جاقىندا سەمەي قالاسىندا قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى بولات تۇرلىقانوۆ مەموريالىنىڭ اياسىندا گرەك-ريم كۇرەسىنەن قر كۋبوگى بولىپ ءوتتى. بۇل ءدۇبىرلى جارىس وسىمەن 17-ءشى رەت ءوتىپ وتىر. لوندون وليمپياداسى الدىنداعى ماڭىزدى جارىستى سەمەي قالاسىنىڭ اكىمى ايبەك كارىموۆ اشىپ: حالقىمىزدىڭ داڭقتى بالۋانى داۋلەت تۇرلىقانوۆتى ءتاربيەلەپ, باپتاعان بولات اعانى ەسكە الۋعا ارنالعان ەل كۋبوگى جارىسى جىل سايىن تارتىستى وتەدى. بۇل جولى دا كىلەڭ سەن تۇر, مەن اتايىن دەيتىن ساڭلاقتار جينالىپ وتىر. جارىسقا قاتىسىپ وتىرعان 149 بالۋاننىڭ ءبارى مىقتى. ەندەشە سىزدەرگە ساتتىلىك تىلەيمىن. لوندون وليمپياداسى يەك استىندا, قازاق ەلىنىڭ كوك بايراعىن اسقاقتاتا بەرىڭىزدەر – دەدى.
– ەركە ەرتىستىڭ بويىنداعى قوس قالا وسكەمەن مەن سەمەيدىڭ ەكونوميكاسى قاتار دامىپ كەلەدى. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا وبلىس اكىمى ب.ساپارباەۆتىڭ باستاماسىمەن تالاي يگى شارالار ءوتىپ جاتىر. سونىڭ ءبىرى – كەشەدەن بەرى سەمەيدە «تۋعان ەلگە – تاعزىم» اكتسياسى بويىنشا ءوتىپ جاتقان مادەني شارا كۇندەرى. ەكى كۇن بويى سەمەيدى ءان مەن كۇيگە بولەدىك. اۋىل شارۋاشىلىعى جارمەڭكەسى وتۋدە. ال مىناداي ءدۇبىرلى جارىستى تاماشالاۋدان قالاي تىس قالايىق؟ داۋلەت ءىنىمىزدىڭ اكەسى بولات اعانى جاقسى بىلەمىز, كەزىندە ول كىسى دە سان رەت ەل بىرىنشىلىگىندە توپ جارعان. ەندەشە جاس ۇرپاقتىڭ الاتىن ونەگەسى دە از ەمەس, – دەپ اعىنان جارىلدى وسكەمەن قالاسىنىڭ اكىمى يسلام ابىشەۆ.
بۇدان كەيىن وليمپيادا چەمپيونى جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ پەن داۋلەت بولات ۇلى ءسوز الىپ, كۋبوكتى ساراپقا سالۋشى بالۋاندارعا ساتتىلىك تىلەدى. گرەك-ريم كۇرەسىنىڭ بالۋاندارى قازىر وليمپيادا ويىندارىنىڭ ءۇش جولداماسىنا يە. ال ەركىن كۇرەس, قىزدار كۇرەسى بويىنشا بالۋاندار تاعى التى جولدامانى جەڭىپ العان. كەلەر جىلى كوكتەمدە استانادا ليتسەنزيا بەرەتىن ازيا حالىقارالىق جارىسى وتپەك. سول ءدۇبىرلى باسەكەدە تاعى 9 ليتسەنزيانى يەلەنسەك, اسىعىمىز الشىسىنان ءتۇسەدى, – دەدى ءداۋلەت تۇرلىقانوۆ. بۇدان كەيىن ول باپكەر ا.قاسىمجانوۆقا قر ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى اتاعىن تابىس ەتتى. ال جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ ءوزىنىڭ تۇڭعىش باپكەرى روم يلماتوۆقا اتا سالتىمەن شاپان جاۋىپ, سىي-سياپات جاسادى.
سەمەي قالاسىنىڭ ونەرپازدارى اكروباتيكادان ونەر كورسەتىپ, ۇلتتىق ناقىشتا بي بيلەپ, اننەن شاشۋ شاشقان سوڭ جارىس باستالىپ كەتتى.
ويدى وي قوزعايدى. باكۋ قالاسىندا وتكەن الەم بىرىنشىلىگىندە گرەك-ريم كۇرەسى بالۋاندارى بىرنەشە مەدالدى يەلەندى. الايدا 1996 جىلى اتلانتا وليمپياداسىنان كەيىن بالۋاندارىمىز التىن القانى تۇستەرىندە عانا كورەتىن بولدى. سول جولى تەك يۋ.مەلنيچەنكو التىنعا قول جەتكىزگەن. ەندەشە لوندوندا سول كەمشىلىكتىڭ ورنىن تولتىرا الامىز با؟
مەملەكەتتىك جاتتىقتىرۋشى جاڭابەرگەن قارمانداەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل جولى كۋبوك جارىسىندا جاستار جارقىراپ كورىنۋى ءتيىس. اقتوبەلىك اسحات قۇدايبەرگەنوۆ, وڭتۇستىكقازاقستاندىق مارات كارىشالوۆ, الماتىلىق القادىل وزتيەۆ, استانالىق ەلدار قايراتوۆ, تاعى باسقالار بابىندا كورىنەدى. كۇنى ەرتەڭ ولار تۇماندى البيوندا توپ جارىپ جاتسا, تاقياعا تار بولماس ەدى. راسىندا دا, اقتىق سايىستا بەلدەسكەن مارات كارىشالوۆ پەن جاقسىلىق ايتباەۆتىڭ تاكتيكالىق شەبەرلىگى مەن ءادىسى تەڭ بولدى دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. الايدا مارات ءسال باسىمدىق تانىتىپ, جەڭىسكە جەتتى. ال 66 كيلو سالماقتا ەلدار قايراتوۆ (استانا) الماتى وبلىسىنىڭ وكىلى بەلگىلى بالۋان دارحان باياحمەتوۆتەن ءبىر ۇپاي عانا باسىم ءتۇسىپ, چەمپيوندىق اتاقتى قاعىپ كەتتى. دارحان قىزۋقاندىلىق تانىتقانىمەن سوڭىنان سابىرعا ءتۇسىپ, جەڭىلگەنىن مويىندادى. بۇدان كەيىن ءوز سالماق دارەجەلەرىندە ە.قوڭىراتوۆ, م.ءوزتيەۆ, ا.دىنمۇحامەدوۆ ءتارىزدى بالۋاندار جەڭىمپاز اتاندى.
كوماندالىق ەسەپتە ءبىرىنشى ورىندى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ بالۋاندارى يەلەندى. قوستاناي جانە الماتى وبلىستارىنىڭ بالۋاندارى ەكىنشى, ءۇشىنشى ورىندارعا تابان تىرەدى. كۋبوك جارىسىنان بايقاعانىمىز, ءبىر كەزدەرى شىعىستىڭ جىگىتتەرى توپ جاراتىن. وسى جولى ءتورتىنشى ورىنعا ارەڭ ىلىكتى. مويىنداۋ كەرەك, اسقار موجانوۆ وبلىستىق دەنە تاربيەسى جانە تۋريزم باسقارماسىنا جەتەكشىلىك ەتكەن تۇستا تالاي تالانتتى بالۋاندار, ءتىپتى باسقا سپورت تۇرلەرى ماماندارى مەن تالانتتى تارلاندار كۇنكورىس قامىمەن باسقا وڭىرلەرگە اۋىسىپ كەتتى. بۇل كەمشىلىكتىڭ ورنىن باسقارمانىڭ جاڭا باستىعى مارات سۇلەيمەنوۆ تولتىرادى دەگەن ويدامىز. وعان ماراتتىڭ شەبەرلىگى مەن بىلىكتىلىگى جەتەدى.
– شىنىندا دا, كوپتەگەن سپورتشىلار باسقا جاققا ءتۇرلى سەبەپتەرمەن اۋىسىپ كەتكەن. ايبەك ەڭسەحانوۆ, دوسجان كارتيكوۆ, اسەت مامبەتوۆ, ماريد مۋتاليموۆ, دارحان باياحمەتوۆ سەكىلدى جەرلەستەرىمىز باسقا وبلىستاردىڭ نامىسىن قورعاپ ءجۇر. تالانتتى سپورتشىلاردى كەرى قايتارىپ الىپ جاعدايلارىن جاقسارتۋعا تىرىسۋدامىز. ال ءبىزدىڭ وليمپيادا ءۇمىتىمىز ءۇش رەت قارعىپ سەكىرۋدەن الەم چەمپيونى ولگا رىپاكوۆادان, اۋىر اتلەتيكادا دميتري كاپليننەن, لوندوندا التىن القا كۇتەمىز. باسقا ساڭلاقتار دا وعان ۇلەس قوسادى دەگەن ءۇمىتتەمىز, – دەيدى وبلىستىق دەنە تاربيەسى جانە تۋريزم باسقارماسىنىڭ باستىعى مارات سۇلەيمەنوۆ.
دىتتەگەن مەجەدەن شىقتىق دەپ ويلايمىز. ءۇمىت كۇتكەن جاستار سەنىمدى اقتادى. نۇرماحان تىناليەۆ ماسكەۋدە اتاقتى بالۋاندارمەن بىرگە لوندون وليمپياداسىنا ارنايى جاتتىعۋدا. ولاردى بۇل جارىسقا قاتىستىرمادىق. كەلەر جىلى كوكتەمدە استانادا وتەتىن حالىقارالىق جارىستا تاعى 9 ليتسەنزيانى جەڭىپ الساق, ۇتارىمىز انىق, – دەيدى اتاقتى بالۋان داۋلەت تۇرلىقانوۆ.
وڭداسىن ەلۋباي.
سەمەي.
––––––––––––
سۋرەتتە: ماراپاتتاۋ.
جاقىندا سەمەي قالاسىندا قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى بولات تۇرلىقانوۆ مەموريالىنىڭ اياسىندا گرەك-ريم كۇرەسىنەن قر كۋبوگى بولىپ ءوتتى. بۇل ءدۇبىرلى جارىس وسىمەن 17-ءشى رەت ءوتىپ وتىر. لوندون وليمپياداسى الدىنداعى ماڭىزدى جارىستى سەمەي قالاسىنىڭ اكىمى ايبەك كارىموۆ اشىپ: حالقىمىزدىڭ داڭقتى بالۋانى داۋلەت تۇرلىقانوۆتى ءتاربيەلەپ, باپتاعان بولات اعانى ەسكە الۋعا ارنالعان ەل كۋبوگى جارىسى جىل سايىن تارتىستى وتەدى. بۇل جولى دا كىلەڭ سەن تۇر, مەن اتايىن دەيتىن ساڭلاقتار جينالىپ وتىر. جارىسقا قاتىسىپ وتىرعان 149 بالۋاننىڭ ءبارى مىقتى. ەندەشە سىزدەرگە ساتتىلىك تىلەيمىن. لوندون وليمپياداسى يەك استىندا, قازاق ەلىنىڭ كوك بايراعىن اسقاقتاتا بەرىڭىزدەر – دەدى.
– ەركە ەرتىستىڭ بويىنداعى قوس قالا وسكەمەن مەن سەمەيدىڭ ەكونوميكاسى قاتار دامىپ كەلەدى. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا وبلىس اكىمى ب.ساپارباەۆتىڭ باستاماسىمەن تالاي يگى شارالار ءوتىپ جاتىر. سونىڭ ءبىرى – كەشەدەن بەرى سەمەيدە «تۋعان ەلگە – تاعزىم» اكتسياسى بويىنشا ءوتىپ جاتقان مادەني شارا كۇندەرى. ەكى كۇن بويى سەمەيدى ءان مەن كۇيگە بولەدىك. اۋىل شارۋاشىلىعى جارمەڭكەسى وتۋدە. ال مىناداي ءدۇبىرلى جارىستى تاماشالاۋدان قالاي تىس قالايىق؟ داۋلەت ءىنىمىزدىڭ اكەسى بولات اعانى جاقسى بىلەمىز, كەزىندە ول كىسى دە سان رەت ەل بىرىنشىلىگىندە توپ جارعان. ەندەشە جاس ۇرپاقتىڭ الاتىن ونەگەسى دە از ەمەس, – دەپ اعىنان جارىلدى وسكەمەن قالاسىنىڭ اكىمى يسلام ابىشەۆ.
بۇدان كەيىن وليمپيادا چەمپيونى جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ پەن داۋلەت بولات ۇلى ءسوز الىپ, كۋبوكتى ساراپقا سالۋشى بالۋاندارعا ساتتىلىك تىلەدى. گرەك-ريم كۇرەسىنىڭ بالۋاندارى قازىر وليمپيادا ويىندارىنىڭ ءۇش جولداماسىنا يە. ال ەركىن كۇرەس, قىزدار كۇرەسى بويىنشا بالۋاندار تاعى التى جولدامانى جەڭىپ العان. كەلەر جىلى كوكتەمدە استانادا ليتسەنزيا بەرەتىن ازيا حالىقارالىق جارىسى وتپەك. سول ءدۇبىرلى باسەكەدە تاعى 9 ليتسەنزيانى يەلەنسەك, اسىعىمىز الشىسىنان ءتۇسەدى, – دەدى ءداۋلەت تۇرلىقانوۆ. بۇدان كەيىن ول باپكەر ا.قاسىمجانوۆقا قر ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى اتاعىن تابىس ەتتى. ال جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ ءوزىنىڭ تۇڭعىش باپكەرى روم يلماتوۆقا اتا سالتىمەن شاپان جاۋىپ, سىي-سياپات جاسادى.
سەمەي قالاسىنىڭ ونەرپازدارى اكروباتيكادان ونەر كورسەتىپ, ۇلتتىق ناقىشتا بي بيلەپ, اننەن شاشۋ شاشقان سوڭ جارىس باستالىپ كەتتى.
ويدى وي قوزعايدى. باكۋ قالاسىندا وتكەن الەم بىرىنشىلىگىندە گرەك-ريم كۇرەسى بالۋاندارى بىرنەشە مەدالدى يەلەندى. الايدا 1996 جىلى اتلانتا وليمپياداسىنان كەيىن بالۋاندارىمىز التىن القانى تۇستەرىندە عانا كورەتىن بولدى. سول جولى تەك يۋ.مەلنيچەنكو التىنعا قول جەتكىزگەن. ەندەشە لوندوندا سول كەمشىلىكتىڭ ورنىن تولتىرا الامىز با؟
مەملەكەتتىك جاتتىقتىرۋشى جاڭابەرگەن قارمانداەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل جولى كۋبوك جارىسىندا جاستار جارقىراپ كورىنۋى ءتيىس. اقتوبەلىك اسحات قۇدايبەرگەنوۆ, وڭتۇستىكقازاقستاندىق مارات كارىشالوۆ, الماتىلىق القادىل وزتيەۆ, استانالىق ەلدار قايراتوۆ, تاعى باسقالار بابىندا كورىنەدى. كۇنى ەرتەڭ ولار تۇماندى البيوندا توپ جارىپ جاتسا, تاقياعا تار بولماس ەدى. راسىندا دا, اقتىق سايىستا بەلدەسكەن مارات كارىشالوۆ پەن جاقسىلىق ايتباەۆتىڭ تاكتيكالىق شەبەرلىگى مەن ءادىسى تەڭ بولدى دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. الايدا مارات ءسال باسىمدىق تانىتىپ, جەڭىسكە جەتتى. ال 66 كيلو سالماقتا ەلدار قايراتوۆ (استانا) الماتى وبلىسىنىڭ وكىلى بەلگىلى بالۋان دارحان باياحمەتوۆتەن ءبىر ۇپاي عانا باسىم ءتۇسىپ, چەمپيوندىق اتاقتى قاعىپ كەتتى. دارحان قىزۋقاندىلىق تانىتقانىمەن سوڭىنان سابىرعا ءتۇسىپ, جەڭىلگەنىن مويىندادى. بۇدان كەيىن ءوز سالماق دارەجەلەرىندە ە.قوڭىراتوۆ, م.ءوزتيەۆ, ا.دىنمۇحامەدوۆ ءتارىزدى بالۋاندار جەڭىمپاز اتاندى.
