قازىرگى تاڭدا, اسىرەسە ادامنىڭ دەنساۋلىعىن قالپىنا كەلتىرۋگە باعىتتالعان مەديتسينالىق ءتۋريزمنىڭ دامۋى مەملەكەتتىڭ باستى مىندەتىنە اينالۋدا. مەديتسينالىق تۋريزم, ءبىر جاعىنان قوعامنىڭ تۇراقتى دامۋىنا ۇلكەن ۇلەس قوسسا, ەكىنشىدەن, مەملەكەت ءۇشىن تۇراقتى تابىس كوزىن قامتاماسىز ەتەتىن سالا بولىپ تابىلادى. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ بولجامى بويىنشا, 2022 جىلعا قاراي تۋريزم جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ الەمدىك سالالاردىڭ نەگىزگىسىنە اينالادى. بۇل ورايدا, ەلباسى ن.نازارباەۆ وتاندىق مەديتسينالىق ءتۋريزمدى دامىتۋ كەرەكتىگىن ايتىپ كەلەدى. مىسالى, «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى: قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىندا «ۇلت دەنساۋلىعى – ءبىزدىڭ جەتىستىكتى بولاشاعىمىزدىڭ نەگىزى» بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ايتتى. سونىمەن قاتار وتاندىق مەديتسينالىق ءتۋريزمدى دامىتۋ كەرەكتىگىن ەسكە سالعان بولاتىن. وسى باعىتتا وڭتۇستىكتە دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ ۇيلەستىرۋىمەن ايتارلىقتاي اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلۋدا. ماقالامىزعا ارقاۋ بولعان وتا سول جۇمىستاردىڭ ءبىر ناتيجەسى.
اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى ءمادي بيعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, يزرايل مەملەكەتىندە تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن گەرمانيا ازاماتىنىڭ قازىرگى جاعدايى جاقسى. ەلۋ جاستاعى رەتسيپيەنت اۋرۋحانادا ستاتسيونارلىق ەم قابىلداپ جاتىر. جاقىن ارادا ۇيىنە جىبەرىلمەك. قىزمەتى رۇقسات ەتپەيتىندىكتەن ول اتى-ءجونىن دە ايتقان جوق, تىلشىلەرمەن تىلدەسۋدى دە قالامادى. ال, وعان ءبىر بۇيرەگىن بەرگەن دونور 32 جاستاعى ۋكراينا تۇرعىنىنىڭ ناۋقاسپەن تۋىستىق قاتىناسى بار ەكەن. ونىڭ دا جاعدايى جاقسى, اۋرۋحانادان شىعارىلىپ, امبۋلاتوريالىق ەمدەۋگە جولدانعان.
– 2013 جىلى مۇنداي وپەراتسيا ءبىز ءۇشىن وتە كۇردەلى بولاتىن. سودان بەرى 100-گە جۋىق بۇيرەك اۋىستىرۋدى ءساتتى ورىنداپ, تاجىريبە جينادىق, كاسىبي شەبەرلىگىمىز ارتتى. ءوزىم باسشىلىق ەتەتىن 22 ادامنان تۇراتىن حيرۋرگيالىق توپتىڭ ءاربىر مامانى ءوز ءىسىن وتە جاقسى بىلەدى. سوندىقتان ءتورت ساعاتقا سوزىلعان بۇل ترانسپلانتاتسيا اسا اۋىر بولا قويعان جوق, – دەيدى حيرۋرگ م.بيعاليەۆ.
