كەشە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جۇمىس ساپارىمەن قاراعاندى وبلىسىنا باردى.
الدىمىزدا تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىق مەرەيلى مەرەكەسى تۇر. ەلىمىزدىڭ جاڭا تاريحىنداعى بۇل بەدەرلى بەلەسكە كوتەرىلۋ ساتىندە الەمدەگى ىرگەلى مەملەكەتتەر قاتارىنان كورىنۋ, وركەندى وزگەرىستەر شۋاعى ءومىردى نۇرلاندىرا ءتۇسۋى ءاربىر وڭىردە ماقتانىش تا قۋانىش ەتىلسە, وسى ءسۇيىنىشتى لەپ بۇگىندە ارقا توسىندەگى ءوندىرىستى ايماقتا دا ايرىقشا ەسەدى. كۇنى كەشە ەلەستەي بولىپ كورىنگەن ىرگەلى ىستەرگە ساناۋلى ۋاقىت ىشىندە قول جەتكىزۋ جەمىسى, جەدەلدەتىلگەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاڭارۋلاردىڭ جاڭعىرىعى ەلباسىنىڭ بايسالدى دا كورەگەن باسشىلىعىنىڭ ارقاسىندا ەكەنى مەرەكەلى جىلداعى تاماشا تابىستار ارقىلى قاراعاندىلىقتارعا تاعى ءبىر دالەلدەنىپ وتىر. بارلىق جەرلەردەگىدەي قازىنالى ولكەنىڭ دە بيىلعى قادامى قارىشتى. مۇنىڭ جارقىن نىشان-كورىنىستەرى كەشە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ وبلىسقا جۇمىس ساپارىمەن كەلىپ, جالپى جاعدايمەن تانىسۋىندا ايقىن تانىلدى.
وتاندىق يندۋستريانىڭ قارا- شاڭىراعى ءارى قاجىماس قارا نارى سانالاتىن ايماقتا اتقارىلۋداعى جۇمىستار قۇلاشى جىلدان-جىلعا كەڭ. سوعان دايەكتى دەرەك رەتىندە 10 ايدىڭ كورسەتكىشى بويىنشا ونەركاسىپ ءونىمى ءوندىرىسىنىڭ كولەمى 1 تريلليون تەڭگەدەن اسقانىن اتاۋعا بولادى. ال جىل سوڭىندا ايعاقتى كولەم يندەكسى 105 پايىز بولادى دەپ كۇتىلۋدە. تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلىندا اتالعان كورسەتكىشتىڭ 3 ملرد. تەڭگەدەن 2 تريلليون تەڭگەگە دەيىن ءوسۋى ءوڭىر ءوندىرىسىنىڭ قۋات-قابىلەتى قارىمدىلىعىن كورسەتەدى.
ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىنداعى جوبالاردى ىسكە اسىرۋدا ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرى اراسىندا كوش باستاپ كەلە جاتقان وبلىستىڭ يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا ەنگىزىلگەن 45 ءىرى جوبانىڭ تەڭ جارتىسىن اتقارىپ شىعۋى اعىمداعى جىل ەنشىسىنە ءتيدى. سونىڭ ناتيجەسىندە 5 مىڭنان اسا جۇمىس ورنى قۇرىلدى. مەرەكەلى بەلەستەگى بەرەكەلى ەڭبەكتىڭ ەكپىندى لەبى بۇل.
وزىندىك كورىك-كەلبەتى كوز تارتارلىق قاراعاندىنىڭ, اسىرەسە, بيىلعى قۇلپىرۋى بولەك. جاڭادان جارىسا بوي كوتەرگەن, جۇرت كوزايىمىنا, يگىلىگىنە اينالعان ءسانى كەلىستى نىسانداردىڭ بىرقاتارى تورقالى تويعا تارتۋ, تارالعى ەتىلىپ, وسى كۇندەرى بىرىنەن سوڭ ءبىرى پايدالانۋعا بەرىلىپ جاتىر. شاھاردىڭ باس كوشەسى رەسپۋبليكا داڭعىلى بويىنداعى قاتارلاسا ساپ تۇزەگەن تەننيس, بوكس ورتالىقتارى, مۇز ايدىنى ساۋلەت ونەرىنىڭ بار ايشىعىن تاعىنىپ العانداي جارقىراي كورىنەدى قازىر.