كوماندالىق ەسەپتە ءبىرىنشى ورىندى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ بالۋاندارى يەلەندى. قوستاناي جانە الماتى وبلىستارىنىڭ بالۋاندارى ەكىنشى, ءۇشىنشى ورىندارعا تابان تىرەدى. كۋبوك جارىسىنان بايقاعانىمىز, ءبىر كەزدەرى شىعىستىڭ جىگىتتەرى توپ جاراتىن. وسى جولى ءتورتىنشى ورىنعا ارەڭ ىلىكتى. مويىنداۋ كەرەك, اسقار موجانوۆ وبلىستىق دەنە تاربيەسى جانە تۋريزم باسقارماسىنا جەتەكشىلىك ەتكەن تۇستا تالاي تالانتتى بالۋاندار, ءتىپتى باسقا سپورت تۇرلەرى ماماندارى مەن تالانتتى تارلاندار كۇنكورىس قامىمەن باسقا وڭىرلەرگە اۋىسىپ كەتتى. بۇل كەمشىلىكتىڭ ورنىن باسقارمانىڭ جاڭا باستىعى مارات سۇلەيمەنوۆ تولتىرادى دەگەن ويدامىز. وعان ماراتتىڭ شەبەرلىگى مەن بىلىكتىلىگى جەتەدى.
– شىنىندا دا, كوپتەگەن سپورتشىلار باسقا جاققا ءتۇرلى سەبەپتەرمەن اۋىسىپ كەتكەن. ايبەك ەڭسەحانوۆ, دوسجان كارتيكوۆ, اسەت مامبەتوۆ, ماريد مۋتاليموۆ, دارحان باياحمەتوۆ سەكىلدى جەرلەستەرىمىز باسقا وبلىستاردىڭ نامىسىن قورعاپ ءجۇر. تالانتتى سپورتشىلاردى كەرى قايتارىپ الىپ جاعدايلارىن جاقسارتۋعا تىرىسۋدامىز. ال ءبىزدىڭ وليمپيادا ءۇمىتىمىز ءۇش رەت قارعىپ سەكىرۋدەن الەم چەمپيونى ولگا رىپاكوۆادان, اۋىر اتلەتيكادا دميتري كاپليننەن, لوندوندا التىن القا كۇتەمىز. باسقا ساڭلاقتار دا وعان ۇلەس قوسادى دەگەن ءۇمىتتەمىز, – دەيدى وبلىستىق دەنە تاربيەسى جانە تۋريزم باسقارماسىنىڭ باستىعى مارات سۇلەيمەنوۆ.
دىتتەگەن مەجەدەن شىقتىق دەپ ويلايمىز. ءۇمىت كۇتكەن جاستار سەنىمدى اقتادى. نۇرماحان تىناليەۆ ماسكەۋدە اتاقتى بالۋاندارمەن بىرگە لوندون وليمپياداسىنا ارنايى جاتتىعۋدا. ولاردى بۇل جارىسقا قاتىستىرمادىق. كەلەر جىلى كوكتەمدە استانادا وتەتىن حالىقارالىق جارىستا تاعى 9 ليتسەنزيانى جەڭىپ الساق, ۇتارىمىز انىق, – دەيدى اتاقتى بالۋان داۋلەت تۇرلىقانوۆ.
وڭداسىن ەلۋباي.
سەمەي.
––––––––––––
سۋرەتتە: ماراپاتتاۋ.
كونكيمەن جۇگىرۋدەن ەۆگەني كوشكين توپ-10 سپورتشىنىڭ قاتارىنا كىردى
وليمپيادا • كەشە
اننا دانيلينا دوحادا وتكەن تۋرنيردە جەڭىسكە جەتتى
تەننيس • كەشە
وليمپيادا-2026: قازاقستاندىق شاڭعىشى قىزدار ەستافەتادا ونەر كورسەتتى
وليمپيادا • كەشە
ارماننان التىنعا دەيىن: ميحايل شايدوروۆتىڭ چەمپيوندىق جولى
وليمپيادا • كەشە
اۋا رايى • كەشە
اۆتوكولىك جولدارىنىڭ جاي-كۇيىنە باقىلاۋ جۇرگىزىلدى
قوعام • كەشە
وليمپيادا-2026: اناستاسيا گورودكو پاراللەل موگۋلدا 8-ورىن يەلەندى
وليمپيادا • كەشە
رەفەرەندۋم الەمدىك باق نازارىندا
رەفەرەندۋم • كەشە
اتا زاڭ ەۆوليۋتسياسى: وتپەلى كەزەڭنەن كەمەل كەلەشەككە
اتا زاڭ • كەشە