قازاقستان • 16 اقپان, 2018

اقتوس پەن پالما

1006 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

جازعى ماۋسىم ءبىتىپ, قىركۇيەكتىڭ سوڭىندا مالشىلار اۋىلدىڭ قۋىس-قۋىسىنداعى قىسقى قونىسقا اتتانۋعا بەل بۋاتىن. وسى ساتتە الىستاعى جايلاۋدان مالشى يتتەرى ءبىر اپتا بۇرىن كەلەتىنى بار. سوندا شارۋاشىلىق باسشىلارى «قىسقى قونىسقا مالشىلار كوشىپ كەلە جاتىر ەكەن, حابارشى يتتەر كەلدى» دەپ قىسقى قىستاۋلاردى جوندەۋگە, وتىن-سۋ ازىرلەۋگە شىعۋشى ەدى. وسىناۋ قاربالاستى كوزىمىز كوردى.  

اقتوس پەن پالما

ءبىر وقيعا ەسىمدە. ەلەۋسىن – اۋىل بالاسى. مىنا سۇلۋتوبە تۇسىنداعى «نارشوقى» اتتى قىس­قى قونىستا بابالارى دۇنيە­گە كەلگەن. كوپ جىلدان بەرى مۇ­ناي سالاسىندا ەڭبەك ەتەدى. قىز­مەتى – پروفكوم. 

ەلەۋسىننىڭ اۋلاداعى اقتوس اتتى ءيتى شىنجىرىن ءۇزىپ, ءۇش كۇن بويى جوعالدى. زايىبى زىر قاعىپ ىزدەدى. ابدەن ابىگەرگە ءتۇستى. تەلەفون سوقپاعان ادامى جوق. بىردە تەلەفون شىلدىر ەتتى. زايىبى جۇگىرە باسىپ تەلەفون تۇتقاسىن ۇستادى.

– مەن ەلەۋسىنمىن عوي. ەل-جۇرت امانشىلىق پا؟

– ءبارى امان. تەك ءۇش كۇننەن بەرى اقتوس جوق. تاپتىرار ەمەس. كو­لىك باسىپ كەتتى-اۋ شاماسى. كۇ­شىگىنەن قولعا ۇيرەنگەن, باۋىر باسقان اقتوس ەدى, – دەي بەردى زايىبى.

– ۋايىمداما, اقتوس مە­نىڭ جانىمدا. سەن ءۇش كۇن جو­عالتساڭ, مەنى ءۇش كۇن ىزدەپ, بۇ­گىن قۇمكولگە كەلىپ تۇر. ابدەن شار­­شاعان, قارنى قابىسقان. تا­ماق­تاندىردىم. البەتتە, ناي­ماننىڭ ءيسى بولەك بولا ما كەلگەن بويدا اياعىما ورالىپ, قىڭسىلاپ جاتىپ الدى. ساعىنىپ قالىپتى. ءسۇيىنشىڭدى ازىرلەي بەر...

– و, توبا سەنى ىزدەگەن عوي. قا­­لاي تاپقان, – دەي بەردى ەلەۋ­سىننىڭ زايىبى. 

ەلەۋ­سىن ءتۇس اۋا اقتوستى كو­لى­گىنە مىنگىزىپ, قىزىلورداعا تارت­تى. وت­باسى اقتوستىڭ ورالعا­نى­نا قات­تى قۋانىپ, ءماز-مەيرام بولدى. 

تاعى ءبىر اڭگىمە. مايدانگەر دۇيسەنباي ابسادىقوۆ دەگەن اعامىز كوپ جىل «شىركەيلى» اۋى­لىندا ۇستاز بولدى. قۇرالايدى كوزگە اتقان مەرگەن ەدى. قيىن ساتتە اڭ اۋلاپ, بۇكىل اۋىلدى اسى­­­را­عانىن جەرلەستەرى ءالى كۇن­گە جىر قىپ ايتادى. ءبىر كۇنى اڭعا شى­عار ال­دىندا مىل­تى­عى­نىڭ ءبىر قۇلاعى ءتۇسىپ قال­عا­نىن بايقايدى. نە ىستەۋ كەرەك؟ اڭشى ابدەن ابىر­­جيدى. مىل­تىق قۇلاعىنىڭ قاي توعايدا قال­عانىن بىلمەي دال بو­لادى. اڭشى مۇڭىن سەزگەندەي پال­ما اڭشى اياعىنا ورالا بەرەدى.

– ەندى مەن دە, سەن دە سورپا ىشپەيتىن بولدىق. بىرگە اڭعا شىق­­پايمىز. ەندى وسى جەردە جا­تا­سىڭ. مىنا مىلتىقتىڭ ءبىر قۇلا­عى جوق, ءتۇسىپ قالىپتى. سەن ەندى سوڭىما ەرمەيسىڭ. كەت, ءارى, ەندى مەنىڭ مازامدى الما, – دەپ اڭشى قاپالانىپ تۇرىپ الادى. 

يت اياعىنا ورالىپ جىبەرمەيدى. ء«جۇر, ىزدەيىك» دەگەندەي. دۇي­سەنباي اعا ءيتتىڭ كوزىنەن ءبىر قۋا­نىشتى باي­قادى ما, مىل­تىعىن اسىنىپ اڭعا شىعادى. ەكەۋلەپ جو­عالعان قۇلاق­تى ىزدەيدى. يت وزىپ كەتىپ, ءبىر ساعاتتاي جو­عا­لا­دى. ءبىر كەزدە كە­لىپ تۇر. اۋى­زىندا مىل­تىقتىڭ قۇلاعى. «تاپ­تىم» دەگەندەي. و, قۇدى­رەت, قالىڭ توعايدان قا­لاي تاۋىپ الدى؟ بۇكىل اۋىل اڭشى مىلتىعىنىڭ قۇلا­­عىنىڭ تابىلعانىنا قاتتى قۋانادى. ءار كەز­دەس­­كەندە دۇي­سە­كەڭ وسى اڭگىمەنى دۇ­نيە­­دەن وتكەن­شە ايتۋمەن كەتتى. 

قايىربەك مىرزاحمەت ۇلى

قىزىلوردا

سوڭعى جاڭالىقتار