«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ارنايى جوباسى: جاسامپازدىق جەمىستەرى
جيىرما جىلدىڭ ىشىندە اتقارىلعان يگى ىستەردىڭ ارقاسىندا ءاربىر ءوڭىرىمىز وزگەرىپ, ءومىرىمىز جاقسارىپ كەلەدى. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى وسىنداي وركەندى وزگەرىستەردى بەينەلەيتىن ماتەريالداردى تۇراقتى جاريالاپ تۇرادى. تومەندە باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ زەلەنوۆ اۋدانىنداعى بەلەس اۋىلىنان فوتورەپورتاج بەرىلىپ وتىر.
زەلەنوۆ اۋدانىنداعى بەلەس اۋىلى – كەڭ بايتاق قازاقستاننىڭ ءبىر نۇكتەسى. جالپىدان جالقىعا كوشەر بولساق تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا جۇرگىزىلگەن رەفورمالاردىڭ بارلىق ناتيجەلەرى مەن جەمىستەرىن وسى اۋىلدان كورە الامىز. ءبىر عانا مىسال. ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ كەزىندە, ءتىپتى ەكى مىڭىنشى جىلدىڭ ورتا شەنىنە دەيىن اۋىلداعى تۇرمىسى تومەن وتباسىلارعا مەملەكەت تاراپىنان اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتەر بەرىلىپ كەلدى. بەلەستە وسىنداي كومەكتى 56 ادام العان ەكەن. 422 ءتۇتىنى بار اۋىل ءۇشىن مۇنى از دەۋگە بولمايدى. بۇگىندە ونى مۇندا ءبىر دە ءبىر ادام, ءبىر دە ءبىر وتباسى المايدى. المايدى دەيمىز-اۋ, تۇتاستاي ەلىمىز بويىنا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك دەگەن تىركەس پەن تۇسىنىك تىلدىك قورىمىزدان ءتۇسىپ قالعالى قاشان.
بۇل – ءوز كەزەگىندە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق دەڭگەيىنىڭ ءوسۋى, قىزمەتپەن ياكي جۇمىس ورنىمەن تولىقتاي قامتىلۋى دەگەن ءسوز. تالداۋلار مەن دەرەكتەر بەلەستىكتەردىڭ ايلىق ورتاشا تابىسى 50 مىڭ تەڭگەدەن كەم ەمەس ەكەنىن كورسەتەدى. بۇگىندە بەلەس اۋىلىنان اتتانعان استىق جانە مۇناي ونىمدەرى بەلەستەن-بەلەس اسىپ ەۋروپا مەن ازيا مەملەكەتتەرىنە جەتىپ وتىر. مۇنداعى مۇرات ءجاكىباەۆ جەتەكشىلىك جاسايتىن ديىرمەن كەشەنى تاۋلىگىنە 150 توننا ۇن وندىرەدى. ونىڭ ساپاسى وتە جوعارى. وسىلايشا باسەكەگە قابىلەتتى ءونىمدى تمد-نىڭ بىرقاتار مەملەكەتتەرى اتتاي قالاپ ساتىپ الۋدا.
سونداي-اق بەلەس اۋىلىنداعى تەرمينال ارقىلى مۇناي تاعى دا بەل اسىپ, ەۋروپاعا تۇمسىق تىرەيدى. قىسقاسى, قازاقستانداعى ءبىر عانا اۋىلدىڭ ونىمدەرى تمد-نى كوكتەي ءوتىپ, الىس شەت ەلدەردىڭ دە سۇرانىستارىن تۋعىزىپ وتىر. ماسىلدىق پيعىلدان بويلارىن تەز تىكتەي بىلگەن بەلەستىكتەر ەرتەڭىنە ۇلكەن سەنىممەن قارايدى. بەلەس اۋىلىنىڭ اكىمى ادام يماشەۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇندا كەڭەستىك كەزەڭدە تەك ءتورت وتباسىنىڭ جەكە اۆتوكولىگى بولسا, قازىر ءار وتباسىنا ءبىر اۆتوكولىكتەن كەلەدى. بۇل دا بارشىلىقتىڭ ارقاسى, ەلدىك پەن ەگەمەندىكتىڭ كورىنىسى بولماق.
