سۇراۋ سالۋ ناتيجەسى نە دەيدى؟

«نۇر وتان» حدپ پارلامەنتاريزم ينستيتۋتى 11-13 قاراشا كۇن­دەرى ارالىعىندا تەلەفون ار­قىلى سۇراۋ ءادىسىن قولدانا وتى­رىپ, «قازاقستان حالقىنىڭ الەۋ­مەتتىك-ساياسي كوڭىل-كۇيى» تا­قى­رى­بىندا الەۋمەتتانۋشىلىق زەرت­تەۋ جۇرگىزگەن ەدى. زەرتتەۋ تۋرالى جالپى اقپارات تۋرالى ايتساق, زەرتتەۋ بارىسىندا رەس­پۋبليكا­نىڭ 10 قالاسىندا تۇرا­تىن 18 جاستان اسقان 652 ادام سۇرالدى. رەسپوندەنتتەردى تاڭ­داۋدا ىقتي­مالدى سۇرىپتاۋ ءادىسى قولدا­نىلدى. سەنىم ينتەرۆالى 95%, ناقتىلىق دەڭگەيى ± 5% بولدى. ەندى زەرتتەۋدىڭ نەگىزگى ءناتي­جەلەرىنە كەلسەك, قازىرگى تاڭدا ەڭ كوپ تالقىلاناتىن تاقىرىپتار­دىڭ ءبىرى پارلامەنت ءماجىلىسىن تاراتۋ تۋرالى 53 دەپۋتاتتىڭ ءوتى­نىشى بولىپ تا­بىلادى. تەلە­فوندىق سۇ­راۋ قورى­تىندىلارىنا سايكەس, قازاقستان­دىق­تاردىڭ 73,5%-ى 53 دەپۋتاتتىڭ پارلامەنت ءماجىلىسىن تاراتۋ جونىندەگى پرەزيدەنتكە ايت­قان ءوتىنىشى تۋ­رالى ەستىگەن. سۇراۋ بارىسىندا رەسپون­دەنتتەردىڭ 26,5%-ى دەپۋ­تات­تاردىڭ وسى باستاماسىمەن تانىس ەمەس ەكەنى انىقتالدى. سۇراۋدىڭ ناتيجەلەرىنە ءساي­كەس, ازاماتتاردىڭ باسىم بولىگى (67,2%) پارلامەنت ءماجىلىسىن تاراتۋدى قولدايتىنى بەلگىلى بولدى. دەپۋتاتتاردىڭ باستاما­سىمەن كەلىسپەگەندەرى 12,1%-دى قۇرايدى. سۇرالعانداردىڭ ءاربىر 5-ءشىسى جاۋاپ بەرۋگە قينالاتىنىن ايتتى. رەسپوندەنتتەردىڭ 42,5%-ى ءما­جىلىستى تاراتۋ دەپۋتاتتاردىڭ قۇرامىن جاڭارتۋ ءۇشىن كەرەك دەپ ەسەپتەسە, ولاردىڭ 18,1%-ى بۇل قادام كوپپارتيالىق پارلامەنتتى قۇرۋ ءۇشىن كەرەكتىگىن ايتقان. سۇراۋعا قاتىسقانداردىڭ 16­%-ى­نىڭ پىكىرىنشە, 2012 جىلى سايلاۋعا ۋاقىت بولمەي, ەكونوميكالىق داعدارىسپەن كۇرەسۋ كەرەك, سول سەبەپتەن دەپۋتاتتاردىڭ باستاماسى ءتىپتى ۋاقتىلى بولىپ تابىلادى. ازاماتتاردىڭ 9,3%-ىنىڭ ويىن­شا, ءماجىلىستى تاراتۋ قارقىندى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دا­مۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدار­لاما­سىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن كەرەك. پارلامەنت ءماجىلىسىن تارا­تۋدىڭ نەگىزگى سەبەپتەرىن اتاۋ بويىنشا جاۋاپ بەرۋگە قينال­عاندارى 24%-دى قۇرايدى. قازاقستاندىقتار ءماجىلىستىڭ جاڭا قۇرامىنان نە كۇتەتىنىمەن دە ءبولىستى. سۇراۋعا قاتىس­قان­داردىڭ كوپشىلىگى دەپۋتات­تاردىڭ جاڭا قۇرامىنان الەۋمەت­تىك ءما­سەلەلەردى شەشۋدى (21,4%), مەملەكەتتەگى الەۋمەتتىك-ساياسي جاع­دايدى جاق­سار­تۋدى (15,6%), زەي­نەتاقى, جا­لاقى مەن شاكىر­تا­قىنى ءوسىرۋدى (15,0%), ەكو­نو­ميكالىق احۋالدى جاقسارتۋدى (13,0%) كۇتەدى. سونىمەن قاتار, دەپۋتاتتار­دىڭ جاڭا قۇرامىنان قازاقستان­دىقتار تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن شەشۋ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ مەن ونىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ, قاۋىپ­سىزدىك ماسەلەسىن شەشۋ, جەمقور­لىققا قارسى كۇرەسۋ, مادەنيەتتى دامىتۋ, بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدى ساقتاۋ بويىنشا قىزمەت اتقارادى دەپ كۇتەدى. وسى سۇراققا جاۋاپ بەرۋگە قينالعانداردىڭ ۇلەسى رەس­پوندەنتتەردىڭ 5,4%-ىن قۇرايدى. سۇراۋدىڭ ناتيجەلەرىنە ءساي­كەس, قازاقستاندىقتاردىڭ 77,8%-ى پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ سايلا­ۋىنا قاتىسادى (ولاردىڭ ىشىندە 59,1%-ى سايلاۋعا ناقتى باراتىن بولسا, 18,7%-ى سايلاۋعا بارماي­مىن دەگەننەن گورى بارامىن دەگەنىم دۇرى­سىراق دەيدى). رەسپون­دەنتتەردىڭ 16,2%-ى پارلامەنت ءماجىلىسى ساي­لاۋىنا قاتىسپاي­تىنىن ايتتى (ولار­دىڭ ىشىندە 7,8%-ى ناقتى بارمايتىنىن ايتسا, 8,4%-ى با­رامىن دەگەننەن گورى بارمايمىن دەگەنىم دۇرىسىراق دەيدى). جاۋاپ بەرۋگە قينالعاندار سانى 6%. «نۇر وتان» حدپ-عا ساي­لاۋشىلاردىڭ 86%-ى داۋىس بەرۋگە دايىن. باسقا پارتيالاردىڭ ەشقايسىسى قازىرگى كەزدە 7 %-دىق كەدەرگىدەن وتۋگە دايىن ەمەس. قازاقستان كوممۋنيستىك حالىقتىق پارتياسىنا سايلاۋشىلاردىڭ 2,1%-ى داۋىس بەرۋگە ىقىلاستى. «ەگەمەن-اقپارات».