ايماقتار • 22 قاڭتار, 2018

قىزمەت كولىگىن جەكەمەنشىگىندەي كورەدى

637 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەتتىك مەكەمەلەر مەن مەم­لەكەتتىك قىزمەتتە جۇرگەن لاۋا­زىم يەلەرىنە قىزمەتتىك كولىكتەر نە ءۇشىن بەرىلەدى؟ البەتتە, وزدەرىنە جۇكتەلگەن تىكەلەي فۋنكتسيالىق مىندەتتەردى ويداعىداي اتقارۋ, سونداي-اق ۋاقىت جاعىنان ۇتۋ جانە كىدىرىسكە جول بەرمەۋ ءۇشىن­ ەمەس پە؟! وسى ورايدا مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى «قىزمەت­تىك كولىك – قىزمەتتىك ماقساتتا» دەگەن اكتسياعا باستاماشى بولعانى قولداۋعا ابدەن تۇرارلىق. بۇل ءىس-شارا ءوز اتاۋىنان كورىنىپ تۇر­عانىن­داي قىزمەتتىك كولىكتەردى قىزمەتتەن تىس ماقساتتارعا پايدالانۋ دەرەكتەرى مەن كورىنىستەرىن تومەندەتۋگە باعىتتالعان. 

قىزمەت كولىگىن جەكەمەنشىگىندەي كورەدى

اگەنتتىكتىڭ اقتوبە وبلىسى­ بويىن­شا دەپارتامەنتى وتكەن جى­لى 23 رەت ارنايى رەيد وتكىزىپ, مەملەكەتتىك اۆتوكولىكتەردى جەكە شارۋالارعا پايدالانۋدىڭ 33 دەرەگىن انىقتادى. ونىڭ سىرتقى سيپاتىنا كوز جۇگىرتسەك, ءبىرىنشى كەزەكتە مۇنىڭ ءوزى جۇرگىزۋشىلەردىڭ كىناسى بولىپ شىعادى. ويتكەنى دەپارتامەنتتەن الىنعان دەرەكتەر كوپ جاعدايلاردا قىزمەتتىك كولىكتەردى جۇرگىزۋشىلەر ءوز مەن­شىگىندەي كورىپ كەلگەنىن كورسەتەدى. ءسويتىپ ولار قىزمەتتىك كولىكتەردى تاكسي رەتىندە پايدالانىپ, تۇرعىن­داردى تاسىعان.

ارينە, مۇنداي جاعدايدا جا­نار­­ماي شىعىنىن رۋلدە وتىر­عاندار قالتاسىنان شىعارمايتىنى بەلگىلى. بۇل مەملەكەتتىك اۆتوكولىك­تەرگە بەرىلەتىن تولەماقىلار مەن تالوندار ەسەبىنەن جابىلادى. ەكىنشىدەن, كەزدەيسوق جۇرىستەر مەملەكەت­تىك اۆتوكولىكتىڭ مەرزى­مىنەن بۇرىن توزۋى مەن ەسكىرۋىنە دە اسەر ەتەدى. سودان كەيىن مەملەكەت­تىك مەكەمەلەر تاراپىنان تاعى دا جىلجىمالى قۇرالدار ساتىپ الۋعا تاپسىرىستار بەرىلىپ جاتادى. ەكى ارادا بيۋدجەت قارجىسى شىعىن بولادى.

ءبىر قىزىعى, ءتىپتى قىزىعى ەمەس-­اۋ, تۇسىنىكسىزدىگى, مۇنداي تە­­رىس كورىنىستەر ورىن العان كەز­دە تارتىپتىك شارالار وسى ۋاقىت­قا دەيىن تەك مەملەكەتتىك مەكەمە­لەردىڭ جۇرگىزۋشىلەرىنە قاتىستى عانا قولدانىلىپ كەلىپتى. سوندا وزدەرىنە بەكىتىلىپ بەرىلگەن مەم­لەكەتتىك اۆتوكولىكتەردىڭ ءجۇرىس-تۇرىسىنا باقىلاۋ جاسامايتىن, بۇل جونىندە وزدەرىنە جۇكتەلگەن جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنبەيتىن مەكەمە باسشىلارى سۇتتەن اق, سۋدان تازا بولىپ قالا بەرە مە؟ 

الدا­عى ۋاقىتتا مۇنداي جاعداي بول­مايدى. كەلەسى كەزەكتە ءبىز وسىن­داي كورىنىستەرگە جول بەرگەن, باقىلاۋدى ءوز بەتىمەن جىبەر­گەن مەكەمە باسشىلارىن دا جاۋاپ­كەر­شىلىككە تارتۋ ماسەلەسىن ويلاستىرىپ وتىرمىز, – دەيدى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنت­تىگىنىڭ اقتوبە وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى قايىر­جان توكۋشەۆ. 

