
اينالاسىن جاسىل جەلەكتى, تال-تەرەك وراعان ۇلكەن جول وبلىس ورتالىعىن ۋسپەن اۋدانىمەن جالعاستىرادى. اۋداندا وزگە ۇلت وكىلدەرى, اسىرەسە, نەمىس حالقى كوپ تۇردى. زامان وزگەرىسىنە ساي كەتكەنى كەتتى, ال, وسى جەردى وتانىم, وسكەن جەرىم دەگەندەرى قالدى. قازاق اۋىلدارى بار اۋداندارداعى حالىق ءۇي اينالاسىنا ءشوپ ۇيگەننەن اسا الماي كەلەدى. ال, نەمىس حالقى تۇراتىن اۋىلداردىڭ قورا-قوپسىسى, ءۇي-جايلارى, كوشەلەرى تاپ-تۇيناقتاي. باۋ-باقشاسى تولى كوكونىس. قالاداعىداي تۇرمىس كەشىپ, ءومىر ءسۇردى. شارۋاشىلىعى دامىعان, الەۋمەتتىك جاعدايلارى العا وزعان, رەسپۋبليكا كولەمىندەگى وزىق اۋدان رەتىندە اتى شىقتى. ەڭبەك ەرى ياكوۆ گەرينگ دەگەن كولحوز باسشىسىنىڭ ەسىمى ماسكەۋگە دەيىن جەتتى. مادەني, ويىن-ساۋىق دەمالىس ورىندارى, باسسەين, كافە, كلۋب, سپورتتىق ويىندار الاڭدارى, جىلىجايعا دەيىن بولدى. قولدارىن جىلى سۋعا مالعىزعان جاقسى ءومىردىڭ شەتىن كوردى. ول كەزدە قازاق اۋىلدارى ءۇشىن مۇنداي ءومىر ەرتەگىدەي ەدى. شاڭىراققا قاراي بىلگەن ياكوۆ گەرينگ تاعدىر تالكەگىمەن ارىپ-اشىپ كەلگەندە قۇشاق جايا قارسى العان قازاق جەرىنە باس ءيىپ, اۋىلىنداعى قۇرداسىنا ارناپ “دوبرايا زەمليا نۋرگالي” دەگەن كىتاپ جازىپ كەتتى.

بىلگەندەي-اق, نۇرعالي اتانىڭ جەرىنە ەگەمەندىك كەلدى. نەمىس حالقى ەلدەرىنە قايتىپ جاتتى. ال, نۇرعالي اتانىڭ ۇرپاقتارى ەلدىك ماقسات, ۇلت بولىپ ۇيۋ جولىندا وسى جەرگە قاعىلعان قازىقتاي ماڭگىلىك تىرەك ەكەنى ءسوزسىز. ەگەمەندىكپەن بىرگە بۇل اۋداندا ءومىرى بولماعان قازاق مەكتەپتەرى, مەشىتتەر اشىلدى. ءبىز جولساپارعا كەلە جاتقان كەشەگى گەرينگتەردىڭ ورنىن باسقان, وركەنيەت ۇردىستەرىنە قول جەتكىزگەن گاليتسكوە اۋىلىنىڭ يەسى وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى الەكساندر كاسيتسيننىڭ جۇرتتى اۋزىنا قاراتقان, تاڭداندىرعان شارۋاشىلىعى. ول دا وسى جەردى وتانىم, ەلىم دەگەن اۋىلدا وسكەن نەمىس, ورىس, ۋكراين ۇلتى وكىلدەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە وسى تۇپقازىقتى بىرگە بەكەم ۇستاۋعا, ەلدىك ماقسات جولىن جالعاستىرۋ ءۇشىن قالعانداي.
گاليتسكوە جاققا شىعار جولدىڭ ەكى جاق قاپتالىن جاعالاي داندەرىنەن باستارىن كوتەرە الماي تۇرعان قالىڭ كۇنباعىس, سارعايعان بيداي القاپتارى الىپ جاتىر. كۇزگى كۇننىڭ شۋاعىمەن جايقالعان كەڭ القاپ سارى تۇسكە بويالعانداي, اينالانىڭ كورىنىسى عاجاپ.
دوس-جاراندارى, تۋىس-تۋعاندارى گەرمانياعا كەتىپ جاتقاندا, ول ءوزى تۋىپ-وسكەن, كىشكەنتايىنان كوزى ۇيرەنىپ قالعان وسىناۋ كەڭ دالانى قيماعان دا بولار. ول جاققا قوناققا بارىپ-قايتۋعا بولماسا, ارينە, مىنا دالاعا جەتپەس. ەلىمىز وركەندەيدى, جاقسى ۋاقىت كەلەدى دەگەن سەنىم ءبىزدى جاڭا زامان اۋىلىن ءوز قولىمىزبەن جاساۋىمىزعا كومەكتەستى, دەيدى الەكساندردىڭ ءوزى. كىشكەنتايىنان جەرمەن جۇمىس جاساۋدىڭ قالاي ەكەنىن, مال باعۋدىڭ قىر-سىرىن كورىپ-ءبىلىپ ءوستى. بالالىق, جاستىق شاعى وسى گاليتسكوەنىڭ قاسىنداعى كوۆالەۆ دەگەن اۋىلدا ءوتتى سول جەردەگى سوۆحوز-تەحنيكۋمدى ءبىتىردى. زووتەحنيك ماماندىعىن الىپ شىقتى. جەر جەتەدى. تەك ونى يگەرە ءبىل.
وسى سوزدەر ءاربىر اۋىل بالاسىنىڭ ساناسىندا جاڭعىرىپ تۇرۋى كەرەك.
مىنا دالانى شامادانعا سالىپ گەرمانياعا اكەتە المايسىڭ, ال, مەنىڭ ءوز ەلىم, ءوز جەرىم, ءوز اۋىلىم وسى جەردە, نارتاۋەكەل!– دەدى الەكساندر. بۇرىنعى پانفيلوۆ اتىنداعى كولحوزدىڭ بۇكىل شارۋاشىلىعىن, دۇنيە-مۇلكىن شەتىن دە بۇزباي ساقتاپ قالدى. ءسويتىپ, وسى كولحوزدىڭ نەگىزىندە اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن ءوندىرۋ جانە قايتا وندەۋ, مال ءوسىرۋ سياقتى اۋقىمدى باعدارلامانى قولعا الدى. قازىر ەلگە اتى تانىلعان «گاليتسكوە» دەپ اتالاتىن جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى 1998 جىلى قۇرىلدى.
– ايتۋعا وڭاي. ءبىرى كوشىپ, ءبىر كەلىپ جاتقان سونداي ۋاقىتتا شارۋاشىلىقتى ساقتاپ قالۋ, ودان نارىقتىق ۇردىسكە ساي قۇرىلىم جاساۋدا كوپ ەڭبەك ەتتىك. الدىمىزدا ءبىر عانا ماقسات تۇردى, ول – اۋىلدى وركەندەتۋ, ەل قاتارىنا قوسىلىپ, ءبىزدىڭ دە قولىمىزدان ءىس كەلەتىنىن كورسەتۋ ەدى,– دەيدى الەكساندر.
سول كەزدەرى ەلباسى باستاماسىمەن قولعا الىنعان «اۋىل جىلدارى» باعدارلاماسى ومىرگە ەندى. ەل ىشىنە قايتادان تىرشىلىك ءنارى جۇگىرگەندەي بولدى. 2004 جىلدارى سەرىكتەستىكتە 5 مىڭعا جۋىق ءىرى قارا مال, 200 شوشقا, 300 جىلقى, 4 مىڭداي قۇس بولدى. ينكۋباتور جۇمىس جاسادى. اسىل تۇقىمدى مال وسىرەتىن شارۋاشىلىق اتالعان سوڭ, ءسۇتتى مول بەرەتىن ءىرى قارانىڭ سيممەنتال تۇقىمى جانە قازاقتىڭ اق باس سيىرلارىن وسىرە باستادى. ءسويتىپ, شارۋاشىلىقتاعى ءىرى قارا مال تۇقىم ەرەكشەلىكتەرىنە وراي, ەليتا-رەكتوردتى, ءبىرىنشى ەليتالىق كلاسس باعالارىن دا الىپ ۇلگىردى.

بۇلاي بولۋىنا بىردەن-ءبىر سەبەپ, ءبىزدىڭ سەرىكتەستىكتىڭ مال شارۋاشىلىعىن وركەندەتۋدە وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ارقىلى قولعا العان ءىسىمىزدى دۇرىس ۇيىمداستىرىپ الىپ كەتۋىمىز سەبەپ بولدى, دەيدى شارۋاشىلىق باسشىسى. ءاربىر جاڭا تۋعان ءتول ەرەكشە كۇتىمگە الىندى. سودان كەيىن تۇقىم ەرەكشەلىكتەرىنە ساي كۇتىپ-باعىلىپ, جەم-ءشوپتىڭ ارنايى قۇرامى بويىنشا ازىقتاندىرىلدى.ءۇش ادامعا 300 باس سيىر ءبولىندى. مال قورالارى كەڭ دە جارىق, تازا. جۇمىستىڭ ءبارى تەحنيكا كۇشىمەن اتقارىلدى. ال, بۇل 20 ادامعا 300 سيىردى باقتىرعاننان الدەقايدا ارتىق. مالعا سۋ جىلىتىپ بەرىلدى. سوڭىندا وسىنداي كۇتىمدە باعىلعان مالدىڭ تىرىدەي سالماعى 400 كيلو بەرەتىن بولدى, دەدى الەكساندر مۇنداي تابىستى كۇندەرگە وڭاي جەتپەگەندەرىن ەسكە الىپ.
بۇگىندەرى سەرىكتەستىكتە 3489 ساۋىندىق ءىرى قارا مال, 643 جىلقى, 400 شوشقا, 5 مىڭداي قاز وسىرىلەدى. ەت پەن ءسۇت جەتەدى. جىلىنا 2412 توننا ءسۇت, 519 تونن ەت وندىرىلەدى. جىلىنا 1087 بۇزاۋ, 158 ق ۇلىن الىنسا, ينكۋباتوردان 20 مىڭداي قاز بالاپاندارى ءوسىپ شىعادى. تاۋلىگىنە 30 توننا ءسۇت وندىرەتىن «كلەۆەر» اتتى قوندىرعى ءسۇتتىڭ قۇرامىن تەكسەرىپ, بەس ءمينوت ىشىندە ونىڭ تازالىعىن, مايلىلىعىن انىقتاپ بەرەدى. مال قورالارى, بورداقىلاۋ الاڭدارى, جەم-ءشوپ تسەحتارى, مالدارىگەرلىك بولىمشە, ينكۋباتور, اۆتوگاراج, قىرمان, قويمالارى, ەلەكتر تسەحتارى, اعاش شەبەرحاناسى قاز-قاتار ءتىزىلىپ ۇلكەن اۋماقتى الىپ جاتىر. شاشىلىپ جاتقان ءبىر بۇراۋ جوق, تاپ-تازا. سەرىكتەستىك 22,6 مىڭ گەكتر جەرگە جۇگەرى, كۇنباعىس, تارى, قاراقۇمىق, بيداي, باسقا دا استىق داقىلدارىن سەۋىپ, جاز بويى باپتاپ وسىرەدى. شەتەل- دىك تەحنيكانىڭ ەگىن ەگەتىن, جۇگەرى جينايتىن ءتۇر-ءتۇرى, 132 تراكتورى, 110 ماشينەسى, 66 جۇگەرى جينايتىن كومبايندارى, كانادالىق ەگىن سالۋ كەشەندەرى بار. جەرگە اسا ۇقىپتىلىقپەن قارايدى. ۋاقتىلى تىڭايتقىشتارمەن تىڭايتىلىپ, قار توقتاتىلىپ تۇرادى. بۇكىل اۋىل تۇرعىندارى وسى شارۋاشىلىقتا ەڭبەك ەتەدى.
