ءىس-شاراعا سەنات جانە ءماجىلىس دەپۋتاتتارى, قوعام قايراتكەرلەرى, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۆەدومستۆولاردىڭ لاۋازىمدى قىزمەتكەرلەرى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ جەتەكشىلەرى, عىلىمي توپتاردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
دوڭگەلەك ۇستەل جۇمىسىن جۇرگىزىپ وتىرعان «جاڭارۋ» رقب توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بوران راحىمبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار از ەمەس, اۋقىمى جاعىنان دا اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي-اق. دەگەنمەن, جاعداي تۇبەگەيلى جاقسارىپ كەتتى دەپ ايتۋعا ءالى ەرتە. ماسەلەن, 2016 جىلى 2 800-گە جۋىق ادام سىبايلاس جەمقورلىق بويىنشا قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. ال 2017 جىلدىڭ توعىز ايىندا بۇل كورسەتكىش 3 مىڭنان اسىپ كەتكەن. «سوندىقتان سىبايلاس جەمقورلىقتى جويۋ ءۇشىن قوعامدى تاربيەلەۋ كەرەك. تۇرعىندار مەملەكەتتىك جانە قۇقىقتىق ورگاندارعا كومەكتەسۋى كەرەك», دەدى بوران راحىمبەكوۆ.
«سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس تۋرالى» زاڭنىڭ 11-بابىندا پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ, مەملەكەتتىك مەكەمە باسشىلارىنىڭ, سۋديالاردىڭ دەكلاراتسيا تاپسىرۋى مىندەتتەلگەن. الايدا بۇل باپتىڭ ورىندالۋى 2020 جىلعا شەگەرىلدى. سوعان قاراماستان, دەكلاراتسيا تاپسىرعاندار بار ەكەن. «2015 جىلعى اقپاراتقا سۇيەنسەك, 3883 مەملەكەتتىك ورگان باسشىلارى ءوز كىرىستەرىن جاريالاعان. ونىڭ بەسەۋى – وبلىس اكىمى. ولار – الماتى, اقمولا, باتىس قازاقستان, قاراعاندى جانە اقتوبە وبلىستارىنىڭ باسشىلارى. لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ اشىقتىعى – سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى. ىرگەمىزدەگى رەسەيدىڭ وسى تاجىريبەنى قولدانىپ كەلە جاتقانىنا بىرنەشە جىل بولدى», دەگەن دەرەكتەر كەلتىردى ءوز بايانداماسىندا بوران راحىمبەكوۆ.
دوڭگەلەك ۇستەلدە ساراپتاما جانە جاڭا تەحنولوگيالار عىلىمي-وندىرىستىك ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ميحايل ساندراچۋك وزەكتى ماسەلەلەر توڭىرەگىندە ساليقالى وي قوزعادى. ونىڭ ايتۋىنشا, زاڭ جوبالارىنا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى عىلىمي ساراپتاما كەرەك. «مۇنداي ساراپتاما بۇرىن بولعان ەدى. كەيىن الىنىپ تاستالدى. قازىر قايتا ۇسىنىلۋدا. ساراپتاما كەرەك. بىراق بۇل ىسپەن بۇرىنعىداي ادىلەت مينيسترلىگى ەمەس, قوعامدىق ۇيىم اينالىسۋى قاجەت. ماسەلەن, بۇل جۇمىستى «جاڭارۋ» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ قولعا الۋىنا بولادى», دەدى ول.
جالپى, ەلىمىزدە 2010 جىلدان 2014 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعى ارالىعىندا 386 زاڭ جوباسى ساراپتاماعا جىبەرىلگەن ەكەن. سونىڭ 293-ءى
عانا قابىلدانعان. قالعانى ساراپتامادان وتپەگەن. «قابىلدانعان 293 زاڭ جوباسىنا دا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ەسكەرتپەلەر ايتىلدى. ەسكەرتپەلەردىڭ 74%-ى قاپەرگە الىنىپ, تۇزەتىلدى. قالعان 26%-ى سول كۇيى قابىلدانىپ كەتتى. ءۇش جارىم جىل ىشىندە ساراپتاماعا 21 مىڭعا جۋىق نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر جوباسى جىبەرىلگەن ەكەن. جوبالارداعى سىبايلاس جەمقورلىق بەلگىلەرىنە قاتىستى 32,5 مىڭعا جۋىق ەسكەرتپە ايتىلدى. ەسكەرتپەلەردىڭ 18 مىڭى ەنگىزىلدى. ءۇش مىڭى ساراپتامادان وتپەي, كەرى قايتارىلدى», دەدى ميحايل ساندراچۋك.
جيىنعا قاتىسقان حالىق قالاۋلىلارى دا ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. مىسالى, ءماجىلىس دەپۋتاتى باقىتجان ءابدىرايىموۆ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەستە تسيفرلى تەحنولوگيانى بارىنشا پايدالانۋ كەرەك دەسە, سەنات دەپۋتاتى مارات تاعىموۆ الەم ەلدەرىنىڭ بۇل باعىتتاعى وزىق تاجىريبەسىنە سۇيەنۋ كەرەك دەگەن پىكىردى العا تارتتى.
دوڭگەلەك ۇستەل باسىندا قوعام قايراتكەرلەرى ايگۇل سولوۆەۆا, زاۋرەش باتتالوۆا قۇندى وي-پىكىرلەر, ورىندى ەسكەرتپەلەر ايتتى. ال «جاڭارۋ» رقب قوستاناي وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى داستان جۇماباەۆ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەستە باق وكىلدەرىنە بارىنشا قولداۋ كورسەتۋ كەرەكتىگىنە نازار اۋداردى.
جيىندى قورىتقان «جاڭارۋ» رقب توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بوران راحىمبەكوۆ سىبايلاس جەمقورلىقپەن قوعام بولىپ جۇمىلا كۇرەسپەسە ءىستىڭ ناتيجە بەرمەسىن اتاپ ءوتتى.
جالپىۇلتتىق قوزعالىس ەلىمىزدەگى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءبىرىنشى باسشىلارىنىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءتارتىپ ستاندارتىن قابىلداماق. سونداي-اق, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى اعارتۋ جۇمىستارىمەن اينالىساتىن «اعارتۋ» قوعامىن قۇرۋ دا جوسپاردا بار. بۇل ۇيىم ازاماتتىق قوعامنىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋدى الدىنا ماقسات ەتىپ قويعان. اتالعان باستامالار العاش رەت كوپشىلىكتىڭ تالقىسىنا ۇسىنىلدى. جيىندا ايتىلعان ۇسىنىستار ەل ۇكىمەتىنە جانە پارلامەنتكە جولداناتىن بولادى.
قايرات ءابىلدا,
«ەگەمەن قازاقستان»