بىلتىر تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى پايدالانۋعا بەرىلگەن اۋرۋحانانىڭ جاڭا عيماراتىندا جوعارى مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعان. وپەراتسيا جاساۋعا قاجەتتى بىرەگەي پرەپەراتتاردىڭ قورى جاساقتالعان جانە سەرۆيستىك پالاتالار بار. مۇندا جۇرگىزىلەتىن حيرۋرگيالىق ەم قازاقستاندىقتار ءۇشىن تەگىن بولعانىمەن, شەتەلدىك ناۋقاستارعا دا قولجەتىمدى باعادا كورسەتىلەدى. ماسەلەن, نەمىس ازاماتىنا جاسالعان ترانسپلانتاتسيا قۇنى – 4,5 ميلليون تەڭگە, دوللارعا شاققاندا 15 مىڭ دوللارعا جۋىقتايدى. ال, مۇنداي ورگان اۋىستىرۋدىڭ ورتاشا قۇنى ەۋروپا ەلدەرى مەن اقش-تا شامامەن 60-70 مىڭ دوللار بولادى ەكەن.
– كەلەسى ايدا وسى اۋرۋحانانىڭ بازاسىندا تاعى ەكى شەتەلدىككە ترانسپلانتاتسيا وپەراتسياسى جاسالادى. بىلىكتى دارىگەرلەرىمىزگە سەنىم ارتىپ, زامان تالابىنا ساي مەديتسينالىق قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالعان عيماراتتا حيرۋرگيالىق ەم قابىلداۋعا ءوتىنىش بىلدىرگەن رۋمىنيا, بولگاريا ازاماتتارىنىڭ دەنساۋلىعى تەكسەرىلىپ جاتىر. دەگەنمەن, وتاندىق مەديتسينا ءتۋريزمىن دامىتۋ وڭىردە ءبىر اۋرۋحانامەن شەكتەلىپ قالمايدى. بۇل باعىتتا وبلىستىق كلينيكالىق اۋرۋحانادا, كارديولوگيا ورتالىعىندا جۇيەلەنگەن جوسپارلى جۇمىستار جۇزەگە اسۋدا. سونىمەن قاتار وبلىستىق تەرى ۆەنەرولوگيالىق ديسپانسەرىندە دە ۆەتەليگو دەرتىن ەمدەۋ بويىنشا رەسپۋبليكانىڭ بارلىق ايماعىنان ۆەنەرولوگ دارىگەرلەر كەلىپ, تاجىريبە جيناقتاپ, ۇيرەنىپ ءجۇر. بۇگىندە كورشى رەسەي, وزبەكستان مەملەكەتتەرىنەن كەلگەن ناۋقاستار ەم قابىلداپ جاتىر. قازىردىڭ وزىندە مۇندا ەمدەلگىسى كەلەتىندەردىڭ كەزەگى ءبىر جىلدان اسىپ كەتتى. بيىل وڭتۇستىكتە تەرى ترانسپلانتاتسياسىن جاسايتىن بولامىز. بۇل ءوز كەزەگىندە ەڭ الدىمەن ەمدەۋ مەكەمەلەرىنىڭ قارجىلىق جاعدايىن جاقسارتۋعا, بازاسىن نىعايتىپ دامىتۋعا, دارىگەرلەردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرۋعا كومەكتەسەدى, – دەيدى وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى مۇقان ەگىزباەۆ.
وبلىستىڭ باس دارىگەرىنىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى جىلدارى رەسەيدەن ءتىسىن ەمدەتكىسى كەلەتىن شەتەل ازاماتتارى كوپتەپ كەلە باستاپتى. بىلتىر كوكتەم مەزگىلىنەن باستاپ, تاۋلىك بويى دەمالىسسىز جۇمىس ىستەۋگە كوشكەن وبلىستىق ءتىس ەمدەۋ ەمحاناسىنداعى دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىگى رەسەيلىكتەردەن ءبىر مىسقال دا كەم ەمەس. سوندىقتان بۇل باعىتتا دا باسقارما باسشىلىعى مەديتسينا ءتۋريزمىن دامىتۋدى قولعا الماقشى. ياعني, شيپا ىزدەپ شىمكەنتكە كەلەتىن شەتەلدىكتەردىڭ سانى ارتا تۇسپەك.
عالىمجان ەلشىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