مەملەكەت باسشىسى الدىمەن سولاردى ارالاپ كوردى. وركەندەۋ دەڭگەيى نەعۇرلىم بيىك ساپالارعا كوشكەن سايىن ومىردەگى وزگەرىستەردىڭ سوعان لايىقتىعى اتالعان عيماراتتاردان اڭعارىلادى. ەجەلدەن ۇلكەن سپورتتىڭ ورداسى ەكەندىگىمەن, سونى سۇيىكتى سەرىك ەتۋشىلەر مولدىعىمەن ءمالىم قالادا ءبىر جىلدا ءۇش بىردەي بىرەگەي سپورت وشاعىنىڭ وتاۋ تىگۋى تۇرعىنداردىڭ وسكەلەڭ تالاپ-تالعامىنا, سالاماتتى تۇرمىس سالتىن قالىپتاستىرۋعا, سونى مۇرات ەتكەن جاستارعا دەگەن سەرگەك قامقورلىقتىڭ ناقتى ءبىر ايعاعى.
جالپى اۋماعى 5 277,78 شارشى مەتر تەننيس ورتالىعىندا 402 جانكۇيەر سايىستاردى تاماشالايدى. ارقايسىسى 18ح36 مەتر كولەمىندە 2 جابىق, 3 اشىق تەننيس كورتى بار. حورۆاتيانىڭ بەلگىلى «سوncەرت 90» فيرماسى جابدىقتاعان مۇندا وبلىستىق مامانداندىرىلعان بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر وليمپيالىق رەزەرۆ مەكتەبىنىڭ تالاپكەرلەرى ءۇستەل تەننيسى بويىنشا ءتۇرلى جارىستارعا دايىندالىپ, قاتىسا الادى. سونىمەن قاتار, بادمينتون, گاندبول, ۆولەيبول ويناۋدى ماشىق ەتۋشىلەرگە دە ەسىك اشىق. الاڭدارعا «حارد» توسەنىشتەرى جابىلعان. سپورتتىڭ بۇل تۇرلەرى ازىرگە كەنجەلەۋ قالىپ كەلسە, الداعى ۋاقىتتا تالاي جەرگىلىكتى جاستىڭ وسى باعىتتا تالپىنىستارىن جانۋعا مۇمكىندىكتەرى تولىق. ءۇش قاباتتى جابىق عيماراتتا ويىنشىلار مەن جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ, قىزىقتاۋشىلاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىرارلىق جاعداي مەن قىزمەت حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي ۇيىمداستىرىلعان.
ەلباسىن جاس تەننيسشىلەر زور قۋانىشبەن قارسى الدى. قۇربى-قۇرداستارى اتىنان ءسوز العان قالاداعى №92 گيمنازيا وقۋشىسى انار سەمبەكوۆانىڭ: «اسا قۇرمەتتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى! وسىنداي عاجايىپ تەننيس ورتالىعىن سالدىرتقانىڭىزعا اق العىسىمىز شەكسىز. ءسىزدىڭ دە بۇل ويىندى ۇناتاتىنىڭىزدى بىلەمىز. ۇلكەن تەننيسكە العاشقى جولدى ءوزىڭىز اشىپ بەرۋىڭىزدى ءوتىنەمىز», دەگەن تىلەگىنە وراي ويىن ءراسىمى كورسەتىلدى.
ءدال جانىندا ورنالاسقان بوكس ورتالىعى دا ءاردايىم سپورتشىلارعا تولى بولماق. 764 ورىندىق كەڭ زال ءسان-سالتاناتىمەن كوز تارتادى. ونىڭ ورتاسىنداعى قولما-قول ورناتىلىپ, جينالاتىن ەكى بوكس رينگىندە ايماقتىق, رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق جارىستارعا قاتىسۋشىلار كۇش سىناسادى. ال بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرى جەكە جاتتىعۋلار جاسايتىن ورىندار بولسا-بولماسىن وڭاشا. لوندون وليمپياداسىنا جولداما الۋشىلاردىڭ بۇگىندە تىڭعىلىقتى دايىندىققا ەش الاڭداۋشىلىقتارى جوق.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسىندا اشىلعان قازاقستان مەن رەسەي بوكس كوماندالارى اراسىنداعى جارىستا رينگكە شىققان الەمنىڭ ەكى دۇركىن جەڭىمپازى سەرىك ءساپيەۆ پەن رەسەيلىك تانىمال بوكسشى ۆيتالي دوحمەنكونىڭ ونەرلەرىن جانكۇيەرلەرمەن بىرگە تاماشالاپ, مۇنداي سايىستار ورتالىقتى دۇبىرگە بولەي بەرۋىن تىلەدى.
وسى ەكى سپورت ورتالىعىنان قادام اتتار تۇستا مۇز ايدىنى الدان شىعادى. جابىق حوككەي كورتى بۇل ويىنمەن اۋەستەنۋشى جەتكىنشەكتەردىڭ شەبەرلىك شىڭدايتىن, سىناساتىن مۇز الاڭى بولسا, سونداي-اق كونكيمەن ءمانەرلەپ سىرعاناۋشىلارعا دا بوساتىلىپ تۇرادى. ۇشەۋىندە دە ارناۋلى جاتتىقتىرۋشىلار قۇرامى جەتكىلىكتى.
ايتا كەتۋ كەرەك, بۇعان دەيىن قالادا جەكەلەگەن سپورت تۇرلەرىنە لايىقتالعان قازىرگى زامان ءۇلگىسىندەگى مۇندايلىق كەشەندى عيماراتتار جوقتىڭ قاسى بولاتىن. كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, ۇشقىش نۇركەن ءابدىروۆ اتىنداعى جالعىز سپورت سارايى سوڭعى ۋاقىتتا سپورتپەن شۇعىلدانۋشىلار ۇلعايا تۇسۋىنە بايلانىستى تارلىق ەتۋگە اينالعان-دى. بۇدان بىلاي قاراي جاڭا كەشەندەر وسىناۋ ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىراتىن بولدى.
ەلباسى تەننيس, بوكس ورتالىقتارىنىڭ, مۇز ايدىنىنىڭ اشىلۋىنا جينالعاندارمەن جۇزدەسۋدە سپورتتى دامىتۋعا مەملەكەت تاراپىنان ۇلكەن كوڭىل ءبولىنىپ وتىرعاندىعىن ەسكە سالىپ, سول ارقىلى وزدەرىمەن بىرگە ەل مەرەيىن دە وسىرۋگە تىلەك ءبىلدىردى.
ەلباسىنىڭ قاراعاندىدا بيىل سالىنعان نىساندارمەن تانىسۋى جاڭا مەشىتتىڭ قۇرىلىسى اياقتالۋىمەن دە تۇسپا-تۇس كەلدى. مەشىت بيۋدجەتتەن تىس قارجىعا سالىندى. شاھارداعى وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن بوي كوتەرگەن ءبىرىنشى مەشىتتەن الىس ەمەس تۇستا, تاۋەلسىزدىكتىڭ 10 جىلدىعى اتىنداعى ساياباق تورىندە 4 مۇناراسى اسقاقتاعان ەڭسەلى, ءزاۋلىم عيمارات ىشىندە اللاعا ءمىناجات ەتۋشى جاماعاتتى قاستەرلى ورىنمەن قۇتتىقتادى. ءبىر مەزگىلدە 4 مىڭ ادام, ەرلەر مەن ايەلدەر بولەك نامازعا جىعىلا الاتىن, جۇرەككە يماندىلىق ۇيالاتاتىن كيەلى ءۇي قازاقستان مەن ورتالىق ازيا ەلدەرىندەگى ەڭ ۇلكەن ءارى ءساندى مەشىت بولىپ تابىلادى. جاس جۇبايلاردىڭ شاريعاتتىق جولمەن نەكە قيدىرۋىنا ەركى بار. باسقا دا مۇسىلماندىق عۇرىپ-داستۇرلەردى اتقارۋ ءۇشىن جاعدايلار جاسالعان.
مەشىتكە كەلۋشى ادامداردىڭ جانى دا, ءتانى دە تازا بولۋى كەرەك.
