فورۋمعا قاتىسقان اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ تسيفرلى تەحنولوگيالارعا قاتىستى كۇن تارتىبىندە تۇرعان بىرقاتار ماسەلەلەرگە توقتالدى. ونىڭ پايىمداۋىنشا, قازىرگى تاڭدا تسيفرلى تەحنولوگيانىڭ جاعدايىن باعامداۋ وتە قيىن. قازاقستان تاراپىنىڭ وسى جاھاندىق ۇدەرىسكە ىلەسۋى جانە ونداعى كەلەلى ماسەلەلەردى تالقىلاۋى ەلىمىزدىڭ باعىتى دۇرىس ەكەندىگىن كورسەتەتىنىن ايتادى مينيستر.
ۆەدومستۆو باسشىسى قالالار مەن اۋىلدار اراسىنداعى تسيفرلى ايىرماشىلىقتى جويۋ كەرەكتىگىنە توقتالدى. ءمينيستردىڭ سوزىنە ساي, شالعاي اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تسيفرلى تەحنولوگياعا ەركىن قول جەتۋى باسەكەگە قابىلەتتى بولۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«ينتەرنەت اياسى كەڭەيىپ, الەۋمەتتىك جەلىلەر دامىپ, تسيفرلى تەحنولوگيالار ءداۋىرى كەلدى. وعان اۋىسۋدىڭ جەدەل جۇرگەنى سونشالىقتى, باسەكەگە قابىلەتتى بولۋدىڭ ماڭىزى دا ارتا تۇسكەن. تسيفرلى قازاقستاننىڭ ءبىرىنشى باعىتى – ونىڭ ىرگەتاسى سانالاتىن «تسيفرلى جىبەك جولىن» قۇرۋ. ياعني ەلدى مەكەندەرگە قاجەتتى ينفراقۇرىلىم سالىپ, ساپالى وپتيكالىق-تالشىقتى كابەلدەر ورناتۋىمىز كەرەك. قازىرگى تاڭدا اۋىلدار مەن قالالار اراسىندا تسيفرلى ايىرماشىلىق بار. باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ ءۇشىن بىزگە جىلدام ينتەرنەت, ساپالى تەلە جانە راديو حابارلارى كەرەك. 2021 جىلعا دەيىن تاعى ەكى ميلليوننان استام تۇرعىننىڭ ينتەرنەتكە قوسىلۋىنا جاعداي جاسايمىز», دەدى د.اباەۆ.
فورۋم بارىسىندا ينتەرنەتتەگى مەملەكەتتىك تىلگە قاتىستى ماسەلەلەر دە ءسوز بولدى. قازاقشا ۋيكيپەديانىڭ نەگىزىن سالۋشى نۇرتاي ءاشىم بيىل انا تىلىمىزدەگى كونتەنتكە سۇرانىس كوبەيگەنىن كەلتىردى. اتالعان جوبا العاش باستالعان ۋاقىتتا قازاقشا سەگمەنتتىڭ قامتيتىن كولەمى قولدانۋشىلاردىڭ 0,2 پايىزىن عانا قۇرايتىن. ن.ءاشىمنىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, بۇگىندە قازاقشا ۋيكيپەديانى وقيتىندار سانى جالپى قولدانۋشىلاردىڭ 35 پايىزىن قۇراپ وتىر. سوندىقتان قازاق تىلىندەگى كونتەنتتى كوبەيتۋ ۋاقىت كۇتتىرمەيتىن ماسەلە دەپ ەسەپتەيدى ول.
«ەگەر وقۋشى Google-دەن نەمەسە باسقا ىزدەۋ جۇيەسىنەن اقپارات ىزدەسە, ەڭ اۋەلى ۋيكيپەدياداعى اقپارات شىعادى. ەگەر ول قازاق تىلىندە كەرەگىن تاپسا, سول بەتتى وقيدى. ەگەر وعان مۇمكىندىك بولماسا, باسقا تىلگە اۋىسىپ كەتەدى», دەدى ول.
مەديا اپتالىق اياسىندا قازاق ءتىلدى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا ارنالعان بىلىكتىلىك سەمينارلارى ءوتتى. ەكى بولىكتەن قۇرالعان شارادا اقپارات تەكسەرۋ, جاڭا مەديانىڭ ءتيىمدى قۇرالدارى جانە كونۆەرگەنتتىك جۋرناليستيكا سەكىلدى ماسەلەلەر توڭىرەگىندە ءسوز بولدى.
سەميناردى «ۇلان» گازەتىنىڭ رەداكتورى, Factcheck.kz سايتى قازاق ءبولىمىنىڭ رەداكتورى جۇلدىز ءابدىلدا, «مىنبەر» جۋرناليستەردى قولداۋ ورتالىعى جانىنداعى جاڭا مەديانى زەرتتەۋ توبىنىڭ جەتەكشىسى اسحات ەركىمباي, باس رەداكتورلار كلۋبىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى جانە سەنات توراعاسىنىڭ كەڭەسشىسى بيبىگۇل جەكسەنباي, جۋرناليست ءارى بلوگەر وركەن كەنجەبەك جۇرگىزدى.
سەمينارلار بارىسىندا جۋرناليستەردىڭ جالعان اقپاراتپەن قالاي كۇرەسۋى كەرەك ەكەنى دە ايتىلدى. Youtube, Google سەكىلدى سايتتاردى پايدالانىپ فەيك جاڭالىقپەن كۇرەسۋدىڭ جولدارى تانىستىرىلدى.
اباي اسانكەلدى ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