ءبىز الەكساندردىڭ شارۋاشىلىعىن ارالاۋعا شىقتىق. الدىمىزدان كوكشىل تۇسكە بويالعان مالعا ارنالعان الىپ كەشەندەر تىزبەلەرى كورىندى. قالانىڭ ىشىندە جۇرگەندەيسىڭ. اينالا دەگەنىڭىز تاپ-تازا. جارقىرعان جولدار. مۇنداعى بارلىق تىرلىك اۆتوماتتاندىرىلعان. وتكەن جىلى جەلتوقسان ايىندا وسى ءبىز ارالاپ كورىپ جۇرگەن «گاليتسكوە» سەرىكتەستىگىندە «قازاگروقارجى» اق ارقىلى ينۆەستيتسيالىق جوبا شەڭبەرىندە 500 ساۋىن سيىرعا ارنالعان تاۋارلى ءسۇت فەرماسى اشىلدى. ياعني, بۇل فەرمانىڭ جوبالىق قۋاتى زاماناۋي ستاندارتتارعا ساي جىلىنا 2000 تونناعا دەيىن ءسۇت ءوندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. تاۋارلى ءسۇت فەرماسىنىڭ «اگراليز» اتالاتىن مال تۇراتىن ورنى, «ەلوچكا» اتتى ساۋىلاتىن الاڭشا, «براتسلاۆ» اتتى قۇرال-جابدىقتار گەرمانيالىق, ۋكراينالىق ەڭ جاڭا تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلگەن. وسى جوبانىڭ ىسكە اسىرىلۋى ارقاسىندا قوسىمشا 13 تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلىپ, ءسۇت ءوندىرىسىنىڭ كولەمى ۇلعايدى, حالىقتى ەكولوگيالىق تازا, ساپالى جانە ارزان ونىممەن قامتاماسىز ەتۋگە, رىنوكتاعى قازاقستاندىق ءونىمنىڭ باسەكەلەستىككە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا مول مۇمكىندىك تۋدى. بۇل جوبىنىڭ قۇنى – 415,8. ملن. تەڭگە. ساۋىلعان ءسۇت وبلىس ورتالىعىنداعى «پاۆلودارمولوكو» اق-قا كۇندەلىكتى جەتكىزىلەدى. قازىرگى تاڭدا فەرمادا العاش بۇزاۋلايتىن 300 قۇناجىن بار, الداعى ۋاقىتتا ولاردى 500 باسقا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا. ولار جىل بويى بايلاۋسىز, جايىلىمسىز-اق, قىسى-جازى كەشەن ىشىندە تازا جەردە باعىلادى. مالعا قىزمەت كورسەتۋشىلەر فەرما مەڭگەرۋشىسى, 4 ساۋىنشى, 4 مالشى, 1 تەحنيك-ۇرىقتاندىرۋشى, 1 جيىستىرۋشى, زووتەحنيك, مال ءدارىگەرىنەن تۇرادى. سوندا 500 مالعا بار-جوعى ونشاقتى ادام قارايدى. الداعى ۋاقىتتا زاماناۋي بۇل تاۋارلى ءسۇت فەرماسى ءونىم ءوندىرىسىن ۇلعاياتادى, شىعىنداردى ازايتادى, ەڭبەك ءونىمدىلىگىن ارتتىرادى دەپ جوبالانىپ وتىر. مالدى دا تەحنيكا, كومپيۋتەر باسقارعان زامان دەگەن مىنە, وسى. مۇندا بارلىق جۇمىس اۆتوماتتى تۇردە, كومپيۋتەر تەتىگى ارقىلى جۇرەدى. ءبىر ساتتە اۆتوماتتى قولدانۋ ارقىلى 500 سيىردان 4 ساۋىنشى باسقارۋ تەتىگىندە وتىرىپ-اق سيىر ساۋا الادى.
الەكساندر كاسيتسين باسقاراتىن «گاليتسكوە» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنە قاراستى اۋىل بۇگىنگى كۇننىڭ وركەنيەتتى اۋىلىنا اينالعان. مۇندا ءبارى دە قالاداعىداي. اۋىل شەتىندەگى تاۋارلى ءسۇت فەرماسىنىڭ قاز-قاتار تىزىلگەن كەشەندەرى دە ادەمى كورىنىس بەرىپ تۇر. شەتەلدە جۇرگەندەي نەمەسە ۇيدە تەلەديدار الدىندا وزگە ەلدەردىڭ وركەنيەتتى دامۋ جولىنا تۇسكەن اۋىلىن كورىپ وتىرعانداي اسەر الاسىز. امال نە, بىزدە مۇنداي اۋىلدار ساۋساقپەن سانارلىق قانا. كەزىندە اۋىلدى ساقتاپ قالۋدىڭ ورنىنا ءبىزدىڭ كەيبىر قازاق باسشىلار وزدەرى تالان-تاراجعا سالىپ, ساتىپ, بۇزىپ قۇرتىپ تىندى. اۋىل تۇرماق اۋدان ورتالىقتارىن قالالىق ۇلگىگە لايىقتاپ جوندەپ, قولدا باردى ۇقساتا الماي وتىرعان دا اكىمدەر بار.
