26 قازان, 2011

جارتى عاسىر وتكەن سوڭ جارىق كورگەن رومان

460 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن
اقمولا ءوڭىرىنىڭ تۋماسى, جازۋشى-شەجىرەشى جايىق بەكتۇروۆتىڭ بۇدان جارتى عاسىر بۇرىن ستاليندىك زۇلماتتى اشكەرەلەپ جازعان «تاڭبا» رومانى تولىق ۆاريانتىمەن جەكە كىتاپ بولىپ جارىق كوردى. باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ سوزىمەن ايتقاندا: «شىندىق شىقتى, بىراق كەشىگىپ شىقتى...». جاكەڭ وتكەن عاسىردىڭ ەلۋىنشى جىلدارى وسى «تاڭبا» تاراۋى ەنگەن «توگىل­گەن ار» اتتى كولەمدى رومان جازىپ­تى. بۇل روماننىڭ قولجازباسىن قا­زاقتىڭ كورنەكتى جازۋشىلارى ع.ءمۇسى­رەپوۆ, ع.مۇس­تافين, ج.مولداعاليەۆ جانە عالىم ە.بوكە­توۆ پەن كەيبىر باسشى قىزمەتكەرلەر ءىشتارتا, ۇناتىپ وقىپتى. باسپاعا دا ۇسىنى­لىپتى, بىراق ەلدەگى ساياسي جاعدايلارعا بايلانىستى ەڭبەك جارىق كورە الماعان. ەلىمىز ەگەمەندىك العاننان كەيىن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى نۇرماحان ورازبەكتىڭ قولداۋىمەن العاش­قىدا «جۇلدىز» جۋرنالىندا بۇل رومان قىسقارتىلعان تۇردە جارىق كورسە, وسى كىسىنىڭ رەداكتسيالاۋىمەن جەكە كىتاپ بولىپ شىقتى. جايىق اعانىڭ ارۋاعى نۇرما­حانعا ريزا بولعان شىعار دەپ وي­لاي­مىن. ولاي دەيتىنىم, جاكەڭنىڭ ارتىن­دا ەشكىمى قالعان جوق. ءۇش ۇلى, بايبىشەسى ءبارى قايتىس بول­عان. ەندى ول كىسىنىڭ اتىن وشىرمەيتىن بىرنەشە شىعارمالارى, ونىڭ ىشىندە تۇعىرى بيىك «تاڭبا» رومانى دەۋگە بولادى. وسى كىتاپقا ەنگەن شىعارمالاردىڭ اۆتورى جايىق بەكتۇروۆ ستاليندىك لا­گەر­­لەردىڭ ازابىن تارتقان قازاق جازۋشى­لا­رىنىڭ ءبىرى. الايدا, باسقا جازۋشىلار­دىڭ بىردە-ءبىرى كەزىندە بۇل تاقىرىپقا قالام تارتقان جوق. ج.بەكتۇروۆ سول ازاپ­تى شىنشىل تۇرعىدان بەينەلەگەن جالعىز جازۋشى دەۋگە بولادى. «تاڭبا» رومانى, جيناققا ەنگەن باسقا دا شىعار­مالار سوعان ايعاق. ماقالانى جايىق اعامىز­دىڭ مىنا سوزدەرىمەن اياقتاۋدى ءجون كوردىم: «... مىنە وسىنى باستان كەشىرگەن مىنا مەن, جوعارىداعىداي قازاق ءبىر كەزدە ءوز الدىنا ۇلت بولعان ەل ەدى, ونىڭ باي­تۇرسىنوۆ, دۋلاتوۆ, سەيفۋللين, قوجا­نوۆ, جۇماباەۆ, بوكەيحانوۆ سىندى ەل قامىن ويلاعان بىلىكتى ۇلدارى بار ەدى دەگەنىم ءۇشىن اتىلىپ قالا جازداعان مەن ابدەن اۋىز كۇيگەندىكتەن مىنا «تاڭبادا» بۇل ابزال اعالارىمدى اتاي الماي قالدىم...». ەڭبەكتى ءوز باسىم كەلەسى 2012 جىلى جايىق بەكتۇروۆتىڭ 100 جىلدىعى قار­سا­ڭىنداعى ۇلكەن سىي-قۇرمەت دەپ ەسەپتەيمىن. ەركىن داۋەش ۇلى, ارداگەر-ۇستاز. استانا.
سوڭعى جاڭالىقتار