– ابزال ساپاربەك ۇلى, تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايپ ەردوعاننىڭ ەلىمىزگە رەسمي ساپارى باستالادى. بۇل ساپار ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز اراسىنداعى ديپلوماتيالىق بايلانىستاردى قانداي جاڭالىقتارمەن تولىقتىرادى؟
– بۇل رەسمي ساپاردىڭ قازاقستان مەن تۇركيا – ەكى باۋىرلاس ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناستاردىڭ دامۋ تۇرعىسىنان كەلگەندە ماڭىزى زور. ويتكەنى بيىل ءوزارا ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستاردىڭ ورناعانىنا 25 جىل تولۋىنا وراي, ءبىز ءۇشىن بۇل ايتۋلى جىل. ەكى ەل اراسىندا ەكىجاقتى ءارى حالىقارالىق ساياسي-ەكونوميكالىق ماسەلەلەردەن باستاپ, ەنەرگەتيكا, جۇك تاسىمالى, قارجى سەكتورى, ءوزارا ينۆەستيتسيا, ت.ب. باعىتتاردا مۇددەلەرى ءتۇيىسىپ جاتىر.
تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ر.ەردوعان قازاقستانعا رەسمي ساپارىنىڭ اياسىندا العاشقى رەت يننوۆاتسيالار مەن تەحنولوگيالار تاقىرىبىندا استانادا وتەتىن يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ (يىۇ) سامميتىنە جانە ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ جابىلۋ راسىمىنە قاتىسادى.
2016 جىلى ىستانبۇلدا وتكەن يىۇ سامميتىندە مەملەكەت باسشىلارى «يسلامدى تاتۋلاستىرۋ تۋرالى» بىرلەسكەن دەكلاراتسيا قابىلداعان بولاتىن. تۇرىك تارابىنىڭ وسى جىلى يىۇ-دا توراعالىق ەتۋىنە وراي, تۇركيا باسشىسىنىڭ اتالعان ءىس-شاراعا قاتىسۋى ەكى ەل ءۇشىن دە ماڭىزى زور.
جالپى, تۇركيا – ءبىزدىڭ ستراتەگيالىق ارىپتەسىمىز جانە تابيعي وداقتاسىمىز. تۇركيا قازاقستاننىڭ حالىقارالىق قاۋىمداستىقتاعى قازىرگى جەتىستىكتەرى مەن ءرولىن وبەكتيۆتى تۇردە باعالايدى, ايماقتاعى ەڭ ماڭىزدى ارىپتەس رەتىندە ەسەپتەيدى. ەلدەرىمىز اراسىنداعى قارىم-قاتىناستاردىڭ دامۋ ديناميكاسى, حالىقتارىمىزدىڭ ورتاق تاريحي, رۋحاني جانە مادەني قۇندىلىقتارى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى ودان ءارى دامىتۋعا بەرىك نەگىز بولىپ وتىر. مەملەكەتتەرىمىز ساياسي, ساۋدا-ەكونوميكالىق, ينۆەستيتسيالىق, مادەني-گۋمانيتارلىق جانە باسقا دا سالالارداعى ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا مۇددەلى.
مۇستافا كەمال اتاتۇرىك قۇرعان تۇركيا رەسپۋبليكاسى 2023 جىلى ءوزىنىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىن وتكىزەدى. ۇلتتىق-پاتريوتتىق سانا-سەزىمدە تاربيەلەنگەن تۇرىك ساڭلاقتارىنىڭ اتقارعان وراسان زور ەڭبەكتەرىنىڭ ناتيجەسىندە الەمدەگى ەكونوميكاسى دامىعان 20 مەملەكەتتىڭ قاتارىندا. تۇركيا پرەزيدەنتى ر.ەردوعان توراعالىق ەتەتىن ادىلەت جانە دامۋ پارتياسى تۇركيانىڭ دامۋىنا جانە ەكى باۋىرلاس ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ كۇشەيۋىنە زور سەپتىگىن تيگىزىپ كەلەدى.
– تۇركيا مەن قازاقستان اراسىنداعى ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناستاردى قالاي باعالايسىز؟ ساۋدا جانە ينۆەستيتسيا سالاسىندا ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى كۇشەيتۋدىڭ جولدارى قالاي دەپ ويلايسىز؟
– قازاقستاندا 1600-دان استام تۇرىك كومپانيالارى جۇمىس ىستەيدى. قازاقستان ەكونوميكاسىنا شامامەن 2,1 ملرد. اقش دوللارى كولەمىندە تۇرىك ينۆەستيتسياسى, قازاقستاننان تۇركياعا شامامەن 1 ملرد اقش دوللارى كولەمىندە ينۆەستيتسيا سالىندى. سونىمەن قاتار, تۇرىك مەردىگەرلەرى قازاقستاندا قۇنى 20 ملرد اقش دوللاردان اساتىن قۇرىلىس جوبالارىن جۇزەگە اسىردى.
تۇركيانىڭ گەوستراتەگيالىق ورنالاسۋى, شىعىس پەن باتىسقا ورتاق الەۋمەتتىك-مادەني سيپاتى, سونداي-اق قۇقىقتىق ساياسي جۇيەسى, بۇل ەلگە دەگەن قىزىعۋشىلىقتى ارتتىرىپ وتىرعانى راس. دەي تۇرعانمەن, ەكىجاقتى ساۋدا-ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناستاردىڭ جەتىستىكتەرى مەن ءوزارا سالىنعان ينۆەستيتسيالار ەكى ەلدىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىنە ساي كەلمەيتىندىگىن ايتا كەتكەن ءجون. ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ وسى ماسەلەگە جەتە نازار اۋدارىپ, ساۋدا-ەكونوميكالىق سالانىڭ دامۋىنا جانە جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلۋىنە ءمان بەرىپ كەلەدى. سوندىقتان, ساۋدا-ەكونوميكالىق سالاداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى جانداندىرۋ ماسەلەسى قازاقستان مەن تۇركيا باسشىلىعىنىڭ قامقورلىعىمەن «جاڭا سينەرگيا» بىرلەسكەن ەكونوميكالىق باعدارلاماسى اياسىندا قولعا الىندى. باعدارلاما, جوعارىدا ايتىپ كەتكەنىمىزدەي, ەكى ەل اراسىنداعى ستراتەگيالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى شارتتىڭ نەگىزىندە قۇرىلعان جوعارى دەڭگەيدەگى ستراتەگيالىق ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ (جدسىك) جۇمىسى اياسىندا جاساقتالىپ, «جاڭا سينەرگيا» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ جونىندە ءىس-شارالار جوسپارىنىڭ ءبىر كەزەڭى اياقتالدى. تۇركيا پرەزيدەنتىنىڭ قازاقستانعا ساپارى اياسىندا 2017-2020 جىلدارعا ارنالعان جاڭا ءىس-شارالار جوسپارى قابىلدانادى دەپ مەجەلەنگەن.
ەكى باۋىرلاس ەل اراسىنداعى ساۋدا اينالىمى مەن ءوزارا ينۆەستيتسيالاردى كوتەرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا قارقىندى جۇمىس جالعاسىن تابۋدا. وسى ورايدا ەكى مەملەكەت باسشىلارىنىڭ قويعان ورتاق ماقساتى بار – ەكى ەل اراسىنداعى ساۋدا اينالىمىنىڭ كولەمىن 10 ملرد اقش دوللارى مولشەرىنە جەتكىزۋ. سوندىقتان پرەزيدەنتتەردىڭ الدىمىزعا قويعان ماقساتقا قاراي جۇمىس ىستەۋ – ورتاق مىندەتىمىز. تۇركيا تارابى ۇدايى قولداۋىن ءبىلدىرىپ, كۇرمەۋى كۇردەلى ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىنە اتسالىسۋدا.
جاقىندا ەكىجاقتى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋ ماقساتىندا قازاقستان-تۇركيا ۇكىمەتارالىق ەكونوميكالىق كوميسسياسىنىڭ X وتىرىسىنىڭ جۇمىس توبىنىڭ جيىنى ءوتتى. كوميسسيانىڭ وتىرىسى بارىسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق ماسەلەلەردىڭ كەڭ اۋقىمى, اتاپ ايتقاندا, ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق بويىنشا, سونىڭ ىشىندە ءوزارا ساۋدا, ينۆەستيتسيا, كولىك, ەنەرگەتيكا, ونەركاسىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى, تۋريزم, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ, عىلىمي-تەحنيكالىق سالاداعى ىنتىماقتاستىق سىندى 32 باعىتتا وزەكتى ماسەلەلەر قاراستىرىلدى. سونداي-اق, «جاڭا سينەرگيا» بىرلەسكەن ەكونوميكالىق باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ جانە ءىس-شارالار جوسپارىن تالقىلاۋ بويىنشا تاراپتاردىڭ جۇمىس توپتارى كەزدەستى.
قازىر الەم ديپلوماتيانىڭ ەكونوميكالىق سيپاتىنا باسىمدىق بەرە باستادى. «Bain&Co Türkiye» مەن تۇركيانىڭ «DEİK» سىرتقى ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناستار اگەنتتىگىنىڭ بىرلەسە وتىرىپ ازىرلەگەن بايانداماسىندا تۇرىك ينۆەستورلارىنىڭ 2016 جىلعا دەيىنگى 10 جىلدىق كەزەڭدە شەتەلگە 36 ملرد دوللار كولەمىندە ينۆەستيتسيا قۇيعانى ايتىلدى. 2023 جىلعا دەيىن تاعى دا 64 ملرد دوللار كولەمىندە شەتەلگە ينۆەستيتسيا قۇيۋى ابدەن مۇمكىن. سوندىقتان وسى ينۆەستيتسيالىق اعىننان قازاقستاننىڭ دا قوماقتى ۇلەس الۋى باستى مىندەتىمىز.
– وسىدان بىرەر جىل بۇرىن ساراپشىلار «جەزقازعان – بەينەۋ» تەمىر جول ماگيسترالىن جاڭادان سالىنىپ جاتقان احالكالاكي (گرۋزيا) – كارس (تۇركيا) تەمىر جول جەلىسىمەن ءتۇيىستىرۋ مۇمكىندىگى قاراستىلۋدا» دەگەن ەدى. ەگەر, بۇل جوبا جۇزەگە اسسا باكۋ جانە ىستانبۇل پورتتارى ارقىلى جاڭا مارماراي تەمىر جول تۋننەلىمەن ەۋروپا ەلدەرىنە شىعۋعا مۇمكىندىك تۋار ەدى. تۇركيا بيلىگىنىڭ بۇل جوبا جايلى ۇستانىمى قانداي؟
– قازاقستان مەن تۇركيانىڭ گەوگرافيالىق مۇمكىندىكتەرىن تولىق پايدالانۋ ماقساتىندا ۇلى جىبەك جولىن قايتا جاڭعىرتۋ وتە ماڭىزدى. ەكى مەملەكەت اراسىنداعى تاۋار تاسىمالداۋ شىعىندارىنىڭ جوعارى بولۋى ەكىجاقتى ساۋداعا, ترانزيتتىك تاسىمالداۋعا جانە ەكسپورتتىق الەۋەتىمىزگە كەرى اسەرىن تيگىزىپ وتىر. باكۋ – تبيليسي – كارس تەمىر جول تورابىنىڭ ىسكە قوسىلۋى ارقىلى ءوزارا جانە ترانزيتتىك جۇك تاسىمالدارى ارتادى دەپ ۇمىتتەنۋگە بولادى. ءوز كەزەگىندە انكارا تۇركيا اۋماعى ارقىلى وتەتىن تەمىر جول تورابىنا شىنداپ نازار اۋدارا باستادى. ازيا مەن ەۋروپانى جالعايتىن «مارماراي» تەمىر جول تۋننەلىن ىسكە قوستى.
باكۋ – تبيليسي – كارس تەمىر جول تورابىنىڭ ىسكە قوسىلۋى باستاپقى كەزەڭدە جىلىنا 1 ملن جولاۋشى جانە 6,5 ملن توننا جۇك تاسىمالدايدى دەپ بولجانعان. وسى باعىت ىسكە قوسىلعان كەزدە قازاقستاننىڭ ءوز ۇتىمدى ۇلەسىن الادى. سوندىقتان ۇلى جىبەك جولى بويىندا ورنالاسقان مەملەكەتتەردىڭ تەمىر جول اكىمشىلىكتەرى اراسىندا ورتاق كومپانيا قۇرۋ نەمەسە ءتيىمدى مەحانيزم ەنگىزۋ ارقىلى تاۋارلاردىڭ جەدەل جانە ءتيىمدى تاسىمالداۋىنا وڭ سەپتىگىن تيگىزەر ەدى.
– تۇركيانىڭ ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىمەن جانە قىتايمەن ساۋدا-ساتتىق سالاسى بويىنشا اقتاۋ قالاسىن لوگيستيكالىق ورتالىق رەتىندە قارايتىنىن بىلەمىز... تۇرىك اعايىندار تاراپىنان ناقتى ۇسىنىستار بار ما؟
– تۇركيا ۇكىمەتىنىڭ نەگىزگى ايماقتاردا (ەۋروپا, ازيا جانە ت.ب.) وسىنداي كولىكتىك-لوگيستيكالىق ورتالىقتارىن دامىتىپ, وسى وڭىرلەر ارقىلى كورشىلەس مەملەكەتتەرمەن ساۋدا-ساتتىعىن ارتتىرۋدى كوزدەيتىنى ايان. اقتاۋ ءوڭىرىنىڭ كولىكتىك قولايلىلىعى (تەڭىز پورتىنىڭ جانە تەمىر جولى تورابىنىڭ بارلىعى, كورشىلەس مەملەكەتتەرگە جاقىندىعى, ت.ب.) وسىنداي شەشىم قابىلداۋىنا تۇرتكى بولدى. وسىعان دالەل رەتىندە تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ اقتاۋ قالاسىندا كونسۋلدىق بولىمشەسىنىڭ اشىلعانىن, سونىمەن قاتار «اقتاۋ» تەڭىز پورتىن قايتا جاڭعىرتۋعا جانە لوگيستيكالىق ورتالىق سالۋعا نيەت بىلدىرگەنىن اتاپ وتۋگە بولادى. 2016 جىلعى 6 اقپاندا سول كەزدەگى تۇركيا پرەمەر-ءمينيسترى ا.داۆۋتوعلۋدىڭ قازاقستانعا جاساعان رەسمي ساپارى بارىسىندا تۇركيانىڭ حالىقارالىق تاسىمالداۋشىلار ۇيىمى ءوز قاراجاتىنا اقتاۋ قالاسىندا 100 اۆتوكولىكتىك لوگيستيكالىق ورتالىق سالۋعا ءوتىنىش بىلدىرگەن.
وسىعان وراي, اقتاۋ وڭىرىندە قازاق-تۇرىك يندۋستريالدىق ايماق قۇرۋ ارقىلى تۇركيادان تىكەلەي ينۆەستيتسيا تارتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ – ۇتىمدى ءىس. سونىمەن قاتار, كولىكتىك-لوگيستيكالىق ورتالىق قۇرۋ ارقىلى «كاسپي باعىتىن» جانداندىرۋعا بولادى دەپ ويلايمىز.
– تۇركيا رەسپۋبليكاسىمەن كورشىلەس مەملەكەت سيريادا بولىپ جاتقان قاقتىعىستار ەلدىڭ الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق جانە ساياسي جاعدايىنا ەلەۋلى ىقپالىن تيگىزىپ جاتىر عوي. ونى بەيبىت جولمەن وڭ شەشىمىن ىزدەگەن استانا پروتسەسىنىڭ مۇمكىندىگىن تۇركيانىڭ ساياسي ەليتاسى قالاي باعالايدى؟
– سيريادا بەلەڭ العان ازاماتتىق سوعىستىڭ ناتيجەسىندە سيريالىق بوسقىندارعا پانا بولىپ وتىرعان بىردەن-ءبىر مەملەكەتتىڭ, ءسوزسىز تۇركيا ەكەندىگى راس. قازىرگى كەزدە وسى مەملەكەتتە 3 ميلليوننان استام بوسقىندار قونىس تەپكەن. ارينە, بۇل احۋال ەلدىڭ الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق جاعدايىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى, بىراق گۋمانيتارلىق تۇرعىدان العاندا, انكارا سيريالىق بوسقىندارعا جاردەم كورسەتىپ كەلەدى.
وسى ورايدا, سيريالىق ماسەلەنى شەشۋ بويىنشا استانا پروتسەسى تۇركيا ءۇشىن دە اسا ماڭىزدى. تۇركيا پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ بۇرىنعى ورىنباسارى ن.كۋرتۋلمۋش اتالعان پروتسەسكە: «تۇركيا سيريا مەن يراكتاعى قانتوگىستى توقتاتۋعا باعىتتالعان بارلىق باستامالاردى قولدايدى. دەەسكالاتسيا اۋماقتارىن قۇرۋ تۋرالى شەشىم ءبىر كۇننىڭ ىشىندە قابىلدانعان جوق. بۇل – استانا پروتسەسىنىڭ ناتيجەسى. سوندىقتان سيريادا بەيبىت ءومىر ورناتۋعا بارىنشا كۇش سالامىز», – دەپ ەدى. وسىنداي كوزقاراستى تۇركيا پرەزيدەنتىنىڭ رەسمي وكىلى جانە ءباسپاسوز حاتشىسى ي.كالىن دا ۇستانادى. ونىڭ ويىنشا, تۇركيا ءۇشىن استانا پروتسەسىنىڭ ماڭىزى وراسان زور. ال تۇركيانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى س.ءۇنالدىڭ پىكىرىنشە, استانا پروتسەسى اياسىندا سيريادا ءۇش دەەسكالاتسيا ايماعى قۇرىلعاننان كەيىن ءجابىر كورۋشىلەر مەن زارداپ شەگۋشىلەردىڭ سانى كۇرت ازايعانىن بايقاۋعا بولادى.
استاناداعى بەس كەزدەسۋدىڭ ناتيجەسىندە رەسەي, تۇركيا جانە يران وكىلدەرى دەەسكالاتسيا ايماقتارى تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويعان سوڭ, سيرياداعى اسكەري-ساياسي جانە گۋمانيتارلىق جاعداي تۇزەلە باستادى. راسىندا, بۇل باستاما ەلباسىمىزدىڭ جانە قازاق ديپلوماتياسىنىڭ جەڭىسى بولدى.
– حالىقتاردى, ەلدەردى جاقىنداتاتىن ءسوزسىز رۋحانيات. وسى سالادا قىرۋار جۇمىستار اتقارىپ وتىرسىزدار. الداعى ۋاقىتتا قازاق جازۋشىلارىنىڭ كىتاپتارىن تۇرىك تىلىنە اۋدارۋ ماسەلەسى جالعاسا بەرە مە؟
– قازاقستان مەن تۇركيا اراسىنداعى قارىم-قاتىناستاردىڭ 25 جىلدىعى اياسىندا ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا قازاق رۋحانياتىن, رۋحاني بايلىعىن, مادەنيەتى مەن ادەبيەتىن, ونەر مەن عىلىمىن ناسيحاتتاۋ جۇمىستارى قارقىنمەن جالعاسىپ وتىر. تۇركيادا شىعارماشىلىق ورتالىقتارمەن, عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارمەن ورناتقان تىعىز بايلانىستىڭ ناتيجەسىندە قازاقستاننىڭ ءيميدجىن قالىپتاستىرۋ باعىتىندا مادەني-گۋمانيتارلىق ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلۋدا.
«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جارىق كورگەن ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسى ەلشىلىك تاراپىنان تۇرىك تىلىنە اۋدارىلىپ, «قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىن» ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا تۇركيا پرەزيدەنتىنە تاپسىرىلدى. سونداي-اق, باسقا دا تۇركيانىڭ بەلدى-بەدەلدى مەملەكەتتىك جانە قوعام قايراتكەرلەرىنە جەتكىزۋ جۇمىستارى اتقارىلدى. سونىمەن قاتار, اتالمىش ماقالانىڭ تولىق نۇسقاسى تۇرىك تىلىندە تۇركياداعى «ونجە ۆاتان» گازەتىندە, ەۋرازيا جازۋشىلار وداعىنا قاراستى «كاردەش كالەملەر» (باۋىرلاس قالامدار) اتتى حالىقارالىق ادەبي جۋرنالىندا, قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتى وكىلەتتى كەڭەسىنە قاراستى «ازيا-ەۋروپا» جۋرنالىندا, تۇركياداعى قازاق دياسپوراسىنا قاراستى «قازاق ەلى» جۋرنالىندا جانە تۇركيا عىلىم جانە ادەبيەت تۋىندىلارى اۆتورلارىنىڭ وداعىنا قاراستى «يلەسام» جۋرنالىندا جارىق كوردى.