اتا-بابالارىمىز ۇستانعان ءداستۇرلى دىنىمىزگە بەرىكتىكتى ساقتاۋىمىز قاجەت, دەدى ەلباسى. ءدىن – رۋحاني تىرەگىمىز. تاۋەلسىزدىك – مەملەكەت تىرەگى. تاۋەلسىزدىككە دەيىن ەلىمىزدەگى مەشىتتەر ساناۋلى بولسا, بۇگىندە 3 مىڭنان اسادى. ازاماتتارىمىزدىڭ يماندىلىققا بەتبۇرىسى جاعىمدى قۇبىلىس. الايدا كەيبىرەۋلەردىڭ مۇسىلماندىق جولعا جاتپايتىن جات ارەكەتتەرگە ۇرىنۋى ۇشىراسىپ ءجۇر. ءدىن تازالىعىنا, ەل تىنىشتىعىنا ىرىتكى سالاتىن قىلىقتاردان وندايلاردى ساقتاندىرىڭىزدار, نەشە ءتۇرلى اعىمداردىڭ الدىن الىڭىزدار. بىرلىك پەن تاتۋلىقتى بۇزعىسى كەلەتىندەرگە توسقاۋىل قويىلۋى كەرەك.
ارداگەر اقساقالدارمەن ءاڭگىمە كەزىندە مەملەكەت باسشىسى ايتقان وي قوستالىپ, قولداندى.
بۇدان سوڭ ەلباسى تەمىرتاۋعا كەلدى. اتباسى بىردەن №2 دومنا پەشىنە تىرەلدى. مۇنداعى مەتاللۋرگيالىق كومبيناتتىڭ جۇرەگى ىسپەتتەس بۇل ءوندىرىس ءبىراز جىلداردان كەيىن قايتا جاڭعىرتىلۋدان ءوتىپ, پەش كولەمى 425 شارشى مەترگە كەڭەيتىلدى. سونىڭ ارقاسىندا ەڭبەك ونىمدىلىگىن 15 پايىزعا ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك تۋدى. بۇدان بىلاي قاراي شويىن ءوندىرۋ جىلىنا 1,3 ميلليون تونناعا دەيىن جەتكىزىلەدى. پەشتىڭ جۇمىس ىستەۋ مەرزىمى ۇزاراتىن, كوكس شىعىنى ازاياتىن, زياندى زاتتاردىڭ قورشاعان ورتانى لاستاۋى تومەندەيتىن بولدى. سول ءۇشىن ورناتىلعان ەلەكتر سۇزگىلەرى ولاردى تازارتىپ وتىرادى. دومنا گازى دا ءسۇزىلىپ, ول بۋ وندىرۋگە قولدانىلادى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنا وسىنداي وزگەرىستەر تۋرالى «ارسەلور ميتتال» كومپانياسىنىڭ باسشىسى لاكشمي ميتتال مەن ۆيتسە-پرەزيدەنتى فرانك پاننەر ايتىپ, جۇمىس ۇردىسىمەن تانىستىردى. وعان ەرتەدەن كوزى قانىق پرەزيدەنت پەشتى ىسكە قوسقاندا, دومنا ءىشى ەڭبەك اۋەنىنە بولەنە جونەلدى.
جالپى العاندا, وسىناۋ الىپ تىنىسىنا تىڭ سەرپىن بەرگەن بيىلعى جىلداعى جاڭارۋلار از ەمەس. سولاردىڭ ءبىرى №3 ۇزدىكسىز دايىن ءونىم قۇياتىن ماشينە كەشەنىنىڭ دە ەلباسى بولۋى كەزىندە جۇمىسقا كىرىسۋى ۇمىتىلماس وقيعاعا ۇلاستى. بۇعان دەيىن سورتتىق يلەك ءوندىرىسىنە قاجەتتى شارشى ءپىشىندى ءازىرلەمەلەر رەسەي مەن ۋكراينادان ساتىپ الىنىپ كەلگەن-ءدى. ەندى مۇنىمەن بىرگە قۇرىلىستا ۇلكەن سۇرانىمعا يە ماتەريالدار شىعارىلا باستايدى. جىلىنا 900 مىڭ توننا ازىرلەمە جاساۋ جوبالانعان. مۇنىڭ ءوزى وزگەگە الاقان جايىلماي, وتاندىق ءونىمنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى.
مەملەكەت باسشىسى تەمىرتاۋدا بوي كوتەرگەن تاريحي-مادەني ورتالىقتى بارىپ كوردى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ وڭىرگە جۇمىس ساپارى بۇگىن جالعاسىپ, ول ايماقتاعى كاسىپورىنداردا جۇزەگە اسىرىلعان ءىرى جوبالاردىڭ تەلەكوپىر ارقىلى ىسكە قوسىلۋ تۇساۋكەسەرىنە قاتىسادى.
ايقىن نەسىپباي.
قاراعاندى وبلىسى.
-----------------------------------------
سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.