ارينە, بۇل ايتىلعاندار كاسىپ­ورىن باسشىلارىنىڭ تىكەلەي وزدە­رى قىزمەتتىك كولىكتەردى جەكە باس­تىڭ مۇددەلەرىنە پايدالانبادى  نەمەسە پايدالانبايدى دەگەن ۇعىمداردى بىلدىرمەيدى. مۇن­داي دەرەكتەر دە بار. ولاردىڭ قاتا­رىندا اقتوبە قالاسى اكىمى اپپاراتىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى جۇمان زەينەنىڭ, №10 اق­توبە قالالىق بالالار مەن جاس­­وسپىرىمدەرگە ارنالعان سپورت مەك­تەبىنىڭ ديرەكتورى باقتيار تولەۋوۆ­تىڭ, تەمىر اۋداندىق اۋرۋ­حاناسىنىڭ باسشىسى ەسەن­تەمىر دەمەگەنوۆتىڭ جانە قوب­دا اۋداندىق ۆەتەريناريا ستان­ساسىنىڭ باسشىسى تيمۋر قۇل­مەتەنوۆتىڭ اتى-جوندەرىن اتاي الا­مىز. قىزمەتتىك كولىكتەردى قىزمەتتەن تىس ماقسات­تارعا پايدالانۋ كورىنىستەرى دەپارتامەنت ماماندارى مەن ساراپشىلارى جۇرگىزگەن رەيدتەر كەزىندە وبلىستىق مادەنيەت, قۇجاتتاما جانە ارحيۆتەر, كاسىپكەرلىك, قارجى, ءدىن ىستەرى, جەردىڭ پايدالانىلۋى مەن قورعالۋىن باقىلاۋ, جەر قاتىناستارى, دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسىندا ورىن العانى قىنجىلتپاي قويمايدى. مۇنداي جاعىمسىز جايتتاردىڭ اقتوبە قالاسىنا جانە ىرعىز بەن حرومتاۋ اۋداندارىنا دا قاتىسى بار. 

ەندەشە اتالعان باسقارمالار­دىڭ باسشىلارى مارجان قور­عانباەۆا, انار دارجانوۆا, گۇل­قاسيما سۇيىنتاەۆا, جولداس قال­ماعامبەتوۆ, ءابدۋحات مىرزا­لين, قاباي سارسەنعاليەۆ, نۇرلى­بەك ءجۇسىپ­وۆ پەن اقتوبە قالاسى جانە ىرعىز بەن حرومتاۋ اۋداندارىنىڭ اكىمدەرى ءىلياس وسپانوۆ, ءمادي ەلەۋسىزوۆ پەن امانعالي بەردالين بۇل جايتقا ءتيىستى باقىلاۋ قويادى دەگەن سەنىمدەمىز. ايتالىق, جوعارىدا اتالعان كەيبىر باسقارمالار مەن اقتوبە قالاسى اكىمدىگىنە قاراستى مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ قىزمەت كولىكتەرى جۇرگىزىلگەن رەيدتەر بارىسىندا بىرنەشە رەت ۇستالىپتى. بۇل دەرەكتىڭ ءوزى باسقارما باسشىلارى مەن قالا اكىمى تاراپىنان ءتيىستى باقىلاۋدىڭ جوقتىعىن كورسەتەدى. 

ءسوز سوڭىندا ايتارىمىز, بۇگىن­گى كەزدە تىلدىك قورىمىزدا «ستيكەر» دەگەن ءسوز پايدا بولا باستادى. بۇل تولىق اقپارات بەرەتىن ارنايى بەلگىنى مەملەكەتتىك اۆتوكولىككە ورناتۋ نەمەسە جاپسىرۋ دەگەن ۇعىمدى بىلدىرەدى. مۇندا ونىڭ قانداي باسقارما مەن دەپارتامەنتكە  نەمەسە قانداي بيۋدجەتتىك مەكەمەگە قاراستى ەكەنى كورسەتىلىپ, بۇل ماسەلەگە تولىق اشىقتىق پەن جاريالىلىق بەرىلەدى. بۇل يگى ىسكە قوزعاۋ سالعان دا اگەنتتىك بولىپ شىقتى. سوعان سايكەس اقتوبە وبلىسىنداعى اۋماقتىق دەپارتامەنتتەرگە قاراستى قىزمەتتىك اۆتوكولىكتەرگە ارنايى ستيكەرلەر تولىقتاي ورناتىلعان. ال وسى باعىتتا وبلىستىق باسقارما باسشىلارىنىڭ قيمىلى ءالى دە بولسا باياۋ, سەلسوق, ەنجار بولىپ وتىر. مۇنىڭ ءوزى ولاردىڭ قىزمەتتىك كولىكتەردى جەكە باسى­نىڭ مۇددەلەرىنە پايدالانۋدان باس تارتقىسى كەلمەيتىن ءىس-ارەكەتتى تانىتپاسىنا كىم كەپىل؟ 

قىزمەتتىك اۆتوكولىكتەرگە ستيكەر­لەر ورناتۋ بەلگىلى ءبىر نور­ماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرمەن جانە زاڭدىق كۇشى بار تارتىپتەرمەن بەكىتىلگەن ءىس ەمەس. بۇل ازاماتتىق قوعام مەن ءوزارا ءىس-قيمىلدى دامىتۋدى كوزدەيتىن ءارى ورتاق ماقساتقا جەتۋدى باستى ۇستانىم سانايتىن اگەنتتىكتىڭ باستاماسى. ال تۇتاستاي العاندا «قىزمەتتىك كولىك – قىزمەتتىك ماقساتتا» اكتسياسىنىڭ باستى ماقساتى دا وسى ارنادان تامىر تارتادى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, قىزمەتتىك كولىكتەرگە ستيكەرلەر ورناتۋ – اردىڭ ءىسى بولماق. 

تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»

اقتوبە

سۋرەتتە: ستيكەرلەر وسىلاي ورناتىلادى 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە