04 قاراشا, 2011

اسقاقتاعان اۋىل, ابىروي ارقالاعان ازامات

503 رەت
كورسەتىلدى
15 مين
وقۋ ءۇشىن
اينالاسىن جاسىل جەلەكتى, تال-تەرەك وراعان ۇلكەن جول وبلىس ورتالىعىن ۋسپەن اۋدا­نىمەن جالعاستىرادى. اۋداندا وزگە ۇلت وكىلدەرى, اسىرەسە, نەمىس حالقى  كوپ تۇردى. زامان وزگەرىسىنە ساي كەتكەنى كەتتى, ال, وسى جەردى وتانىم, وسكەن جەرىم دەگەندەرى قالدى. قازاق اۋىلدارى بار اۋداندارداعى حالىق ءۇي اينالاسىنا ءشوپ ۇيگەننەن اسا الماي كەلەدى. ال, نەمىس حالقى تۇراتىن اۋىلداردىڭ قورا-قوپسىسى, ءۇي-جايلارى, كوشەلەرى تاپ-تۇيناق­تاي. باۋ-باقشاسى تولى كوكونىس. قالاداعىداي تۇرمىس كەشىپ, ءومىر ءسۇردى. شارۋاشىلىعى دامىعان, الەۋمەتتىك جاعدايلارى العا وزعان, رەسپۋبليكا كولەمىندەگى وزىق اۋدان رەتىندە اتى شىقتى. ەڭبەك ەرى ياكوۆ گەرينگ دەگەن كولحوز باسشىسىنىڭ ەسىمى ماسكەۋگە دەيىن جەتتى. مادەني, ويىن-ساۋىق دەمالىس ورىندارى, باسسەين, كافە, كلۋب, سپورتتىق ويىندار الاڭ­دارى, جىلىجايعا دەيىن بولدى. قولدارىن جىلى سۋعا مالعىزعان جاقسى ءومىردىڭ شەتىن كوردى. ول  كەزدە  قازاق اۋىلدارى ءۇشىن مۇنداي ءومىر ەرتەگىدەي ەدى. شاڭىراققا قاراي بىلگەن ياكوۆ گەرينگ تاعدىر تالكەگىمەن ارىپ-اشىپ كەلگەندە قۇشاق جايا قارسى العان قازاق جەرىنە باس ءيىپ, اۋىلىنداعى قۇرداسىنا ارناپ “دوبرايا زەمليا نۋرگالي” دەگەن كىتاپ جازىپ كەتتى. بىلگەندەي-اق, نۇرعالي اتانىڭ جەرىنە ەگەمەندىك كەلدى. نەمىس حالقى ەلدەرىنە قايتىپ جاتتى. ال, نۇرعالي اتانىڭ  ۇرپاقتارى ەلدىك ماقسات, ۇلت بولىپ ۇيۋ جولىندا وسى جەرگە قاعىلعان قازىقتاي ماڭگىلىك تىرەك ەكەنى ءسوزسىز. ەگەمەندىكپەن بىرگە بۇل اۋداندا ءومىرى بولما­عان قازاق مەكتەپتەرى, مەشىتتەر اشىلدى. ءبىز جولساپارعا كەلە جاتقان كەشەگى گەرينگتەردىڭ ورنىن باسقان, وركەنيەت ۇردىستەرىنە قول جەتكىزگەن گاليتسكوە اۋىلىنىڭ يەسى وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى الەكساندر كاسيتسين­نىڭ  جۇرتتى اۋزىنا قاراتقان, تاڭداندىرعان شارۋاشىلىعى. ول دا وسى جەردى وتانىم, ەلىم دەگەن اۋىلدا وسكەن نەمىس, ورىس, ۋكراين ۇلتى وكىلدەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە وسى تۇپقازىقتى بىرگە بەكەم ۇستاۋعا, ەلدىك ماقسات جولىن جالعاستىرۋ ءۇشىن قالعانداي. گاليتسكوە جاققا شىعار جولدىڭ ەكى جاق قاپتالىن جاعالاي داندەرىنەن باستارىن كوتەرە الماي تۇرعان قالىڭ كۇنباعىس, سارعاي­عان بيداي القاپتارى الىپ جاتىر. كۇزگى كۇننىڭ شۋاعىمەن جايقالعان  كەڭ القاپ سارى تۇسكە بويالعانداي, اينالانىڭ كورىنىسى عاجاپ. دوس-جاراندارى, تۋىس-تۋعاندارى گەرما­نيا­عا كەتىپ جاتقاندا, ول ءوزى تۋىپ-وسكەن, كىشكەنتايىنان كوزى ۇيرەنىپ قالعان وسىناۋ كەڭ دالانى قيماعان دا بولار. ول جاققا قوناققا بارىپ-قايتۋعا بولماسا, ارينە, مىنا دالاعا  جەتپەس. ەلىمىز  وركەندەيدى, جاقسى ۋا­قىت كەلەدى دەگەن سەنىم ءبىزدى جاڭا زامان اۋىلىن ءوز قولىمىز­بەن جاساۋى­مىزعا كو­مەكتەستى, دەيدى الەك­ساندردىڭ ءوزى. كىش­كەن­تايىنان جەرمەن جۇ­مىس جاساۋدىڭ قالاي ەكەنىن, مال باعۋدىڭ قىر-سىرىن كورىپ-ءبى­لىپ ءوستى. بالا­لىق, جاس­تىق شاعى وسى گا­ليتسكوەنىڭ قا­سىن­دا­عى كوۆالەۆ دەگەن اۋىلدا ءوتتى سول جەردەگى سوۆحوز-تەحني­كۋم­دى ءبىتىردى. زووتەحنيك ماماندىعىن الىپ شىقتى. جەر جەتەدى. تەك ونى يگەرە ءبىل. وسى سوزدەر ءاربىر اۋىل بالاسىنىڭ سانا­سىندا جاڭعىرىپ تۇ­رۋى كەرەك. مىنا دالانى شامادانعا سالىپ گەرما­نياعا اكەتە المايسىڭ, ال, مەنىڭ ءوز ەلىم, ءوز جەرىم, ءوز اۋىلىم وسى جەردە, نارتاۋەكەل!– دەدى الەكساندر. بۇرىنعى پانفيلوۆ اتىن­داعى كولحوزدىڭ بۇكىل شارۋاشىلىعىن, دۇنيە-مۇلكىن  شەتىن دە بۇزباي ساقتاپ قالدى. ءسويتىپ, وسى كولحوزدىڭ نەگىزىندە اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن ءوندىرۋ جانە قايتا وندەۋ, مال ءوسىرۋ سياقتى اۋقىمدى  باعدارلامانى قولعا الدى. قازىر ەلگە اتى تانىلعان «گاليتسكوە» دەپ اتالاتىن  جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى 1998 جىلى قۇرىلدى. – ايتۋعا وڭاي. ءبىرى كوشىپ, ءبىر كەلىپ جاتقان سونداي ۋاقىتتا شارۋاشىلىقتى ساقتاپ قالۋ, ودان نارىقتىق ۇردىسكە ساي قۇرىلىم جاساۋدا كوپ ەڭبەك ەتتىك. الدىمىزدا ءبىر عانا ماقسات تۇردى, ول – اۋىلدى وركەندەتۋ, ەل قاتارىنا قوسىلىپ, ءبىزدىڭ دە قولىمىزدان ءىس كەلەتىنىن كورسەتۋ ەدى,– دەيدى الەكساندر. سول كەزدەرى ەلباسى باستاماسىمەن قولعا الىنعان «اۋىل جىلدارى» باعدارلاماسى ومىرگە ەندى. ەل ىشىنە قايتادان تىرشىلىك ءنارى جۇگىرگەندەي بولدى.  2004 جىلدارى سەرىكتەستىكتە 5 مىڭعا جۋىق ءىرى قارا مال, 200 شوشقا, 300 جىلقى, 4 مىڭداي قۇس بولدى. ينكۋباتور جۇمىس جاسادى. اسىل تۇقىمدى مال وسىرەتىن شارۋاشىلىق اتالعان سوڭ, ءسۇتتى مول بەرەتىن ءىرى قارانىڭ سيممەنتال تۇقىمى جانە قازاقتىڭ اق باس سيىرلارىن وسىرە باستادى. ءسويتىپ, شارۋاشىلىقتاعى ءىرى قارا مال تۇقىم ەرەكشەلىكتەرىنە وراي, ەليتا-رەكتوردتى, ءبىرىنشى ەليتالىق كلاسس باعالارىن دا الىپ ۇلگىردى. بۇلاي