شىنىندا ءبىز قاندايمىز, وسى؟

«ەگەمەننىڭ» وسى جىلعى 15 قىر­كۇيەكتەگى سانىندا جۋرناليست جاقسىباي سامراتتىڭ «ءبىز وسى قاندايمىز؟» اتتى ماقا­لا­سى جا­ريا­لانعان ەدى. وسى ءدۇ­نيەنى وقىپ وتىرىپ, وزەكتى ءدۇ­نيە بول­عان سوڭ مەن دە وي-پىكىر جازۋدى ءجون كوردىم. قازىر, شۇكىرشىلىك, حالىقتىڭ تۇرمىسى وتە جاقسى. توي-دۋمان, قۇدايى اس بەرۋ, سۇندەت تويى – ءبار-ءبارى دە استا-توك بولىپ, مول بولىپ جاتادى. داستارقان ءۇستى كەڭ قۇ­لاش, كول-كوسىر. كافە, ءدام­حانا­لار­دا كەزەككە تۇرعاندار قان­شاما؟ بىراق, كەيىنگى كەزدە باسەكەلەستىك كوبەيىپ, شەكتەن شىعۋ دەگەنگە ور­ىن بەرىلىپ بارا جاتىر. مىنە, وسىندايلار توي­دىڭ ءسانىن كەتىرەدى. جاقىندا ءبىر ءىنىمىزدىڭ بالا­سى ۇيلەندى. اعىل-تەگىل شاشۋ­دىڭ اياعىندا اۋىل-ايماققا دەپ ءبىر اعامىزدىڭ الاقانىنا ءبىر پاشكى مىڭ تەڭگەلىكتەر سالدى. اناۋ بولسا ونى ۋىستاپ, وڭدى-سولدى شاشتى... بۇل قايدان شىق­قان ءداس­تۇر؟ مىرزالىق دەگەن وسىن­داي بولا ما ەكەن؟ اق­شا دەگەن قاعاز بولسا دا ماڭ­داي­تەر, تابان اقىنىڭ وتەۋى ەمەس پە, ونى شاشۋ وزىڭە دە ءوز­گەگە دە قۇرمەت ەمەس قوي... وسى شەكتەن شىعۋ ەمەس پە؟ تاعى ءبىر مىسال. ءبىر اعامىز­دىڭ ءۇيى مىقتى كاسىپكەر-زاڭگەر­مەن كورشى ەدى. ول كىسى ىرگەلەس, ورتاق دۋالدى اكتەيىن دەپ كور­شىسىنىڭ داربازاسىن اشىپ, ىشىنە كىرىپ, قۇمسىلاق جاسايدى. ال كور­شىسى بولسا مەنىڭ رۇقساتى­م­سىز داربازامدى اشتىڭ دەپ تال­تۇستە پوليتسيا شاقىرتادى. بۇ­عان قانداي ءۋاج ايتۋعا بولادى؟ ءۇي اراسىندا ءۇي جوق ەكى كورشى بول­ماشىعا بولا قازىر ءدۇرداراز بو­لىپ كەتتى. وسىعان كىم كىنالى؟ يساتاي ەلۋباەۆ ءبىزدىڭ ەلدىڭ سىيلى ازاماتتارىنىڭ ءبىرى ەدى. جازمىش شىعار, زەينەتكەرلىككە دە جەتپەي داۋاسىز دەرتتەن كەنەتتەن كوز جۇمدى. ول كەزىندە وبكومنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسىنىڭ كومەكشىسى, ءبولىم مەڭگەرۋشىسى سەكىلدى قىزمەتتەردى ابىرويمەن ات­قاردى. وبلىستىق جاستار ۇيى­­­مىن­دا جۇمىس جاساپ, ارتى­نان قا­لالىق جاستار ۇيىمىن باس­­قاردى. سوڭعى كەزدەرى وبلىس­تىق ءماسلي­حات­تىڭ اپپاراتىندا ەڭبەك ەتكەن ەدى. قالالىق كەڭەس­كە بىرنەشە رەت دەپۋتات بولىپ سايلان­دى. جانى جايساڭ ازامات ءان-جىردى جاقسى كورەتىن ءارى ايتۋلى دومبىراشى ەدى. وتىر­عان جەرىن ءان-كۇيگە ءبو­لەپ, حا­لىقتى ابدەن ريزا قىلاتىن. مىنە, وسى ازاماتتىڭ دۇنيە­دەن وزعانىنا جاقىندا 10 جىل تولدى. ازاماتتىڭ جارقىن ەسىمى ۇمىتىلماسىن دەپ تۇرعىن­دار­دىڭ قوزعاۋىمەن ونىڭ اتىنا قىزىلوردا قالاسىنان ءبىر كو­شە­نىڭ اتى بەرىلىپ, ەسكەرتكىش تاقتا ورناتىلدى. وسى ىسكە باس­تاماشى بولعان ونوماستيكالىق كوميسسيا, قالالىق ءماسليحات پەن اكىمدىك­كە حالىق ريزا بولدى. ءبارى جاقسى-اۋ, بىراق «جاق­سى­لىق قىلساڭ ءبۇتىن قىل» دەگەندى قىزىلوردالىق شەنەۋنىكتەر بىلمەيدى ەكەن. كوشەنىڭ اتىن بەرۋ راسىمىنە قالانىڭ ارداگەرلەرى, قوناقتار, مار­قۇم­نىڭ استانادان, الماتى­دان كەلگەن تۋىستارى بار – كوپ ادام جي­نالدى. كوشەنى ءوزىمىز اش­ىپ, ەسكەرتكىش تاقتا قوي­دىق. ءبى­­راق جەرگىلىكتى بيلىك قىمس ەتپەدى... ادامنىڭ كوڭىلى شاراينا عوي. مارقۇمنىڭ الىس-جاقىن­نان كەلگەن تۋىستارى دا, جاقىن جورا-جولداستارى دا بيلىك با­سىندا وتىر­عانداردىڭ وسىنداي نەمكەتتى ىستەرىنە كوڭىلىمىز قۇ­لا­زىپ تا­راستىق. ولاردىڭ حا­لىق­تىڭ كو­ڭى­لىن كوزگە ىلمەي, وتىرعان ورىن­تا­عىن ءبا­رى­نەن جو­عارى قوياتىن مىنەزدەرى قا­رىن اشىردى. ءبىز وسى قانداي بو­لىپ بارا جاتىرمىز, اعايىن؟ قايىربەك مىرزاحمەت ۇلى, ارداگەر جۋرناليست. قىزىلوردا.