كسرو كەزىندە قالا مەن اۋىلدىڭ اراسىن جاقىنداتۋ دەگەن ماسەلە كوپ ايتىلا تۇرسا دا, ەشقانداي ناتيجە بولعان جوق. بۇل – اۋىلدا دا قالاداعىداي تۇرمىستىق جاعدايدىڭ تۋعىزىلۋى دەگەن ءسوز. بەلەس – وسىنداي دەڭگەيگە جەتكەن اۋىل. مۇنداعى ءار اۋلا كوگىلدىر وتىن مەن اۋىز سۋ قۇبىرىنا قوسىلعان. اۋىل كلۋبى مەن ءدارىگەرلىك امبۋلاتوريا عيماراتى سىڭعىرلاپ تۇر. كىرسە شىققىسىز. ەلۋ ورىندىق بالاباقشا سابيلەردىڭ شاتتىق كۇلكىسىنە تولى. بەلەستىك كاسىپكەرلەر ءبىرىنشى كەزەكتە ءوز قالتالارىن قامپيتۋ ەمەس, اۋىلداستارى ءۇشىن پايدالى ءبىر ءىس تىندىرۋدى ماقسات ەتىپ قويعانى قانداي عانيبەت. كوپشىلىك مونشا قۇرىلىسى مەن اۋىلدى اباتتاندىرۋ جونىندەگى ىستەر جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر قاراجاتتارى ەسەبىنەن اتقارىلعان.
بەلەستە ەگەمەندىك تالاپتارىنا ساي تىندىرىلعان ىستەر دە مول. ەڭ الدىمەن, بۇعان دەيىن روستوشي اتالىپ كەلگەن اۋىل بەلەس دەگەن حالقىمىزدىڭ تانىس-تۇسىنىگىنە ءتان تاماشا اتاۋعا يە بولعان. توتاليتارلىق جۇيەنىڭ ءيىسى اڭقيتىن كوشە اتاۋلارى تاۋەلسىزدىك رۋحىنا ساي اتاۋلارمەن اۋىستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, چەحوۆ ابايعا, وكتيابر تاۋەلسىزدىككە ورىن بەرگەن.
مىنە, بەلەس اۋىلىنىڭ بۇگىنگى جاڭعىرعان بەت-بەينەسى وسىنداي.
باتىس قازاقستان وبلىسى.
دايىنداعان «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى تەمىر قۇسايىن. سۋرەتتەردى تۇسىرگەن رافحات حالەلوۆ.
جيىرما جىلدىڭ ىشىندە اتقارىلعان يگى ىستەردىڭ ارقاسىندا ءاربىر ءوڭىرىمىز وزگەرىپ, ءومىرىمىز جاقسارىپ كەلەدى. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى وسىنداي وركەندى وزگەرىستەردى بەينەلەيتىن ماتەريالداردى تۇراقتى جاريالاپ تۇرادى. تومەندە باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ زەلەنوۆ اۋدانىنداعى بەلەس اۋىلىنان فوتورەپورتاج بەرىلىپ وتىر.
«بەلەستەن» بەلەسكە
زەلەنوۆ اۋدانىنداعى بەلەس اۋىلى – كەڭ بايتاق قازاقستاننىڭ ءبىر نۇكتەسى. جالپىدان جالقىعا كوشەر بولساق تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا جۇرگىزىلگەن رەفورمالاردىڭ بارلىق ناتيجەلەرى مەن جەمىستەرىن وسى اۋىلدان كورە الامىز. ءبىر عانا مىسال. ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ كەزىندە, ءتىپتى ەكى مىڭىنشى جىلدىڭ ورتا شەنىنە دەيىن اۋىلداعى تۇرمىسى تومەن وتباسىلارعا مەملەكەت تاراپىنان اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتەر بەرىلىپ كەلدى. بەلەستە وسىنداي كومەكتى 56 ادام العان ەكەن. 422 ءتۇتىنى بار اۋىل ءۇشىن مۇنى از دەۋگە بولمايدى. بۇگىندە ونى مۇندا ءبىر دە ءبىر ادام, ءبىر دە ءبىر وتباسى المايدى. المايدى دەيمىز-اۋ, تۇتاستاي ەلىمىز بويىنا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك دەگەن تىركەس پەن تۇسىنىك تىلدىك قورىمىزدان ءتۇسىپ قالعالى قاشان.
بۇل – ءوز كەزەگىندە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق دەڭگەيىنىڭ ءوسۋى, قىزمەتپەن ياكي جۇمىس ورنىمەن تولىقتاي قامتىلۋى دەگەن ءسوز. تالداۋلار مەن دەرەكتەر بەلەستىكتەردىڭ ايلىق ورتاشا تابىسى 50 مىڭ تەڭگەدەن كەم ەمەس ەكەنىن كورسەتەدى. بۇگىندە بەلەس اۋىلىنان اتتانعان استىق جانە مۇناي ونىمدەرى بەلەستەن-بەلەس اسىپ ەۋروپا مەن ازيا مەملەكەتتەرىنە جەتىپ وتىر. مۇنداعى مۇرات ءجاكىباەۆ جەتەكشىلىك جاسايتىن ديىرمەن كەشەنى تاۋلىگىنە 150 توننا ۇن وندىرەدى. ونىڭ ساپاسى وتە جوعارى. وسىلايشا باسەكەگە قابىلەتتى ءونىمدى تمد-نىڭ بىرقاتار مەملەكەتتەرى اتتاي قالاپ ساتىپ الۋدا.
سونداي-اق بەلەس اۋىلىنداعى تەرمينال ارقىلى مۇناي تاعى دا بەل اسىپ, ەۋروپاعا تۇمسىق تىرەيدى. قىسقاسى, قازاقستانداعى ءبىر عانا اۋىلدىڭ ونىمدەرى تمد-نى كوكتەي ءوتىپ, الىس شەت ەلدەردىڭ دە سۇرانىستارىن تۋعىزىپ وتىر. ماسىلدىق پيعىلدان بويلارىن تەز تىكتەي بىلگەن بەلەستىكتەر ەرتەڭىنە ۇلكەن سەنىممەن قارايدى. بەلەس اۋىلىنىڭ اكىمى ادام يماشەۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇندا كەڭەستىك كەزەڭدە تەك ءتورت وتباسىنىڭ جەكە اۆتوكولىگى بولسا, قازىر ءار وتباسىنا ءبىر اۆتوكولىكتەن كەلەدى. بۇل دا بارشىلىقتىڭ ارقاسى, ەلدىك پەن ەگەمەندىكتىڭ كورىنىسى بولماق.
كسرو كەزىندە قالا مەن اۋىلدىڭ اراسىن جاقىنداتۋ دەگەن ماسەلە كوپ ايتىلا تۇرسا دا, ەشقانداي ناتيجە بولعان جوق. بۇل – اۋىلدا دا قالاداعىداي تۇرمىستىق جاعدايدىڭ تۋعىزىلۋى دەگەن ءسوز. بەلەس – وسىنداي دەڭگەيگە جەتكەن اۋىل. مۇنداعى ءار اۋلا كوگىلدىر وتىن مەن اۋىز سۋ قۇبىرىنا قوسىلعان. اۋىل كلۋبى مەن ءدارىگەرلىك امبۋلاتوريا عيماراتى سىڭعىرلاپ تۇر. كىرسە شىققىسىز. ەلۋ ورىندىق بالاباقشا سابيلەردىڭ شاتتىق كۇلكىسىنە تولى. بەلەستىك كاسىپكەرلەر ءبىرىنشى كەزەكتە ءوز قالتالارىن قامپيتۋ ەمەس, اۋىلداستارى ءۇشىن پايدالى ءبىر ءىس تىندىرۋدى ماقسات ەتىپ قويعانى قانداي عانيبەت. كوپشىلىك مونشا قۇرىلىسى مەن اۋىلدى اباتتاندىرۋ جونىندەگى ىستەر جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر قاراجاتتارى ەسەبىنەن اتقارىلعان.
بەلەستە ەگەمەندىك تالاپتارىنا ساي تىندىرىلعان ىستەر دە مول. ەڭ الدىمەن, بۇعان دەيىن روستوشي اتالىپ كەلگەن اۋىل بەلەس دەگەن حالقىمىزدىڭ تانىس-تۇسىنىگىنە ءتان تاماشا اتاۋعا يە بولعان. توتاليتارلىق جۇيەنىڭ ءيىسى اڭقيتىن كوشە اتاۋلارى تاۋەلسىزدىك رۋحىنا ساي اتاۋلارمەن اۋىستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, چەحوۆ ابايعا, وكتيابر تاۋەلسىزدىككە ورىن بەرگەن.
مىنە, بەلەس اۋىلىنىڭ بۇگىنگى جاڭعىرعان بەت-بەينەسى وسىنداي.
باتىس قازاقستان وبلىسى.
دايىنداعان «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى تەمىر قۇسايىن. سۋرەتتەردى تۇسىرگەن رافحات حالەلوۆ.