– وسىنداي جاڭا زامان اۋىلىن جاساۋ, سۋى كوككە شاپشيتىن فونتاندار ورناتۋ مەنىڭ بالا كەزگى ارمانىم ەدى, كورىپ تۇرعاندارىڭىزداي سول ارمان جۇزەگە اسقانداي, – دەيدى الەكساندر. اۋىلدا مادەنيەت ءۇيى, ورتالىق مۇراجاي, ەمحانا, ءزاۋلىم مەكتەپ, ماڭايى باۋ-باقشاعا تولىپ تۇرعان اق شاڭقان ءساندى ۇيلەر, شاشتاراز, مونشا, سپورتتىق ورتالىق جۇمىس ىستەيدى. دارىگەرلىك امبۋلاتوريادا كۇندىز كەلىپ جاتىپ ەمدەلەتىن بولمەلەر بار. ۋچاسكەلىك پوليتسيا جانە ءۇش قوعامدىق ساقشى اۋىلدىقتار تىنىشتىعىن قورعايدى.
«گاليتسكوەدا» ءبارى وزىندە. اناۋ-مىناۋ ىزدەپ قالاعا بارۋدىڭ قاجەتى دە جوق. مادەنيەت ءۇيى مەن بالالار ورتالىعىنىڭ الدىندا ءمولدىر سۋلى سۋبۇرقاق اتقىلاپ تۇر. اينالا تاپ-تازا. ءاسفالتتى ءتۇزۋ كوشەلەر. بارلىعىنا قالاداعىداي جارىق شامدار تارتىلعان. ال, كەشكىلىك اۋىل كىشىگىرىم جارقىراعان قالاشىقتى كوزگە ەلەستەتەدى ەكەن. ناۋبايحاناسى, ماكارون تسەحى, توقاشتار, تاتتىلەر پىسىرەتىن كونديتەر تسەحى اۋىلدىقتار قاجەتىن وتەۋدە. القاپ- القاپ ەگىن, جەيتىن نانى وزىنىكى, بيداي دەگەنىڭ جەتەدى, ارتىلعانىن ساتادى, جۇگەرى, قاراقۇمىق, كۇنباعىستان مول ءونىم الادى. وتكەن جىلدارى ءۇش-ءتورت پاتەرلى بىرنەشە تۇرعىن ءۇي سالىپ الدى. بۇل ءۇردىس الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسادى. وت جاقپايدى. ورتالىقتاندىرىلعان جىلۋ جۇيەسى بار, سۋ ۇيگە كەلىپ تۇرادى. قالاداعىداي كوممۋنالدىق قىزمەت اقىسىن تولەيدى. جىلىنا 7 مىڭ توننا كومىر جاعادى. اۋىل اكىمى كەڭەس جاندوسوۆتىڭ ايتۋىنشا, «گاليتسكوەدا» 2 مىڭداي ادام, ونىڭ ىشىندە 105 قازاق, 615 ورىس, 402 ۋكراين, 212 نەمىس, باسقا دا ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرى تۇرادى. تاتۋ تىرلىكتى, بىرلىگى جاراسقان اۋىل دەپ وسىنى ايت. رەسەي ەلىمەن شەكارالاس جەردە ەلىمىزدىڭ ءبىر بۇرىشىن ساقتاپ تىنىشتىقتا ءومىر سۇرۋدە. بارلىعىنىڭ اكە-شەشەلەرى كەزىندە قۇرداس-تامىر بولىپ ءبىر اۋىلدا ءوستى, ءبىر-بىرىمەن تۋىس سياقتى, ەندى ولاردىڭ بالالارى بىزدەر, ال, كەيىن ءبىزدىڭ ۇل-قىزدارىمىز وسى جولدى جالعاستىرىپ وسەتىن بولادى. الەكساندر ەكەۋىمىز كوۆالەۆ اۋىلىندا بىرگە ويناپ, بىرگە ەرجەتتىك. قازىر اۋىلىمىز ءۇشىن بىرگە ەڭبەك ەتىپ ءجۇرمىز, دەيدى كەڭەس. باسسەينى, مۋزىكا, سپورت زالدارى بار «اقبوتا» بالاباقشاسىنا 50 بالا بارادى. جۋىناتىن بولمەلەرى, ترەناجەر جانە سپورت زالدارى بار جارقىراعان «جاستار» اتتى سپورت كەشەنى اۋىلدىڭ ءسانىن كەلتىرىپ تۇر. كەشەندە باسكەتبول, فۋتبول, ۆولەيبول جانە جەڭىل اتلەتيكا, ۇستەل تەننيسى سەكتسيالارى جۇمىس ىستەيدى.
