قازاقتى الەمگە تانىتۋ الپاۋىت ەلدەردەگى اتاقتى جەڭىستەر ارقىلى قالىپتاسادى

جۇما كۇنى لاس-ۆەگاستاعى كا­سىپقوي بوكس كەشىندە قازاقستاندىق بىلعارى قولعاپ شەبەرى بەيبىت شۇمەنوۆ WBA نۇسقاسى بويىنشا الەم چەمپيونى اتاعىن جەڭىپ الدى. يسپاندىق گابريەل كامپيلو بۇعان وتكەن جىلى تامىزدا قازاق ەلىندە يە بولعان. لاس-ۆەگاس رينگىندەگى 12 راۋندقا سوزىلعان جەكپە-جەكتىڭ قورى­تىن­دى­سى بويىنشا تورەشىلەردىڭ ەسەبى ەكىگە جارىلىپتى. مىسالى, ولار­دىڭ ەكەۋى ب.شۇمەنوۆ ۇتتى دەسە (117-111 جانە 115-113), بىرەۋى گ. كامپيلو جەڭىسكە جەتتى (117-111) دەپ تورەلىك ايتقان. وسىنى بەتكە ۇستاعان يسپاندىق بوكسشىنىڭ پروموۋتەرى سەمپسون لەۆ­كوۆيچ ءادىل قازى­لارعا ايىپ سالدىرىپ, ولاردى بۇ­دان بىلاي تورەلىك ەتۋ قۇقىنان ايىرۋ ءۇشىن WBA ۇلىقتارىنا قارسىلىق جاز­باقشى. ەگەر دە ونىڭ ارىزى دۇرىس دەپ قابىلدانسا, ەكى مىقتىنىڭ اراسىنداعى قارىمتا كەزدەسۋ تاعى دا وتەتىنى بەلگىلى. دەگەنمەن, بەيبىت شۇمەنوۆ ءوز ەلىن­دەگى ەندى دامىپ كەلە جاتقان كا­سىپقوي بوكس مەكتەبىنىڭ دە وسال ەمەس ەكەنىن اقش-تىڭ ەڭ اتاقتى رينگىندە تانىتتى دەۋگە ابدەن بولادى. كوسەمالى ساتتىباي ۇلى. جاعىمدى جاڭالىق پاتەر كىلتتەرى تاپسىرىلدى وتباسىن قۇراپ, شاڭىراق كوتەرىلگەن­نەن كەيىنگى ادامعا قاجەتتىسى باسپانا. بۇگىنگى قارجى داعدارىسى كەزىندە ەكىنىڭ ءبىرى ءۇي سالىپ, الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق قاجەتىن وتەۋگە, جاعدايىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىگى بولا بەرمەيتىنى انىق. سون­دىق­تان دا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازار­باەۆتىڭ حالىققا جولداۋلارىندا تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسىنا بايلانىستى جۇرگى­زىل­گەن جۇمىس بارىسىندا الەۋمەتتىك جاعى­نان جەتكىلىكسىز قامتىلعاندار مەن مەم­لە­كەتتىك جانە بيۋدجەتتىك سالا قىزمەت­كەر­لەرىن باسپانامەن قامتۋ ماسەلەلەرى وڭ شەشىمىن تاۋىپ كەلەدى. وتكەن جىلى تالدىقورعان قالاسىندا جالپى كولەمى 4,5 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايتىن ەكى تۇرعىن ءۇي سالىنىپ, قوسىمشا 80 پاتەرلى جاتاق­حانا كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلىپ, باسپا­ناعا مۇقتاج جاندارعا بەرىلگەن بولاتىن. جاڭا جىلدا ەلىمىزدەگى تۇرعىن ءۇي قا­تى­ناستارى زاڭىنا سايكەس جوعارىداعى تا­لاپتارعا ساي كەزەكتە تۇرعان مۇقتاج جان­دارعا 20 پاتەرلى ءۇيدىڭ كىلتتەرى تاپسى­رىل­دى. ارەندالىق ءۇيدىڭ ءبىر بولمەلى پاتەرىنە كوممۋنالدىق شىعىندارىن قوسپاعاندا, ايىنا ورتا ەسەپپەن 4000 تەڭگە, ەكى بولمەگە 8000 تەڭگە, ءۇش بولمەگە 12000 تەڭگە ارەندالىق تولەم تولەنەدى ەكەن. پاتەر كىلتتەرىن سالتاناتتى تۇردە جاڭا قونىس يەلەرىنە تاپسىرعان وبلىس اكىمى سەرىك ۇمبەتوۆ قاڭتار ايىنىڭ سوڭىندا تاعى دا 45 پاتەرلى كوممۋنالدىق ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەتىنىن جەتكىزىپ, جاڭا جىلدا شاڭىراقتارىڭىزدا شاتتىق بولىپ, بۇگىنگى قۋانىش مولايا بەرسىن, دەگەن تىلەكپەن ەلدى ءبىر سەرپىلتىپ تاستادى. ساپالى سالىنعان پاتەرلەرگە كىرگەن­دەر وزدەرىنىڭ قۋانىشتارىن جاسىرماي ەلباسىنا دەگەن ىستىق ىقىلاستارىن ءبىلدىرىپ, شاشۋ شاشىپ, ءبىرىن-ءبىرى قۇتتىقتاپ جاتتى. كۇمىسجان بايجان, الماتى وبلىسى. ءبىر اۋىز ءسوز ويدى وي قوزعايدى جەتپىس جىلدان بەرگى اقىل­شىم “ەگەمەندە” جاريالانعان پاۆلودارلىق پروفەسسور, فيلو­لوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى قۋاندىق ءماشھۇر-ءجۇسىپتىڭ: “جاڭا جىلدا وقىرماننىڭ سۇيىكتى گازەتىنەن تىڭ ويلار كۇتۋى زاڭدى قۇبىلىس”, دەگەنىن قۇپتاي وتىرىپ, “cوتسياليزمنەن بەز­گەننىڭ ءجونى وسىلاي ەكەن دەپ, سوتسياليزم كەزىندە جەتكەن رۋحاني تابىستارىمىزدان, يگى داستۇرلەرىمىزدەن باس تارتا بەرۋىمىز قالاي بولار ەكەن؟” دەۋىن ساليقالى وي دەپ ۇقتىم. اسىلى, ادامدى ادامي كور­كەم­دىككە باۋلۋداعى كۇشتى رۋحا­ني ءتاسىلدىڭ ءبىرى سىن عوي. ءتىپتى, جاس ءسابي ءتاي-ءتاي باسقاننان: “قۇلايسىڭ, ولاي ەتپە, بىلاي ەت! مىناۋ جامان, مىناۋ جاقسى”, دەپ مەيىرباندىق تانىتۋ – سىن­نىڭ الىپپەسى ەمەس پە ەدى. ءسابي­دىڭ جان-جاعىن بارلاپ, وي جۇگىر­تۋى وسىلاي شيراماس پا! سوندىق­تان دا بابالارىمىز: “سىن ءتۇ­زەل­­مەي, ءمىن تۇزەلمەيدى”, دەپ ءتۇي­گەن. بۇل – ناعىز ادام بولۋ­دىڭ العاشقى قادامى ءوزىڭدى ءوزىڭ سىناۋدان باستالادى دەگەن ءسوز. سوتسياليزم داۋىرىندەگى رۋحا­ني جەتىستىكتەرىمىزدىڭ ءبىرى تالاي دانالار ايتىپ كەتكەن: “سىن مەن ءوزارا سىن – قوعامنىڭ قوز­عاۋشى كۇشى”, دەگەن قاعيدا ەدى. مەنىڭشە, سىن مەن ءوزارا سىن – قوعامدى ساۋىقتىرۋشى, ونى سان الۋان دەرتتەن تازارتۋشى كۇش. ادام دا جۋىنىپ-شايىنىپ, تازارىپ تۇرماسا, ءتانىن كىر باسادى, دەرتكە شالدىعادى. سونداي-اق, وزىنە سىن كوزبەن قاراي الماعان قوعامنىڭ, ءسويتىپ, تابيعي جات قىلىقتاردان ارىلا الماعان قوعامنىڭ قۇردىمعا كەتكەنىنە تاريح كۋا. ءبىزدىڭ قوعامداعى اسا جا­بايى, جات قىلىقتار: ادام­دار­دىڭ جان-ءتانى جالاڭاشتانىپ, جاداعايلا­نىپ بارادى. وسىنداي شاقتا پەن­دەنىڭ ار تازالىعىن, اسقاق رۋحىن قالاي ساقتاپ قالا الامىز؟ اردان تۋعان, ارمان قۋ­عان اياۋلى ازامات­تاردى ساتقىن­دىق, سۇرقيالىق قۇرباندىعىنان قايتسەك قۇتقارا­مىز؟ قوعامعا جات وسىنداي دەرت­تىڭ دەندەۋى قوعامداعى سىن مەن ءوزارا سىننىڭ الەۋمەتتىك ءومىرى­مىزدەن الاستالۋىنان دەپ ۇعامىن. مەن, قارت جۋرناليست قازىرگى بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دا­رى­ن­دا پاراقورلاردى, جەمقور­لار­دى, زىميان الاياقتاردى اشكە­رەلەيتىن سىننىڭ ازدىعىنا تاڭدانامىن. جەمقورلىققا قارسى كۇرەسۋ­گە شاقىرعان ون ۇراننان الاياق­تاردىڭ بەت پەردەسىن سىپىرا­تىن­داي ءجۋرناليستىڭ ءبىر سىنى ارتىق دەپ بىلەمىن. ويتكەنى, اتاقتى مارك تۆەن: “دۇنيەگە جارىق بەرىپ, ساۋلە شاشاتىن ەكى-اق كۇش بار. ونىڭ ءبىرى – اسپانداعى كۇن, ەكىنشىسى – جەردەگى جۋرناليست” دەپ ەدى عوي. عايىس ەگەمبەرديەۆ, سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرى. تالدىقورعان.