قازاقستان • 02 ناۋرىز, 2018

قاسقىر سوققان كەلىن

1413 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

انامنىڭ جاڭادان كەلىن بوپ تۇسكەن كەزى ەكەن. مەزگىل قارا كۇز. باياعى ايدالادا ەكى ءۇي قويشى. 

قاسقىر سوققان كەلىن

اكەي كورشى اۋىلعا اساۋ ۇيرەتۋگە كەتىپ, سول كۇنى قويدى اتامىز جايادى. ءتۇس كەزىندە انام توبە باسىنا شىعىپ, وتارعا كوز سالسا, اتام قۇ­رىققا بورىكتى ءىلىپ, بۇلعاپ تۇر ەكەن. شاقىرعانىن ءتۇسىنىپ تۇرا جۇگىرىپ كەتە بەرەدى. داۋىس جەتەر جەرگە تايانعاندا «مىلتىق, كۇرەك» دەگەن ءسوزدى ەستىپ, قايتادان ۇيگە قاراي زىمىرايدى. تاياپ قالعاندا ءۇي سىرتىندا «نە بولدىلاپ» تۇرعان ەنەسىنە «مىلتىق, كۇرەك» دەپ داۋىستايدى. «قويعا قاسقىر شاپقان شىعار» دەپ توپشىلاعان اجەمىز وقشانتايدى كەلىننىڭ بەلىنە بايلاپ, مىلتىق پەن كۇرەكتى قولىنا ۇستاتادى.

ءسويتىپ انامىز ەبىل-دەبىلى شىعىپ اتام تۇرعان جەرگە دە جەتەدى عوي. كۇرەك قولىنا تيىسىمەن اتامىز دەرەۋ ءبىر ءىندى قازۋعا كىرىسەدى. كەلى­نىنە «تەز اتقا ءمىن قالقام» دەپ بۇيى­رادى. انام اتقا ءمىنىپ الىپ, قاراپ تۇرىپتى. ءىندى ءبىراز قازعان سوڭ اتامىز اتتىڭ قۇيرىعىنا شىلبىر­دى مىقتاپ بايلاپ, ەكىنشى ۇشىن ءىننىڭ اۋزىنداعى بەلگىسىز اڭنىڭ سي­را­عىنا كۇرمەپ ءىلىپ: «قالقام اتتى تە­­بىنىپ, العا ءجۇر, «توقتا» دەگەندە توق­­تايسىڭ, بىراق بۇرىلىپ قاراما», دەي­دى. 
اتاسىنىڭ ايتقانىن بۇلجىتپاي ورىندايتىن جاس كەلىن ارتىنا قايىرىلىپ قاراماي اتتى قامشىلاپ جۇرە بەرەدى. ارتقى جاقتان گۇرس ەتكەن مىلتىقتىڭ ءۇنى ەستىلەدى. انام ايتادى: «اتتىڭ ءبىر اۋىر نارسەنى سۇي­رەتىپ كەلە جاتقانىن سەزەم, بىراق, اتام «قاراما» دەگەن سوڭ, قارا­عام جوق. ءبىر كەزدە عانا اتامىز: «ال ەندى قاراي عوي» دەگەنى. جالت قاراسام, ازۋ ءتىسى اقسيعان ءنان كوكجال قاسقىر سۇلاپ جاتىر. ومىرىم­دە قاسقىردى جاقىن جەردەن تۇڭعىش كورۋىم. زارەم ۇشىپ كەتتى. اتتىڭ قاي جاعىنان سەكىرىپ تۇسكەنىم ەسىمدە جوق, ۇيگە قاراي قاشتىم. ال­دەن ۋاقىتتا دالاعا شىقسام, اتام قاس­قىردىڭ تەرىسىن سىپىرىپ, جايىپ قويىپتى. بۇرىنعىداي قور­قىنىشتى ەمەس...

نەسىن ايتاسىڭ, وقىس وقيعادان كەيىن مەنىڭ اتاعىم دۇركىرەدى. اتام جارىقتىق ءبورىنىڭ جايىن سۇراعاندارعا «كەلىنىم سوققان قاسقىر» دەپ ماقتانادى ەكەن. «كەلىن سوققان قاسقىردى كورەمىز» دەپ تالاي كىسى جەر تۇبىنەن كەلىپ-كەتىپ جاتتى. مەنى جۇرت «قاسقىر سوققان كەلىن» اتاي باستادى. سودان ىڭعايسىزدانىپ اتاما: «قاسقىردى ءسىز اتتىڭىز ەمەس پە؟» دەسەم, «ە, قالقام-اي, سەنىڭ جاق­سى اتىڭ شىعا بەرسىن! بۇل ساعان ءتاڭىر­دىڭ ءوزى بۇيىرتقان اتاق-ولجا شى­راعىم! ەگەر سەن مىلتىق اكەپ بەر­مەسەڭ, قورىقپاي قاسىمدا تۇرماساڭ مەن سول قاسقىردى اتىپ الار ما ەدىم» دەپ, كۇللى جۇرتتىڭ الدىندا جالعىز كەلىنىنىڭ ابىرويىن اسىرادى ەكەن. 

اقىرى سول قاسقىردىڭ تەرىسىن اۋدان باسشىلارى ارنايى سۇراتقاندا اتام: «بىزگە اتاعى دا جەتەدى, السىن» دەپ سوزگە كەلمەستەن بەرىپ جىبەرىپتى. 

تولەگەن جاكىتاي, 
جۋرناليست

سوڭعى جاڭالىقتار