ال, بالالاردىڭ بوس ۋاقىت وتكىزۋ ورتالىعى جاز, كۇز, كوكتەم ايلارىندا اۋىل ءىشىن جانە ورتالىققا ىرگەلەس اۋماقتاردى كورىكتەندىرەتىن وقۋشىلاردان قۇرالعان «ەڭبەك» ەكولوگيالىق وتريادى جۇمىس ىستەيدى. شارۋاشىلىق باسشىسى ءار بالاعا كۇنىنە 100 تەڭگە تولەيدى. ماسەلە اقشا تولەۋدە ەمەس, ماقسات ولاردىڭ كىشكەنتايلارىنان تۋعان اۋىلدارىنا دەگەن قامقورلىق, ەلگە دەگەن پاتريوتتىق سەزىمدەرىن وياتۋ, دەيدى الەكساندر.
وبلىس ورتالىعىنان اۋدانعا جەتكەنشە سايراپ جاتقان جولدىڭ اۋىلدار اراسىنا بارعاندا شۇڭقىر-شۇڭقىرلى كۇيى تاعى دا الدىمىزدان شىقتى. وركەنيەتتى اۋىلدىڭ ءسانى مەن ءمانىن توزىعى جەتكەن جوندەلمەگەن جولى عانا بۇزىپ تۇر. وركەندەگەن جاقسى اۋىلدى كورۋگە كەلگەندەردىڭ ارينە, توز-توزى شىققان جولىن كورىپ, كوڭىلدەرى ءتۇسىپ قالارى ءسوزسىز. ال, ءبىز ىلعي دا اۋىلدى وركەندەتەمىز دەپ ۇراندايمىز. شالعايدا جاتقان قازاق اۋىلدارىنىڭ كەيبىرىنىڭ كەسكىن-كەلبەتى, تۇرمىس-جاعدايلارى, شارۋاشىلىعى شالقىعان, باي-قۋاتتى تۇرمىستا تۇرىپ جاتقان «گاليتسكوەمەن» سالىستىرۋعا كەلمەس. باسقا اۋىلدار دا وسىنداي وركەنيەتتى ءومىر جولىنا تۇسەتىن كۇندى ارماندايسىڭ.
– مۇنىڭ ءبارى دە قاجىماي-تالماي تىنىمسىز اتقارعان ەڭبەكتىڭ جەمىسى. ءبىزدىڭ «گاليتسكوەدا» تۇراتىن ادامداردىڭ بارلىعى دا ەڭبەكقور, سىرتتان ەشقانداي دا كومەك كۇتىپ وتىرمايدى, ءوز ەڭبەكتەرىنىڭ ارقاسىندا وسىنداي تابىستى, ىرگەلى, جايناعان شارۋاشىلىقتا تۇرۋعا وزدەرى قول جەتكىزدى, – دەيدى اۋىل يەسى.
قايدا, ءبىزدىڭ الەكساندر سياقتى جىگىتتەر؟.. ءوز اۋىلدارىن ساقتاپ, كۇتە الماعان سوڭ بارىپ, ەل كوشىپ كەتەدى دە, ول اۋىل بولاشاعى جوق بولىپ قالا بەرەدى. ال «گاليتسكوە» اۋىلىنداعى جاعداي وزگەشە.
فاريدا بىقاي,
ۋسپەن اۋدانى,
پاۆلودار وبلىسى.