دەپۋتاتتار تالقىسىنا تۇسكەن العاشقى قۇجات «ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كەدەن كودەكسى تۋرالى شارتتى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بولدى. بۇل زاڭ جوباسى جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا 2017 جىلدىڭ 11 ساۋىرىندە ماسكەۋدە جاسالعان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كەدەن كودەكسى تۋرالى شارتتى راتيفيكاتسيالاۋعا باعىتتالعان.
«وسى شارت نەگىزىندە كەدەندىك رەتتەۋ سالاسىندا مىناداي باسىم باعىتتار ەنگىزىلىپ وتىر: تاۋارلاردى قاتىسۋشى ەلدەردىڭ كەدەندىك اۋماعىنا اكەلۋگە نەمەسە اكەتۋگە, كەدەندىك دەكلاراتسيالاۋعا جانە تاۋارلار شىعارۋعا بايلانىستى كەدەندىك وپەراتسيالاردى جاساعان كەزدە «بىرىڭعاي تەرەزە» تەتىگىن پايدالانۋ; ەلەكتروندى كەدەندىك دەكلاراتسيالاۋدىڭ باسىمدىعى; كەدەندىك دەكلاراتسيا تىركەلگەن كەزدەن باستاپ ءتورت ساعات ىشىندە تاۋارلار شىعارۋدى جۇزەگە اسىرۋ; كەدەن ورگاندارىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىمەن اۆتوماتتى تۇردە كەدەندىك دەكلاراتسيانى تىركەۋگە جانە تاۋارلار شىعارۋعا بايلانىستى كەدەندىك وپەراتسيالاردى جاساۋ مۇمكىندىگى رەتتەلەدى», دەدى ت.سۇلەيمەنوۆ.
ونىڭ تۇسىندىرۋىنشە, بۇل زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتا بىرىڭعاي كەدەندىك رەتتەۋدى قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى.كۇن تارتىبىنە ساي تالقىلانىپ, ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلدانعان كەلەسى قۇجات «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى كەدەندىك رەتتەۋ تۋرالى» كودەكس جوباسى بولدى. بۇل كودەكس جوباسىن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ جاڭا كەدەن كودەكسىنە سايكەس كەلتىرۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەن. سول سەبەپتەن دە كودەكس جوباسىندا ۋاكىلەتتى ەكونوميكالىق وپەراتور مارتەبەسى بەرىلۋى مۇمكىن زاڭدى تۇلعالاردىڭ ساناتتارىن ۇلعايتۋ كوزدەلەدى.
سونىمەن قاتار سىرتقى ەكونوميكالىق قىزمەتكە قاتىسۋشىعا تاۋارلاردى كەدەندىك دەكلاراتسيالاۋ كەزىندە كەدەندىك باجداردى تولەۋدى كەيىنگە قالدىرۋعا نەمەسە ءبولىپ تولەۋگە مۇمكىندىك بەرىلەدى. وعان قوسا, الدىن الا اقپارات بەرىلۋى مۇمكىن كەدەندىك وپەراتسيالاردىڭ تۇرلەرىن كەڭەيتۋ مەن اۋىزشا ساۋالناما, كەدەندىك باقىلاۋ, تاۋارلاردىڭ تاڭبالانۋىن تەكسەرۋ, كەدەندىك باقىلاۋداعى تاۋارلاردى ەسەپكە الۋ سياقتى قىزمەتتەردى رەتتەۋ تەتىكتەرى دە قاراستىرىلادى.
دەپۋتاتتار تاراپىنان قولداۋ تاپقان قۇجاتتىڭ سوڭعىسى زاڭنامالىق اكتىلەرگە كەدەندىك رەتتەۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ جايىن ارقاۋ ەتكەن زاڭ جوباسى بولدى. اتالعان قۇجات «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى كەدەندىك رەتتەۋ تۋرالى» كودەكس جوباسىندا كوزدەلگەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋدى ماقسات ەتەدى. سوندىقتان دا زاڭ جوباسى بيۋدجەت كودەكسىنە اۆانستىق تولەمدەر ءۇشىن بيۋدجەتكە تۇسىمدەردىڭ ءتۇرىن ايقىنداۋعا جانە تاۋارلاردى جويۋ مۇمكىندىگى تۋرالى ماتەريالدارعا مەملەكەتتىك ەكولوگيالىق ساراپتاما قورىتىندىسىن بەرەتىن قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ قۇزىرەتىن بەكىتۋگە كودەكس جوباسىنىڭ نورمالارىن سايكەس كەلتىرۋگە باعىتتالعان. بۇل زاڭ جوباسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 25 زاڭنامالىق اكتىسىنە, ونىڭ ىشىندە 6 كودەكسكە جانە 19 زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ ۇسىنىلعان.
ايتا كەتەيىك, وسى كۇنى ءماجىلىس دەپۋتاتتارى كونستيتۋتسيالىق زاڭدارعا تۇزەتۋلەر ەنگىزۋگە قاتىستى زاڭ جوباسىن وندىرىستىك جۇمىسقا قابىلداپ, سالالىق ۆەدومستۆولار مەن ۇكىمەت باسشىسىنىڭ اتىنا ءوز قۇزىرەتتەرى شەڭبەرىندە ساۋالدارىن جولدادى.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»