الاش قوزعالىسىنىڭ 100 جىلدىعى اتالىپ ءوتىپ جاتقان بيىلعى جىلى ونىڭ «ءمىرجاقىپتىڭ ورالۋى. ۆوزۆراششەنيە ميرجاكيپا» («مەكتەپ» باسپاسى, 2017 ج.) حيكايات-ساپارناماسىنىڭ قوس تىلدە جارىق كورۋى وسىناۋ وقيعالى كەزەڭگە تارتىلعان لايىقتى سىيى دەرلىكتەي. 1992 جىلدىڭ 1-18 قىركۇيەگى ارالىعىندا بۇرىنعى تورعاي وبلىسىنان جاساقتالعان ارناۋلى ەكسپەديتسيا ءمىرجاقىپ دۋلات ۇلىنىڭ ءمۇردەسىن 57 جىلدان سوڭ كارەل اكسر-ءىنىڭ سوسنوۆەتس ستانساسىنداعى قابىردەن الىپ, تۋعان توپىراعىنا جانكەلدين اۋدانىنىڭ ءوز اتىنداعى قاۋىمداستىق ورتالىعىنا قايتا جەرلەۋدىڭ باسى-قاسىندا بولعان ەدى. سول كەزدەگى مەنشىكتى ءتىلشى ق.ءالىم وسى ايرىقشا جاۋاپتى ساپارعا رەسپۋبليكالىق «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ تاپسىرماسىمەن قاتىسقان بولاتىن. اۆتور تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ تاريحىنداعى وسىناۋ الابوتەن وقيعادان كوزبەن كورگەندەرىن, العان اسەرلەرىن م.دۋلات ۇلىنىڭ ومىرىمەن تىعىز ساباقتاستىرا وتىرىپ باياندايدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى «مادەنيەت جانە ونەر سالاسىنداعى باسەكەلەستىكتى جوعارىلاتۋ, قازاقستاندىق مادەني مۇرانى ساقتاۋ, زەردەلەۋ مەن ناسيحاتتاۋ جانە مۇراعات ءىسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ» باعدارلاماسى «ادەبيەتتىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزدى تۇرلەرىن ساتىپ الۋ, باسىپ شىعارۋ جانە تاراتۋ» كىشى باعدارلاماسى بويىنشا جارىق كورگەن ەكىنشى كىتابى «بەزىنگەن لايلەك» («انا ءتىلى» باسپاسى, 2017 ج.) دەپ اتالادى.
بۇعان تاڭدامالى شىعارمالارى توپتاستىرىلعان. «مەككە, ءمادينام مەنىڭ!» حيكاياتىندا يماندىلىقتىڭ التىن ارقاۋلى دىڭگەكتەرى تۋرالى تەبىرەنىس-سەزىم تەرەڭنەن جان تولعانىسىمەن تارتىلسا, «سەيىلمەيتىن مۇڭدا» تراگەديالىق ءومىر قالتارىسى رۋحاني قاجىرلىلىقپەن تارامدالادى, كۇرەسكەرلىك شىڭدالىستى تانتىلەي تۇسەدى. سونداي-اق «بەزىنگەن لايلەك» پەساسى اتوم اجالىمەن ايقاستىڭ زار-نالاسىنان ساباق تۇيىندەۋىمەن قۇندى. ال اڭگىمەلەرى مەن ەسسەلەرىندە ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى, ادامگەرشىلىك, وتانسۇيگىشتىك قاسيەتتەردى, ماحاببات, دوستىق, ادالدىق عيبراتتارىن مازمۇندى, شىنشىل ءارى كوركەم كەستەلەگەن. جۇمىر جەردىڭ ءار قيىرىنا جاساعان ساياحات-ساپارنامالارى دا تارتىمدى, قىزعىلىقتى وقىلادى.
قايسەكەڭ قاتتى قادىرلەيتىن ءازىلحان نۇرشايىقوۆ اعاسىمەن 34 جىل بويى حات جازىسىپ ءجۇرىپ, ناتيجەسىندە كىتاپ شىعارىپ, ەندى ءوزىنىڭ دە سول كىسىگە ۇقساپ ۇزبەي كۇندەلىك جۇرگىزۋدى ادەتكە اينالدىرعانىنىڭ جارقىن جەمىسى «ءوز ورمەگىم» دەپ اتالاتىن قوس تومدىعى («انا ءتىلى» باسپاسى, 2017 ج.) دەر ەدىك. ءبىرىنشىسى – 1964-2005 جىلداردى, ەكىنشىسى – 2006-2017 جىلداردى قامتيدى. اۆتور ەكىنشى كىتابىنىڭ العى ءسوزىندە: «ءبىر جاعىنان كۇندەلىك ۇلكەن جازۋدىڭ جاتتىعۋى ءتارىزدى. مي ءاماندا وياۋ جۇرەدى, ومىرگە قۇشتارلىق ەسەلەنەدى. ۋاقىتتىڭ قادىرىن ءسات سايىن ەسكە سالادى. سول سەبەپتى كۇندەلىگىم – جان سەرىگىم, جۇرەك ءلاززاتىم, كوڭىل قيماسىم, قالام سىيلاسىم... كۇندەرىم, بەرمەن كەلىڭدەر! جازا الماسام – ماعان سەرت! جازىلماي قالساڭ – ساعان دەرت!» دەپ جان سىرىمەن ءبولىسەدى.
بيىلعى 70 مەرەي جاسىن وسىنداي قالامگەرلىك تابىسپەن اتاپ وتكەن ول تۋرالى «قىزبەلدىڭ قايسارى» دەگەن كىتاپقا («انا ءتىلى» باسپاسى, 2017 ج.) جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ سەريالىق باسىلىمى «قايسار ءالىم» اتتى («عىلىم ورداسى», 2017 ج.) بيبليوگرافياعا ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۋرالى ماقالالار مەن ەسسەلەر, ەڭبەكتەرىنە قاتىستى ادەبي رەتسەنزيالار, مەرەيتويلىق ارناۋ ولەڭدەر, سونداي-اق عۇمىرنامالىق حاتتار توپتاماسى ەنگىزىلگەن.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
استانا
