اۋانىڭ لاستانۋى الاڭداتىپ وتىر

ستاتيستيكالىق مالى­مەت­­تەرگە جۇگىنەتىن بولساق, جال­پى قازاق­ستان بويىنشا جىل سا­يىن اتموسفەراعا ءتۇرلى ستا­تسيو­نارلىق كوزدەردەن 2,5 ميلليون تونناداي, ال ءبىر عانا كو­لىك­تەردىڭ ۋلى گازدارىنان 1 ميل­ليون توننادان اساتىن زيان­­دى زاتتار شىعارىلادى ەكەن.

ەلىمىزدىڭ كوپتەگەن قالا­لارىن­دا جانە ونەركاسىپ كاسىپ­­ورىن­دارى كوبىرەك شو­عىر­لان­عان ايماقتاردا اتمو­سفەرا­لىق اۋا ساپاسىنىڭ جا­عىم­سىز جاع­دايلارىنىڭ قالىپ­تاس­قان­دىعى جانە مۇنىڭ سول جەرلەردەگى حالىقتىڭ دەن­ساۋ­­لى­عىنا قاۋىپ تۋدىرىپ وتىر­­­عان­دىعى دا جاسىرىن ەمەس.

«قازگيدرومەت» رەسپۋبلي­كالىق مەملەكەتتىك كاسىپ­ورنى­نىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, 2017 جىلى ەلىمىزدىڭ ءىرى قالا­لارىندا اتموسفەرالىق اۋانىڭ جوعارى لاستانۋى­نىڭ 990, ال ەكسترەمالدى, ياعني اسا قاۋىپتى لاستانۋدىڭ 98 وقيعاسى تىركەلىپتى. اتاپ ايتقاندا, ءبىر عانا اتىراۋدىڭ وزىندە اۋا قاباتىنىڭ جوعا­رى لاستانۋىنىڭ 357 وقيعا­سى جانە وتە جوعارى لاستا­نۋى­­نىڭ 75, وسكەمەندە جوعا­رى لاس­تانۋ­دىڭ 419 جانە وتە جوعارى لاستانۋدىڭ 18 وقيعا­سى تىركەلگەن.

بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى دامۋ باعدارلاماسىنىڭ سا­راپ­­شىلارى جاريالاعان مونيتورينگكە سايكەس قازىر حال­قىمىزدىڭ 5 ميلليونعا جۋىعى نەمەسە شامامەن 30 پايىزى ەلىمىزدىڭ اتموسفەرالىق اۋاسى لاستانعان, ال, 2 ميلليونداي تۇرعىنىمىز اۋاسىنىڭ لاستانۋ دەڭگەيى وتە جوعارى وڭىرلەردە تۇرىپ, ءومىر سۇرۋدە.

بيىلعى قىستا تەمىرتاۋ قالاسى مەن قالا اۋماعىنا اق قاردىڭ ورنىنا «قارا قار­دىڭ» جاۋعانى ۇلكەن قو­عام­دىق پىكىر تۋعىزدى. كە­يىن انىقتالعانىنداي, بۇل اتموسفەرالىق اۋا لاس­­­ت­ان­ۋ­ى­ن­ى­ڭ اسەرى بولىپ شىقتى.

الماتى قالاسىنىڭ اتمو­سفەرالىق اۋا باسسەينىنىڭ ساپاسى دا بۇگىنگى كۇننىڭ وزەكتى ءارى وتە كۇردەلى ماسەلەسىنە اينالىپ وتىر. سونىمەن بىرگە اۋا قاباتىن لاستايتىنداي ءىرى كاسىپورىنداردىڭ جوقتىعىنا جانە وروگرافيالىق جاعدايى قولاي­لى بولعانىنا دا قارا­ماستان, وكىنىشكە قاراي استانا قالاسى دا اۋا لاستانۋىنىڭ دەڭگەيى جوعارى قالالار ساناتىنا كىرىپ وتىر.

سوندىقتان قازىرگى قالىپ­تاسىپ وتىرعان ەكولوگيالىق جاعدايدى جاقسارتۋعا, سونىڭ ىشىندە اسىرەسە, اۋا قاباتى لاس­تانۋىنىڭ جوعارى دەڭگەيىن بولدىرماۋ ءۇشىن ۇكىمەت تاراپىنان تومەندەگىدەي جۇيەلى شارالار قابىلداۋ قاجەت دەپ سانايمىز:

- ونەركاسىپ ورىندارىنان شىعاتىن اۋانى لاستايتىن زياندى زاتتاردىڭ سول ايماق­قا نەمەسە جاقىن ماڭداعى ەل­دى مەكەندەرگە تيگىزەتىن اسەرى­نىڭ ەڭ جوعارعى رۇقسات ەتىلگەن شى­عارىندىلار شەگى مەن قور­شاعان ورتا ساپاسىنىڭ نىسانالى كورسەتكىشتەرىنىڭ جيىنتىق تومىن ازىرلەۋ;

- وڭىرلەردىڭ ەكولوگيالىق جاع­دايلارىن جاقسارتۋ ماق­ساتىندا اۋا قاباتىنا ۋلى زاتتاردى شىعارۋدى ازايتۋعا باعىتتالعان كەشەندى شارالار جوسپارىن جاساۋ;

- اتموسفەرالىق اۋا قاباتى­نىنىڭ ساپاسىن جانە ونىڭ ونەركاسىپ كاسىپورىندارىنىڭ سانيتارلىق-قورعاۋ ايما­عىن­دا تۇرىپ جاتقان حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنا اسەرىن باقىلاپ وتىرۋدىڭ جۇيەلى شارالارىن جاساۋ;

سونىمەن بىرگە ونەركاسىپ كاسىپورىندارىنىڭ مەترو­لوگيالىق قولايسىز جاعدايدا اۋاعا شىعارىلاتىن زياندى زاتتاردىڭ مولشەرىن ازايتۋى مەن اۆتوكولىكتەردىڭ تۇتىندەۋى مەن ونىڭ ۋلىلىعى دەڭگەيىن باقىلاۋدى كۇشەيتۋ قاجەت.

ءبىز وسى ماسەلەلەردى كور­سەتە وتىرىپ, وسىنىڭ شەشى­مىن تابۋدى ءوتىنىپ, پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىن­تاەۆتىڭ اتىنا دەپۋتات­تىق ساۋال جولدادىق.

راشيت اكىموۆ,

سەنات دەپۋتاتى