ەلشىلىكتىڭ قولداۋىمەن سوڭعى ەكى جىلدىڭ ىشىندە 30-عا جۋىق قازاق كوركەم شىعارماسى تۇرىك تىلىندە جارىق كوردى. دەگەنمەن اۋدارما ماسەلەسىن ودان ءارى دامىتۋ, شەتەلدە كىتاپ شىعارۋ جانە اۋدارماشىعا تيىسىنشە قولداۋ كورسەتۋ مەملەكەتتىك باعارلامانىڭ ەنشىسىندە جۇيەلى تۇردە دامۋى قاجەت دەگەن ويدامىز. قازاق قالامگەرلەرىنىڭ كىتاپتارىن تۇرىك تىلىندە جارىققا شىعارۋ بويىنشا جۇمىستارىمىزدى ءارى قاراي جالعاستىرامىز. جىلدىڭ اياعىنا دەيىن بىرنەشە قازاق شىعارمالارىن شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.
– ەۋرازيالىق كونتينەنتتە تۇركى حالىقتارى از ەمەس جانە ولاردىڭ ورتاق مۇددەلەرى دە جوق ەمەس. مۇمكىن, جالپى تۇركى ەلدەرىنىڭ ءبىر ورتاق ۇيىمى كەرەك دەگەن پىكىر ءجيى ايتىلعانمەن, ساياسي بايلانىستاردىڭ, ەل باسشىلارى سامميتتەرىنىڭ جۇمىسىن رەتتەيتىن ارنايى ساياسي ينستيتۋتتار جوق قوي. ءسىز قالاي ويلايسىز؟
– قازىرگى كەزدە تۇركى ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋ ماقساتىندا جۇمىس ىستەپ وتىرعان حالىقارالىق ۇيىمدار مەن ءتۇرلى دەڭگەيدەگى قاۋىمداستىقتار بار. تۇركى ينتەگراتسياسى بويىنشا ەڭ جوعارعى دەڭگەيدەگى كۇن ءتارتىبىن بەلگىلەيتىن, تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ ءسامميتىن ۇيىمداستىرىپ وتىراتىن تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر ىنتىماقتاستىعى كەڭەسى دەپ اتالاتىن حالىقارالىق ۇيىم ءوز جۇمىسىن جالعاستىرىپ كەلەدى. 2009 جىلى ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان ۇيىم ءسىز ايتقان ورتاق تۇركى مۇددەنى قورعاۋ باعىتىندا ىنتىماقتاستىق شارالارىن ۇيىمداستىرۋدا. ەلوردامىز استانا تورىندە الەمدە تەڭدەسى جوق حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى كۇللى تۇركى الەمنىڭ تۇركولوگيا سالاسى بويىنشا زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, قازىرگى تاڭدا حالىقارالىق عىلىم ورداسىنا, عىلىمنىڭ قاراشاڭىراعىنا اينالىپ ۇلگەردى. سول سياقتى 2008 جىلى ىستانبۇلدا قۇرىلعان تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسى حالىقارالىق ۇيىم رەتىندە مۇشە ەلدەردىڭ زاڭنامالىق ۇيلەستىرۋ بويىنشا جۇمىستارىن ىلگەرىلەتىپ وتىر. سونىمەن قاتار, تۇركى مادەنيەتى مەن ونەرىن دامىتۋ ماقساتىندا قۇرىلعان تۇركسوي ۇيىمىنىڭ ورنى دا ەرەكشە.
قازىرگى تاڭدا ءار سالادا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ قولداۋىمەن تۇركى ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋ ماقساتىندا جۇمىس ىستەپ وتىرعان ۇيىمدار وسىلار.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
گۇلبارشىن ساباەۆا,
جۋرناليست
