قازاقستان • 01 قاڭتار, 2018

كوشى-قوندا ىركىلىس بولمايدى

462 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

2017 جىلدىڭ قازان ايىندا ۇكىمەت كوشى-قون ساياساتىنىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان جاڭا تۇ­جى­رىمداماسىن بەكىتتى. وسى كون­تسەپتسياعا سايكەس قاجەتتى زاڭ جوبا­سى ازىرلەنۋ ۇستىندە. ياعني كاسىبي ما­مانداردى ەكونوميكاعا تارتۋ, اي­م­اقتار اراسىنداعى دەموگرا­فيا­ل­ىق تەڭسىزدىكتەردى رەتتەۋ جانە ىش­كى ميگراتسيانى اتاۋلى تۇردە مەم­لەكەتتىك قولداۋ ءبىرىنشى كەزەككە شىعارىلۋدا. سونداي-اق ەلىمىز ەتنوستىق ميگراتسيا اياسىن كەڭەيتكەلى وتىر. بۇل دە­گەنىمىز – مەملەكەتتىك قولداۋ تەك ەلگە ورالعاندارعا عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە شەتتە جۇرگەن قان­داستارىمىزعا دا كورسەتىلەتىن بولادى. 

كوشى-قوندا ىركىلىس بولمايدى

وسى جەردە سوناۋ 90-جىلدارى باستالعان بۇل ۇلى كوش تۋرالى ايتا كەتكىم كەلىپ تۇر. قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە 1 ميلليوننان اسا قايتا ورالعان باۋىرلارىمىز تۇرىپ جاتىر. ولاردىڭ كوبى وزبەكستان (61,6%), قىتاي (12,1%), موڭعوليا (11,7%) جانە تۇرىكمەنستاننان (7,1%) كەلگەن. سونىمەن بىرگە قانداس­تارىمىزدىڭ ورالۋىنا قاتى­س­-
تى ەل زاڭناماسى دا جىل سايىن جە­تىل­دىرىلىپ كەلەدى. وتكەن جىلدان باس­تاپ كۇشىنە ەنگەن زاڭ اياسىندا ەت­نوستىق قازاقتاردىڭ قايتا ورالۋى­نا, بەيىمدەلۋىنە جانە كىرىگۋىنە باي­لانىستى كەدەرگى كەلتىرەتىن بىر­نە­شە پروب­لەما شەشىمىن تاپتى. ماسە­لەن, ەتنوستىق قازاقتارعا ورالمان مار­تەبەسى, قونىستانۋ ايماعىنا قا­را­ماستان, ءبىر جىل مەرزىمگە بەرى­لۋ­دە. سونىمەن قاتار ازاماتتىق الۋ مەرزىمى ءتورت جىلدان ءبىر جىلعا دەي­ىن قىسقاردى. اتاجۇرتقا ورالعانداردى ۇتىمدى قونىستاندىرۋ ماقساتىندا ولاردى قوسىمشا ەڭبەك رەسۋرستارىن قاجەت ەتەتىن ايماقتارعا جولداۋ شارا­لارى قابىلداندى. ناتيجەسىندە, وتكەن جىلى ەلىمىزگە 16,5 مىڭ وتباسى كوشىپ كەلدى. بۇل 2015 جىلمەن سالىستىرعاندا 8 ەسەگە كوپ.

جاڭا تۇجىرىمداما شەتەلدەگى قان­داستارىمىزعا جوعارىدا بەلگى­لەنگەن ءىس-شارالاردى ساقتاي وتىرىپ, تاعى دا ەلگە كەلۋگە نيەتتىلەرگە قوسىمشا مۇمكىندىك قاراستىرىپ وتىر. ەگەر قانداستارىمىز ەلگە كەلىپ, ۋاقىتشا جۇمىس ىس­تەۋ مۇم­­كىن­دىگىن سۇراسا, وندا ولار ءوز تاڭ­داۋ­لارى بويىنشا 1 جىل­عا, 3 جىل­­عا دەيىن نەمەسە ۇزاق مەر­­زىم­­­دى جوبالارعا قاتىسۋ مۇم­كىن­­دى­گىن يە­لەنبەك. ەتنوستىق قا­زاق­­­تار­­دى جۇ­مىسقا تارتقان جۇ­مىس بە­رۋ­شى­لەرگە رۇقسات تەگىن بە­رى­لەدى. ال شەت­ەلدىكتەر كەلەتىن بول­سا, اقى­لى تۇر­دە ۇسىنىلادى. ەت­نوستىق قا­زاقتار قونىستانعان نە­مەسە جۇ­مىس ىستەۋدى قالايتىن اي­ماق­تار­دا بەي­ىمدەۋ ورتالىقتارىن سا­لۋ نەمە­سە ولارعا جۇمىسپەن قامتۋ ور­تا­لىق­تارى ارقىلى قىزمەت كور­سە­تۋ كوز­دەلۋدە. ال كەلگەن ازا­ماتتار تۇ­راق­تى قونىستانىپ قالامىن دەگەن شە­شىمگە كەلسە, وندا مەملەكەت تارا­پىنان ءبىر رەتتىك ماتەريالدىق كو­مەك (سۋبسيديا), 12 ايعا دەيىن ءۇي جال­داۋعا بەرىلەتىن اقشالاي كومەك جانە باسقا دا قاجەتتى الەۋ­مەت­تىك قىزمەتتەردى تەگىن ۇسىنۋ قا­راس­تىرىلعان. وسىنداي كومەكتى قازىر وڭتۇستىكتەن سولتۇستىككە كوش­كەن تۇرعىلىقتى ازاماتتارىمىز دا الۋدا. قورىتا ايتقاندا, قان­داس­تارىمىزعا ءوز تاڭداۋى بويىنشا كو­شىپ كەلۋگە نەمەسە جۇمىس ىستەۋگە جان-جاقتى مەملەكەتتىك قولداۋ قاراستىرىلىپ وتىر.

اۋىت مۇقيبەك,

قازاق كوشىنىڭ جاناشىرى, اقىن

سوڭعى جاڭالىقتار