ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى اكادەميك مۇرات جۇرىنوۆ مەملەكەت باسشىسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ەڭبەگىنەن تۋىندايتىن باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى – قازاق جازۋىن لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ ەكەنىن اتاپ كورسەتىپ, بۇل سالادا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا توقتالدى. ال ا.بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, ۇعا كوررەسپوندەنت-مۇشەسى ەردەن قاجىبەكتىڭ نەگىزگى بايانداماسىندا قازاق جازۋىنىڭ تاريحى, ونىڭ ءاربىر تاريحي كەزەڭدە ساياسي جاعدايلارعا بايلانىستى وزگەرىسكە ءتۇسۋى جانە بۇگىنگى تاۋەلسىزدىك داۋىرىندەگى ونىڭ وزەكتىلىگى تۋرالى كەڭىنەن اڭگىمە ءوربىدى.
– ءالىپبي ماسەلەسى باستالعان العاشقى ساتتە-اق ەلباسى بۇل ماسەلەمەن ا.بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتى اينالىسۋى ءتيىس ەكەنىن تاپسىرعان ەدى,– دەدى اكادەميك ءو.ايتباي ۇلى. – مىنە, سودان بەرى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارى بۇل ماسەلەمەن تۇبەگەيلى اينالىسىپ كەلەدى. لاتىنعا كوشكەن كورشى ەلدەر تاجىريبەسىن جان-جاقتى زەرتتەدى.
وسىندا ايتىلعانداردىڭ بارلىعىنىڭ دا باستاۋىندا تۇرعان, ىسكە اسۋىنا ۇيىتقى بولعان – ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. بايىپتاپ قارايتىن بولساق, جوعارىدا اتالعان شارالاردىڭ بارلىعى دا تاۋەلسىزدىگىمىزدى تۇعىرلى, ەلدىگىمىزدى عۇمىرلى ەتۋگە باعىتتالعان ىرگەلى ىستەر ەكەندىگىنە, ۇلتتىق مەملەكەت قۇرۋ جولىنداعى قاداۋ-قاداۋ قادامدار ەكەندىگىنە كوز جەتكىزەمىز. سونداي-اق, بۇلار رەتىمەن, ساتىمەن, ۋاقىتىمەن ىسكە اسىرىلىپ جاتقاندىعىن, ءبىر-بىرىمەن ساباقتاسا ۇلاسۋدا ەكەندىگىن بايقايمىز. بۇگىنگى كۇنى قىزۋ قولعا الىنعان ءالىپبي اۋىستىرۋ ماسەلەسى وسىلاردىڭ لوگيكالىق ءتۇيىنى ىسپەتتەس.
عالىمدار ەلباسىنىڭ «قازاقستان – 2050» ستراتەگياسىنا جانە رۋحاني جاڭعىرۋ باعدارلاماسىنا بايلانىستى بيىلعى اتقارىلعان ۇشان-تەڭىز جۇمىستار, قازىرگى ۇسىنىلىپ وتىرعان ءالىپبي تۋرالى ءوز ويلارىن اعىل-تەگىل اقتاردى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاق جازۋىن كيريلليتسادان لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ تۋرالى جارلىعى بارلىق ىسكە سەرپىن بەرىپ وتىرعانى ايتىلدى. بايانداماشىلار دا, جارىسسوزدە سويلەگەن عالىمدار دا, نەگىزىنەن, لاتىن قارپىنە كوشۋگە بايلانىستى حالىق اراسىنداعى تۇسىنىك جۇمىستارى تابىستى وتكەنىن, حالىق بۇل باستامانى تولىق قولداپ وتىرعانىن ايتىپ, ەندى كەزەڭ-كەزەڭمەن لاتىن الىپبيىنە كوشۋدى جۇزەگە اسىرۋعا كىرىسۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. بۇل جونىندە ولار ناقتىلى ۇسىنىستارى مەن وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. بەلگىلى ءتىلشى عالىم, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور زەينەپ مۇسىلىمقىزى بازارباەۆا لاتىن ءالىپبيىن پايدالانىپ كەلە جاتقان الەم ەلدەرىنىڭ الفاۆيت جاساۋداعى تاجىريبەسىنە توقتالدى.
– الفاۆيتتەگى ءارىپ سانىنىڭ كومپيۋتەر پەرنەسىندەگى تاڭبالاردان اسىپ كەتۋىنەن قورىقپاۋ كەرەك,– دەدى عالىم. – مىسالى, لاتىن قارىپىن پايدالانىپ جۇرگەن ەلدەردە الفاۆيتتەگى ءارىپ سانى 30-دان 42-گە دەيىن جەتەدى, بىراق سول ەلدەر ەش قيىندىقسىز كومپيۋتەردى ءوز تىلدەرىندە پايدالانىپ وتىر.
اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى, قر ۇعا كوررەسپوندەنت-مۇشەسى عابيت كەنجەباەۆتىڭ قوسالقى بايانداماسىندا ايتىلعان ۇسىنىستار مەن وي-پىكىرلەر دە كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى.
– مىنە, سونىمەن, لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋ جونىندە ناقتى قادام جاسالدى, – دەدى ع.كەنجەباەۆ. – جاڭا ءالفاۆيتتىڭ ۇلگىسى جاريا ەتىلدى. ەندى بۇكىل حالىق بولىپ جاڭا الىپبيمەن وقىپ, جازۋدى ۇيرەنە باستاۋىمىز قاجەت. باسپا تۇرىندەگى قارىپتەرگە كوپشىلىكتىڭ كوزى تەز ۇيرەنگەنىمەن, ونىڭ جازباشا تاڭبالارىن يگەرىپ, جازىپ كەتۋ دە ءوز الدىنا ءبىر الەم. سوندىقتان ءباسپاسوز بەتتەرىندە لاتىن تاڭباسىمەن جازىلعان سوزدەردى باسپاشا تۇرىندە دە, جازباشا تۇرىندە دە ۇيرەتەتىن ارناۋلى ايدارلار اشىلىپ, گازەتتەردىڭ ءار سانىندا ءتيىستى وقۋ ماتەريالدارى جاريالانىپ وتىرسا – قۇبا-قۇپ.
ۇعا قوعامدىق جانە گۋمانيتارلىق بولىمشەسىنىڭ توراعاسى, اباي اتىنداعى قازۇپۋ رەكتورى تاكير بالىقباەۆ جينالىس سوڭىندا:
– بۇگىندە لاتىن گرافيكاسىنا بايلانىستى ۇلتتىق كوميسسيا جۇمىس ىستەپ جاتىر. ءالىپبيدى ەنگىزۋدىڭ ادىستەرى مەن تاسىلدەرى جونىندە ءالى دە انىقتايتىن ماسەلەلەر كوپ. سوندىقتان ءبىزدىڭ عالىمدارىمىز دا وسى ىستەن تىس, – دەپ ءسوزىن قورىتىندىلادى.
ۇعا قوعامدىق جانە گۋمانيتارلىق بولىمشەسىنىڭ جالپى جينالىسى لاتىن ءالىپبيىن قولداۋ جانە ەنگىزۋ جونىندە ءتيىستى شەشىم قابىلدادى.
مىرزاحان احمەتوۆ,
اباي اتىنداعى قازۇپۋ
قوعاممەن بايلانىس ءبولىمىنىڭ باستىعى