بولۋىنا بىردەن-ءبىر سەبەپ, ءبىزدىڭ سە­رىكتەستىكتىڭ مال شارۋاشىلىعىن وركەندەتۋدە وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ارقىلى قولعا العان ءىسىمىزدى دۇرىس ۇيىمداستىرىپ الىپ كەتۋىمىز سەبەپ بولدى, دەيدى شارۋاشىلىق باسشىسى. ءاربىر جاڭا تۋعان ءتول ەرەكشە كۇتىمگە الىندى. سودان كەيىن تۇقىم ەرەكشەلىكتەرىنە ساي كۇتىپ-باعىلىپ, جەم-ءشوپتىڭ ارنايى قۇرامى بويىنشا ازىقتاندىرىلدى.ءۇش ادامعا 300 باس سيىر ءبولىندى. مال قورالارى كەڭ دە جارىق, تازا. جۇمىستىڭ ءبارى تەحنيكا كۇشىمەن اتقارىلدى. ال, بۇل 20 ادامعا 300 سيىردى باقتىرعاننان الدەقايدا ارتىق. مالعا سۋ جىلىتىپ بەرىلدى. سوڭىندا وسىنداي كۇتىمدە باعىلعان مالدىڭ تىرىدەي سالماعى 400 كيلو بەرەتىن بولدى, دەدى الەكساندر مۇنداي تابىستى كۇندەرگە وڭاي جەتپەگەندەرىن ەسكە الىپ. بۇگىندەرى سەرىكتەستىكتە  3489 ساۋىندىق ءىرى قارا مال,  643 جىلقى, 400 شوشقا, 5 مىڭداي قاز وسىرىلەدى. ەت پەن ءسۇت جەتەدى. جىلىنا 2412 توننا ءسۇت, 519 تونن ەت وندىرىلەدى. جىلىنا 1087 بۇزاۋ, 158 ق ۇلىن الىنسا, ينكۋباتوردان 20 مىڭداي قاز بالاپاندارى ءوسىپ شىعادى. تاۋلىگىنە 30 توننا ءسۇت وندىرەتىن «كلەۆەر» اتتى قوندىرعى ءسۇتتىڭ قۇرامىن تەكسەرىپ, بەس ءمينوت ىشىندە ونىڭ تازالىعىن, مايلىلىعىن انىقتاپ بەرەدى. مال قورالارى, بورداقى­لاۋ الاڭدارى, جەم-ءشوپ تسەح­تارى, مالدارىگەرلىك بولىمشە, ينكۋباتور, اۆتوگاراج,  قىرمان, قويمالارى, ەلەكتر تسەحتارى, اعاش شەبەرحاناسى  قاز-قاتار ءتىزىلىپ ۇلكەن اۋماقتى الىپ جاتىر. شاشىلىپ جاتقان ءبىر بۇراۋ جوق, تاپ-تازا. سەرىكتەستىك 22,6 مىڭ گەكتر جەرگە جۇگەرى, كۇنباعىس, تارى, قاراقۇمىق, بيداي, باسقا دا استىق داقىلدارىن سەۋىپ, جاز بويى باپتاپ وسىرەدى. شەتەل- دىك  تەحنيكانىڭ ەگىن ەگەتىن, جۇگەرى جينايتىن ءتۇر-ءتۇرى, 132 تراكتورى,  110 ماشينەسى,  66 جۇگەرى  جي­نايتىن كومبايندارى, كانادالىق ەگىن سالۋ كەشەندەرى بار. جەرگە  اسا  ۇقىپ­تىلىقپەن قارايدى. ۋاقتىلى تىڭايتقىش­تارمەن تىڭايتىلىپ, قار توقتاتىلىپ تۇرا­دى. بۇكىل اۋىل تۇرعىندارى وسى شارۋا­شىلىقتا ەڭبەك ەتەدى. ءبىز الەكساندردىڭ شارۋاشىلىعىن ارا­لاۋ­عا شىقتىق. الدىمىزدان كوكشىل تۇسكە بويالعان مالعا ارنالعان الىپ كەشەندەر تىزبەلەرى كورىندى. قالانىڭ ىشىندە جۇرگەندەيسىڭ. اينالا دەگەنىڭىز تاپ-تازا. جارقىرعان جولدار. مۇنداعى بارلىق تىرلىك اۆتوماتتان­دىرىلعان. وتكەن جىلى جەلتوقسان ايىندا وسى  ءبىز ارالاپ كورىپ جۇرگەن  «گاليتسكوە» سەرىكتەستىگىندە  «قازاگروقارجى» اق ارقىلى ينۆەستيتسيالىق جوبا شەڭبەرىندە 500 ساۋىن سيىرعا ارنالعان تاۋارلى ءسۇت فەرماسى  اشىلدى. ياعني, بۇل فەر­مانىڭ جوبالىق قۋاتى زاماناۋي ستاندارت­تارعا ساي جىلىنا 2000 تونناعا دەيىن   ءسۇت  ءون­دىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. تاۋارلى ءسۇت فەر­ما­سى­نىڭ «اگراليز» اتا­لاتىن  مال تۇراتىن ورنى, «ەلوچكا» اتتى ساۋىلاتىن الاڭشا,  «براتس­لاۆ»  اتتى قۇرال-جابدىقتار  گەرمانيا­لىق, ۋكراينالىق ەڭ جاڭا تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلگەن. وسى جو­بانىڭ ىسكە اسىرىلۋى ارقاسىندا قوسىمشا 13 تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلىپ, ءسۇت ءوندىرى­سىنىڭ كولەمى ۇلعايدى,  حا­لىقتى ەكولوگيالىق تازا, ساپالى جانە ارزان ونىممەن قامتاماسىز ەتۋگە,  رىنوكتاعى قازاق­ستاندىق ءونىمنىڭ باسە­كەلەستىككە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا مول مۇمكىندىك تۋدى.  بۇل جوبى­نىڭ قۇنى – 415,8. ملن. تەڭگە. ساۋىلعان ءسۇت وبلىس ورتالى­عىن­داعى  «پاۆلودارمولوكو» اق-قا كۇندەلىكتى جەتكىزىلەدى. قازىرگى تاڭدا فەرمادا العاش بۇزاۋلايتىن 300 قۇناجىن بار, الداعى ۋا­قىتتا  ولاردى 500 باسقا دەيىن  جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا. ولار جىل بويى بايلاۋسىز, جايى­لىمسىز-اق, قىسى-جازى كەشەن ىشىندە تازا جەردە باعىلادى.  مالعا قىز­مەت كورسەتۋ­شىلەر  فەرما مەڭگەرۋشىسى,  4 ساۋىنشى, 4 مالشى, 1 تەحنيك-ۇرىقتاندى­رۋشى, 1 جيىس­تىرۋشى, زووتەحنيك, مال ءدارى­گە­رى­نەن تۇرادى. سوندا 500 مالعا بار-جوعى ونشاقتى ادام قارايدى. الداعى ۋاقىتتا زاماناۋي بۇل تاۋارلى ءسۇت فەرماسى ءونىم ءوندى­رىسىن ۇلعايا­تادى, شىعىنداردى ازايتادى, ەڭبەك ءونىم­دىلىگىن ارتتىرادى دەپ جوبالانىپ وتىر. مالدى دا تەحنيكا, كومپيۋتەر باسقار­عان زامان دەگەن مىنە, وسى. مۇندا بارلىق جۇمىس اۆتوماتتى تۇردە, كومپيۋتەر تەتىگى ار­قىلى جۇرەدى. ءبىر ساتتە  اۆتوماتتى قولدانۋ ارقىلى 500 سيىردان  4 ساۋىنشى باسقارۋ تەتىگىندە وتىرىپ-اق سيىر ساۋا  الادى. الەكساندر كاسيتسين باسقاراتىن «گاليتسكوە» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنە قاراستى اۋىل بۇگىنگى كۇننىڭ وركەنيەتتى اۋى­لىنا اينالعان. مۇندا ءبارى دە قالاداعىداي. اۋىل شەتىندەگى تاۋارلى ءسۇت فەرماسىنىڭ قاز-قاتار تىزىلگەن كەشەندەرى دە ادەمى كورىنىس بەرىپ تۇر. شەتەلدە جۇرگەندەي نەمەسە ۇيدە تەلەديدار الدىندا وزگە ەلدەردىڭ وركەنيەتتى دامۋ جولىنا تۇسكەن اۋىلىن كورىپ وتىرعانداي اسەر الاسىز. امال نە, بىزدە مۇنداي اۋىلدار ساۋساقپەن سانارلىق قانا. كەزىندە اۋىلدى ساقتاپ قالۋدىڭ ورنىنا ءبىزدىڭ كەيبىر قازاق باسشىلار وزدەرى تالان-تاراجعا سالىپ, ساتىپ, بۇزىپ قۇرتىپ تىندى. اۋىل تۇرماق اۋدان ورتالىقتارىن قالالىق ۇلگىگە لايىقتاپ جوندەپ, قولدا باردى ۇقساتا الماي وتىرعان دا اكىمدەر بار. – وسىنداي جاڭا زامان اۋىلىن جاساۋ, سۋى كوككە شاپشيتىن فونتاندار ورناتۋ مەنىڭ بالا كەزگى ارمانىم ەدى, كورىپ تۇرعان­دا­رىڭىزداي سول ارمان جۇزەگە اسقانداي, – دەيدى الەكساندر. اۋىلدا مادەنيەت ءۇيى, ورتالىق مۇراجاي, ەمحانا, ءزاۋلىم مەكتەپ, ماڭايى باۋ-باقشاعا تولىپ تۇرعان اق شاڭقان ءساندى ۇيلەر,  شاشتاراز, مونشا, سپورتتىق ورتالىق جۇمىس ىستەيدى. دارىگەرلىك امبۋلاتوريادا كۇندىز كەلىپ جاتىپ  ەمدەلەتىن بولمەلەر بار. ۋچاسكەلىك پوليتسيا جانە ءۇش قوعامدىق ساقشى اۋىلدىقتار تىنىشتىعىن قورعايدى. «گاليتسكوەدا» ءبارى  وزىندە. اناۋ-مىناۋ ىزدەپ قالاعا بارۋدىڭ قاجەتى دە جوق.  مادەنيەت ءۇيى مەن بالالار ورتالىعىنىڭ الدىندا  ءمولدىر سۋلى سۋبۇرقاق اتقىلاپ تۇر. اينالا تاپ-تازا. ءاسفالتتى ءتۇزۋ كوشەلەر. بارلىعىنا  قالاداعىداي  جارىق شامدار تارتىلعان. ال, كەشكىلىك اۋىل كىشىگىرىم جارقىراعان قالا­شىق­تى كوزگە ەلەستەتەدى ەكەن. ناۋبايحاناسى, ماكارون تسەحى,  توقاشتار, تاتتىلەر پىسىرەتىن كونديتەر تسەحى اۋىلدىقتار قاجەتىن وتەۋدە. القاپ- القاپ ەگىن, جەيتىن نانى وزىنىكى, بيداي دەگەنىڭ جەتەدى, ارتىلعانىن ساتادى, جۇگەرى, قاراقۇمىق, كۇنباعىستان مول ءونىم الادى. وتكەن  جىلدارى  ءۇش-ءتورت پاتەرلى بىرنەشە تۇرعىن ءۇي سالىپ الدى. بۇل ءۇردىس الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسادى. وت جاقپايدى. ورتا­لىقتاندىرىلعان جىلۋ جۇيەسى بار, سۋ ۇيگە كەلىپ تۇرادى. قالاداعىداي  كوممۋنالدىق قىزمەت اقىسىن تولەيدى. جىلىنا 7 مىڭ توننا كومىر جاعادى. اۋىل اكىمى  كەڭەس جاندو­سوۆتىڭ ايتۋىنشا,  «گاليتسكوەدا»  2 مىڭداي ادام, ونىڭ ىشىندە 105 قازاق, 615 ورىس, 402 ۋكراين, 212 نەمىس,  باسقا دا ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرى تۇرادى. تاتۋ تىرلىكتى, بىرلىگى جاراسقان اۋىل دەپ وسىنى ايت. رەسەي ەلىمەن شەكارالاس جەردە ەلىمىزدىڭ ءبىر بۇرىشىن ساقتاپ تىنىشتىقتا ءومىر سۇرۋدە. بارلىعىنىڭ اكە-شەشەلەرى كەزىندە قۇرداس-تامىر بولىپ ءبىر اۋىلدا ءوستى, ءبىر-بىرىمەن تۋىس سياقتى, ەندى