تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, حالىقارالىق جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ينجەنەرلىك اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, كسرو كوسموناۆتيكا فەدەراتسياسى بايقوڭىر عارىش ايلاعىنىڭ ارداگەرى, فيزيكا-حيميا سالاسىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان, ۇلىلىقتىڭ ۇلگىسىندەي بولا بىلگەن ينجەنەر, عالىم-زەرتتەۋشى تۇرلىبەك وتەش ۇلى ىسقاقوۆ بيىل جەتپىس اتتى بەلەسكە شىعىپ وتىر.
عىلىمي جانە ينجەنەرلىك تاجىريبەسى مول عالىم-زەرتتەۋشىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن جۇرگىزىلىپ جاتقان زەرتتەۋلەردىڭ بۇگىنگى قازاقستان يندۋستريياسىنىڭ دامۋىنا جانە باسەكەگە قابىلەتتى قوعام قۇرۋدا ەرەكشە پراكتيكالىق ماڭىزى بار. سونىڭ ءبىر دالەلى, سيليكاتتى جانە قيىن بالقيتىن مەتالل ەمەس ماتەريالداردى زول-گەل سينتەزدەۋ ءىسىنىڭ دامي باستاۋى دەر ەدىك.
كوپتەگەن وقۋلىق پەن عىلىمي ەڭبەكتەردىڭ اۆتورى تۇرلىبەك وتەش ۇلى جامبىل گيدرومەليوراتيۆتى-قۇرىلىس ينستيتۋتىنىڭ قىزىلوردا فيليالىن ۇيىمداستىرۋعا بەلسەنە قاتىسىپ, وندا جەتى جىلعا جۋىق دەكان قىزمەتىن اتقاردى. يگىلىك اتاۋلى ىزگىلىككە نەگىزدەلسە, حالىققا قىزمەت ەتسەم دەگەن عالىمنىڭ اسقاق ارمانى ءوز اينالاسىنا بىلىكتى, قابىلەتتى جانە شىعارماشىل قىزمەتكەرلەردى جۇمىلدىرۋ ارقىلى ايقىن كورىندى.
1983 جىلى كسرو قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا «بايقوڭىر» عارىش كەشەنىنىڭ نىساندارىنا زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ ءۇشىن «كريستالل» پروبلەمالىق زەرتحاناسىن ۇيىمداستىرىپ, ونى باسقاردى, سودان كەيىن 1991 جىلى وسى زەرتحانا نەگىزىندە ارناۋلى ماتەريالتانۋ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىن ۇيىمداستىرۋعا جەتەكشىلىك جاساپ, ديرەكتور بولىپ تاعايىندالدى.
عالىمنىڭ جۇرگىزگەن زەرتتەۋلەرى ەكسترەمالدى جاعدايلاردا جۇمىس ىستەۋگە ارنالعان ارنايى ماتەريالدار الۋعا باعىتتالعان. بۇل ماتەريالدار فيزيكا-مەحانيكالىق, تەرميالىق جانە ادگەزيالىق كورسەتكىشتەرى بويىنشا شەتەلدىك بالامالارىنان باسىم ماگني فوسفاتىن بايلانىستىرۋشى جۇيەلەرمەن بىرگە كسرو قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ نىساندارىندا «بايقوڭىر» عارىش كەشەنى قۇرىلىستارىنىڭ جوعارى تەمپەراتۋرالىق گازدى-ديناميكالىق اسەرلەردەن قورعاۋ ءۇشىن تەرميالىق ءتوزىمدى قاپتامالار رەتىندە ەنگىزىلدى. مىنە, وسىنداي يگى ىستەردىڭ ورتاسىندا جۇرەتىن م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە 15 جىلدان اسا ۋاقىت پرورەكتور قىزمەتىن اتقارعان, قازىرگى تاڭدا اتالعان ۋنيۆەرسيتەتتىڭ رەكتورىنىڭ كەڭەسشىسى تۇرلىبەك وتەش ۇلىنىڭ كوسموناۆتيكا فەدەراتسياسىنداعى «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىنىڭ ارداگەرى جانە وسى سالاعا تەڭىزدەي تەر توككەن ءىرى عالىم ەكەندىگىن قاسىندا جۇرگەندەردىڭ ءوزى كوپ بىلە بەرمەيدى.
ت.ىسقاقوۆ جۇزدەن استام پاتەنت پەن ونەرتاپقىش كۋالىكتىڭ اۆتورى اتاندى. بۇگىندە عالىمنىڭ ۇزدىكسىز عىلىمي ىزدەنىس سالاسىنداعى قول جەتكىزگەن تابىستارى ءوز دارەجەسىندە باعالانىپ كەلەدى. ماسەلەن, «ەنەرگيا-بۋران» عارىش كەشەنىن ۇشىرۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا قاتىسقانى ءۇشىن س.پ.كورولەۆ سىيلىعى بەرىلسە, 2005 جىلدىڭ 12 جەلتوقسانىندا پرەزيدەنت جارلىعىمەن «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالدى, سونداي-اق, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى», «قازاقستان عىلىمىن دامىتۋعا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن», اكادەميك ءو.ا.جولداسبەكوۆ اتىنداعى سىيلىق جانە مەدالىمەن, «ى.التىنسارين» توسبەلگىسىمەن جانە «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ «بەلسەندى قىزمەتى ءۇشىن» ومىراۋ بەلگىسىمەن, وقو اكىمىنىڭ «وبلىسقا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالعان. «قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ينجەنەرى», ورداباسى اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى.
تۇرلىبەك وتەش ۇلى – جۇرەگىندە وتى, جانىندا جارىعى بار تالاي شاكىرتتى تاربيەلەپ, ءبىلىمنىڭ بيىگىنە شىعارعان ونەگەلى ۇستاز, ادال جار, قامقور اكە, اياۋلى اتا, وزىنەن كەيىنگى تۋعان-تۋىسقا جاپىراعىن كەڭ جايعان اياسى مول بايتەرەك.
پايىمدى پاراسات يەسىنىڭ قازاقستاننىڭ رۋحاني جاڭعىرۋى مەن دامۋى ءۇشىن جاساعان ءار قادامى, عىلىم شىڭىنداعى جاڭاشا وي-ءورىستى باسپالداقتارى ءبىز ماقتايتىن ەمەس, كەلەر ۇرپاق ماقتاناتىن, باعدار الاتىن ونەگەلى جول.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان»
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى
