستىگى قاعيداسىمەن جاتاقحانا سالۋدى قولعا الۋ». ء«ۇشىنشى باستامانىڭ» التىنقازىق يدەياسى سوندا.  تاعى ءبىر وتە ماڭىزدى جاڭالىق – «مەملەكەت ءوز تاراپىنان, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ارقىلى, جاتاقحانا قۇرىلىسىنا جۇمسالعان ينۆەستيتسيالاردىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىنىڭ بىرتىندەپ قايتارىلۋىنا تولىق كەپىلدىك بەرەدى». سول بويىنشا, 2022 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ستۋدەنتتەرگە ارناپ, كەمىندە 75 مىڭ ورىندىق جاڭا جاتاقحانا سالۋ تاپسىرماسى ناقتى ايقىندالىپ وتىر.

بابالارىمىزدان قالعان دانالىق بىزگە ءومىردىڭ «قارىز پەن پارىز اينالايى­نى» ەكەندىگىن دە ايتادى. ونىڭ نەگىزگى فورمۋلاسى: «ادامنىڭ كۇنى – اداممەن». «شاعىن نەسيە بەرۋدى كوبەيتۋ» دەپ اتالاتىن ء«تورتىنشى باستامانىڭ» يدەيالىق ۇستانىمى دا, نەگىزىنەن العاندا, سول قاعيدات ەرەجەلەرى مەن شارتتارىنا سايما-ساي. ول ورايدا, ەلباسى جاۋاپتى ورگاندار مەن مەكەمەلەرگە 2018 جىلى قوسىمشا 20 ميلليارد تەڭگە ءبولىپ, شاعىن نەسيەلەردىڭ جالپى سوماسىن 62 ميلليارد تەڭگەگە جەتكىزۋدى تاپسىرىپ وتىر. ياعني شاعىن نەسيە الاتىنداردىڭ سانى بىلتىرعىدان 2 ەسەگە ارتىپ, 14 مىڭ ادامعا جەتپەك. الداعى ۋاقىتتا بەلسەندى تۇردە جالعاسىن تاباتىن ول قىزمەتتىڭ قارقىنى, اسىرەسە, اۋىل-ايماقتار ءۇشىن, اۋىلداعى كاسىپكەرلىكتى بارعان سايىن ساپالى تۇردە دامىتا ءتۇسۋ ءۇشىن ايرىقشا ماڭىزدى ءرول اتقاراتىن بولادى دەگەن ويدامىز.

بەسىنشى باستاما: «ەلدى گازبەن قامتاماسىز ەتۋدى جالعاستىرۋ». ول باستاما بويىنشا قاراوزەك (قىزىلوردا وبلىسى) – جەزقازعان – قاراعاندى – تەمىرتاۋ – استانا باعىتىندا ماگيسترالدى گاز قۇبىرىن سالۋ جوباسىن تەزدەتىپ جۇزەگە اسىرۋ مىندەتى تۇر. جوبا ناتيجەسى 2,7 ميلليون ادامدى گازبەن قامتاماسىز ەتۋمەن قاتار, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ جاڭا وندىرىستەرىن اشۋعا دا ەرەسەن مۇمكىندىك بەرەتىنىنە, جالپى العاندا, قالالارىمىز بەن وزگە دە ەلدى مەكەندەرىمىزدىڭ, ۇلى دالامىزدىڭ ەكولوگياسىن جاقسارتۋدا دا اسا زور جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزەتىنىنە سەنىمىمىز مول. وسى ارادا ايتا كەتەيىك, بىزدە, زايسان وڭىرىندە گاز وندىرىلەدى. قازىرگى ۋاقىتتا زايسان قالاسىنىڭ ءوزى گازبەن تولىقتاي قامتاماسىز ەتىلگەن. ەندى كوگىلدىر وتىندى اۋىلدارعا تارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بولاشاقتا زايساننىڭ گازىمەن كورشىلەس اۋدانداردى دا قامتۋ جوسپارلانعان. بىراق وكىنىشكە قاراي,  جۇمىس بارىسى وتە باياۋ. مىنا بەسىنشى باستاما سول ىستەردىڭ تەزىرەك ورىندالۋىنا ءوز ىقپالىن تيگىزەدى.

قوش, وسىنداي «بەس باستامادان» تۇراتىن باعدارلاما ەلىمىزدىڭ بارشا ازاماتتارىنىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىندە جيىپ-تەرگەن يگىلىگىنىڭ ودان سايىن مولايا تۇسۋىنە كەپىل بولارى ءسوزسىز.

ەلباسىنىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان «پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسى» باعدارلاما رەتىندە زاڭدىق تۇرعىدان بەكىتىلەر بولسا, مەملەكەتىمىز دە ودان سايىن ايبىندانىپ, ىنتىماعىمىز دا نىعايعان ۇستىنە نىعايا بەرەدى, قوعامىمىز دا گۇلدەنە تۇسەدى.

 

تىنىشتىقبەك ابدىكاكىم ۇلى,

اقىن, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى

سەمەي

 

سوڭعى جاڭالىقتار

عارىشتاعى قىزاناق

قوعام • كەشە