ولاردىڭ بالا­لارى بىزدەر, ال, كەيىن ءبىزدىڭ ۇل-قىزدارىمىز وسى جولدى جالعاستىرىپ وسەتىن بولادى. الەكساندر ەكەۋىمىز  كوۆالەۆ اۋىلىندا بىرگە ويناپ, بىرگە ەرجەتتىك. قازىر اۋىلىمىز ءۇشىن بىرگە ەڭبەك ەتىپ ءجۇرمىز, دەيدى  كەڭەس. باسسەينى, مۋزىكا, سپورت زالدارى بار «اقبوتا» بالاباقشاسىنا 50 بالا بارادى. جۋىناتىن بولمەلەرى, ترەناجەر جانە سپورت زالدارى بار جارقىراعان «جاستار» اتتى سپورت كەشەنى اۋىلدىڭ ءسانىن كەلتىرىپ تۇر. كەشەندە باسكەتبول, فۋتبول, ۆولەيبول جانە جەڭىل اتلەتيكا, ۇستەل تەننيسى سەكتسيالارى جۇمىس ىستەيدى. ال, بالالاردىڭ بوس ۋاقىت وتكىزۋ ورتا­لىعى جاز, كۇز, كوكتەم ايلارىندا اۋىل ءىشىن جانە ورتالىققا ىرگەلەس اۋماقتاردى كورىكتەن­دىرەتىن وقۋشىلاردان قۇرالعان «ەڭبەك» ەكولوگيالىق وتريادى جۇمىس ىستەيدى. شارۋا­شى­لىق باسشىسى  ءار بالاعا كۇنىنە 100 تەڭگە تولەيدى. ماسەلە اقشا تولەۋدە ەمەس, ماقسات ولاردىڭ كىشكەنتايلارىنان تۋعان اۋىلدا­رىنا دەگەن قامقورلىق, ەلگە دەگەن پاتريوت­تىق سەزىمدەرىن وياتۋ, دەيدى  الەكساندر. وبلىس ورتالىعىنان اۋدانعا جەتكەنشە سايراپ جاتقان جولدىڭ اۋىلدار اراسىنا بارعاندا شۇڭقىر-شۇڭقىرلى كۇيى تاعى دا الدىمىزدان شىقتى. وركەنيەتتى اۋىلدىڭ ءسانى مەن ءمانىن  توزىعى جەتكەن جوندەلمەگەن جولى عانا بۇزىپ تۇر. وركەندەگەن جاقسى اۋىلدى كورۋگە كەلگەندەردىڭ ارينە, توز-توزى شىققان جولىن كورىپ, كوڭىلدەرى ءتۇسىپ قالارى ءسوزسىز. ال, ءبىز ىلعي دا اۋىلدى وركەندەتەمىز دەپ ۇراندايمىز.  شالعايدا جاتقان قازاق اۋىل­دارىنىڭ كەيبىرىنىڭ كەسكىن-كەلبەتى, تۇر­مىس-جاعدايلارى, شارۋاشىلىعى شالقىعان, باي-قۋاتتى تۇرمىستا تۇرىپ جاتقان «گاليتسكوەمەن» سالىستىرۋعا  كەلمەس. باسقا اۋىلدار دا وسىنداي وركەنيەتتى ءومىر جولىنا تۇسەتىن  كۇندى ارماندايسىڭ. – مۇنىڭ ءبارى دە قاجىماي-تالماي تىنىم­سىز اتقارعان ەڭبەكتىڭ جەمىسى. ءبىزدىڭ «گاليتسكوەدا»  تۇراتىن ادامداردىڭ بارلىعى دا ەڭ­بەكقور, سىرتتان  ەشقانداي دا كومەك كۇتىپ وتىرمايدى, ءوز ەڭبەكتەرىنىڭ ارقاسىندا وسىن­داي تابىستى, ىرگەلى, جايناعان شارۋاشىلىقتا تۇرۋعا وزدەرى قول جەتكىزدى, – دەيدى اۋىل يەسى. قايدا, ءبىزدىڭ  الەكساندر سياقتى جىگىتتەر؟.. ءوز اۋىلدارىن ساقتاپ, كۇتە الماعان سوڭ بارىپ, ەل كوشىپ كەتەدى  دە, ول اۋىل بولا­شاعى جوق بولىپ قالا بەرەدى. ال «گاليتسكوە» اۋى­لىنداعى جاعداي وزگەشە. فاريدا بىقاي, ۋسپەن اۋدانى, پاۆلودار وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار