ەكونوميكا • 08 قىركۇيەك, 2017

قامباداعى ءتۇيىر ءدان – ەل ىرىسى بۇيىرعان

747 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدىڭ استىقتى وڭىر­لەرىن­دە ەگىن وراعى بەل ورتاسىنا جەتتى. ماسەلەن, استىق داقىلدارى جو­نىندەگى جاڭالىقتاردى جۇيەلى جەت­كىزىپ تۇراتىن «قازاقزەرنو» اقپا­رات اگەنتتىگى سايتىنىڭ وسى اپتا­داعى مالىمەتى بويىنشا قوستاناي وب­لىسىندا استىقتى القاپتاردىڭ 51 پايىزى, سولتۇستىك قازاقستان وب­لىسىندا 50,2 پايىزى باستىرىلسا, اقمولا وبلىسىندا بۇل كورسەتكىش 46,6 پايىزعا جەتكەن. 

قامباداعى ءتۇيىر ءدان – ەل ىرىسى بۇيىرعان

ال اۋىل شارۋاشىلىعى مي­ني­ستر­لى­گىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, وس­ى ەگىس ال­قاپتارىنان ازىرگە 9 ميلليون 623,5 مىڭ توننا اس­تىق جينالعان. ءار گەكتاردىڭ ونىم­دى­لىگى ورتا ەسەپپەن 12,7 تسەنتنەردەن اينالعان. سالىستىرۋ ءۇشىن ايتا كەتەيىك, وتكەن جىلى ءدال وسى كەزەڭدە استىقتى وڭىرلەردەگى ەگىس القاپتارىنان 9 ميلليون 1,4 مىڭ توننانىڭ ءونىمى الىنعان بو­لاتىن.

ەگەر جاعدايدى تاراتىپ ايتاتىن بولساق, 4 قىركۇيەك كۇنى قوستاناي وبلىسىندا 2 ميل­ليون 116,3 مىڭ گەكتاردىڭ استى­عى ورىلعان. ءسويتىپ, استىقتى ال­قاپ­­تاردىڭ 50,5 پايىزىندا ءونىم جي­ناۋ جۇمىستارى جۇزەگە اسقان. سونداي-اق, مايلى داقىلدار ەگىس­تىگىنىڭ 61,5 مىڭ گەكتارى نەمەسە 18 پايىزى جينالىپ الىنعان. ب­ۇدان 2 ميلليون 267,6 مىڭ توننا استىق, 45 مىڭ توننا كۇنباعىس ءدانى الىنعان. وبلىستىق اۋىل شا­رۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, استىقتىڭ ءار گەكتارىنىڭ ونىمدىلىگى 10,7 تسەنتنەردەن, كۇنباعىستىكى 7,3 تسەنتنەردەن اينالعان.

ايتا كەتەرلىك ءبىر جاعداي, بي­ىل قوستاناي وبلىسىنداعى اۋ­ىل­شارۋاشىلىق داقىلدارى ەگىس­تىگىنىڭ كو­لەمى بىلتىرعىدان 1,1 پايىزعا ۇلعاي­تىلىپ, 5 ميلليون 197,1 مىڭ گەكتاردى قۇراپ وتىر. مۇنىڭ 80,7 پايىزى استىق جانە بۇرشاق داقىلدارى ەگىستىگىنە, 12,3 پايىزى مال ازىقتىق دا­قىل­دارعا, 6,7 پايىزى مايلى دا­قىل­دارعا, 0,3 پايىزى كارتوپ پەن كو­كونىسكە جانە باقشا داقىل­دا­رىنا ارنالعان.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىس­ىن­داعى جاع­داي دا وسىعان ۇقساس. 4 قىركۇيەك كۇنى مۇندا 1 ميلليون 695,9 مىڭ گەكتاردىڭ ءونىمى ورىلدى. مۇنىڭ 337,9 مىڭ گەكتارى – مايلى داقىلدار ەگىستىگى.

جۋىقتا ەلىمىزدىڭ اۋىل شا­رۋا­شىلىعى مينيسترلىگى استىقتى ساتىپ الۋ باعاسىن جاريالادى. بيىلعى ەگىن ورۋ ماۋسىمىندا بيداي باعاسى ونىڭ ساپاسى مەن جەتكىزۋ ورنىنا بايلانىس­تى قالىپتاستىرىلدى. بۇل اق­پا­رات استىق باستىرىپ جاتقان دي­قان­دا­رىمىز ءۇشىن اسا قاجەت بولعان سوڭ كەلتىرە كەتەيىك.
ءسويتىپ 1 توننا استىق باعاسى كلەي­­كو­ۆيناسى (قامىرلىلىعى) مەن پروتەينىنە بايلانىس­تى تو­مەن­دەگىدەي مولشەردە انىق­­تال­دى:

قۇرامىندا 23 پايىز كلەيكوۆينا جانە 12 پايىز پروتەينى بار 3-سۇرىپتاعى بيدايدىڭ تونناسى – 42000 تەڭگە; قۇرامىندا 25 پايىز كلەيكوۆينا جانە 13 پايىز پروتەينى بار 3-سۇرىپتاعى بيدايدىڭ تونناسى – 45000 تەڭگە; قۇرامىندا 27 پايىز كلەيكوۆينا جانە 14,5 پايىز پروتەينى بار 3-سۇرىپتاعى بيدايدىڭ تونناسى – 50000 تەڭگە (54000 تەڭگە – اقو-دا قاپشىقتالعان); قۇرامىندا 32 پايىز ۇلپا جا­نە 15 پايىز پروتەينى بار 3-سۇ­رىپتاعى بي­داي­دىڭ تونناسى – 60000 تەڭگە (اقو-دا قاپ­شىق­تالعان); قۇرامىندا 20 پايىز كلەيكوۆينا جانە 11 پايىز پروتەينى بار 4-سۇرىپتاعى بي­دايدىڭ تونناسى – 39000 تەڭگە; قۇرامىندا 18 پايىز كلەيكوۆينا جا­نە 9,5 پايىز پروتەينى بار 4-سۇرىپتاعى بي­دايدىڭ تونناسى – 37000 تەڭگە; ال 5-سۇرىپتاعى بيدايدىڭ تونناسى – 33000 تەڭگە.

سونىمەن قاتار, 2-سۇرىپتاعى ارپا­نىڭ جەتكىزۋ كولەمى 1000 تونناعا دەيىن بول­سا, 40000 تەڭگەگە باعالانباق, ال جەتكى­زۋ كولەمى 1000 توننادان ارتىق بولسا, تونناسىنىڭ باعاسى 41000 تەڭگە­گە دەيىن ارتا تۇسەتىن بولادى. بۇل باعا­لار­دىڭ بارلىعىندا ققس-نىڭ قوسا ەسەپتە­لىن­گەن­دىگىن ايتا كەتسەك ارتىق بولماس.

ەلىمىزدىڭ استىقتى وڭىرلەرىندە ەگىن وراعى قىزۋ قارقىن العان وسى تۇستا اق كۇرىشىمەن اتى شىققان قىزىلوردا وبلىسىنىڭ قارماقشى اۋدانىندا دا وسى ءونىمدى جيناۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتتى. مۇنداعى بيىلعى جىلدىڭ ءبىر ەرەك­­شەلىگى, ەگىستىكتىڭ ەلەۋلى بولىگىنە كۇ­رىش­­تىڭ يراندىق «تاروم حوشيمي» سور­تى­­نىڭ ەگىلگەندىگىندە بولىپ وتىر.

اتالعان كۇرىش سورتىن ءوسىرىپ وتىر­عان اقتوبە اۋىلىنداعى «اق­توبە ي ك» جشس ەگىستىك ال­قاپ­­تارىندا وبلىس اكىمى قىرىم­بەك كوشەرباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن جانە اتاقتى كۇرىششى سوتسيا­ليس­­تىك ەڭبەك ەرى ءساليما جۇ­ما­بە­كوۆ­انىڭ اق باتاسىمەن كۇرىش باس­تىرۋ جۇمىستارى سالتاناتتى تۇر­دە باستالدى. 

«اقتوبە ي ك» جشس-نىڭ كۇ­­رىش­تىڭ يراندىق سورتىن تاڭ­داپ الۋىندا دا وزىندىك سىر بار ەكەن. وبلىس اكىمدىگى مەن يران ەلى­نىڭ ءتيىستى ورىندارى ءوز ارا ىن­تىماقتاستىق ورناتۋى نا­تي­­جەسىندە ەكى ەلدىڭ كۇرىش وسى­رۋشىلەرى مەن ساتۋشىلارى ءوزارا مامىلەگە كەلگەن. مۇندا يراننان جەت­كىزىلىپ, ءوسىرىلىپ وتىرعان «تاروم حوشيمي» سورتتى كۇرىشتى يراندىقتاردىڭ وزدەرى ساتىپ الماق. بۇل ەل جىلىنا 3 ميلليون تونناعا جۋىق كۇرىش تۇتىنسا, سونىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگىن سىرتتان ساتىپ الادى ەكەن. يران ەلىندەگى كۇرىش­تىڭ ورتاشا شىعىمدىلىعى گەكتارىنا 33-35 تسەنتنەردەن اي­نالسا, «اقتوبە ي ك» جشس قول­دانعان جاڭا تەحنولوگيا­نىڭ نا­تيجەسىندە مۇنداعى 1510 گەكتار القاپتاعى شىعىمدى­لىق گەكتارىنا 75 تسەنتنەردەن اينالىپ وتىر. دەمەك, ەكى ەلدىڭ بىرلەسكەن ارەكەتى قىزىلوردالىق كۇرىششىلەر ءۇشىن پايدالى بولا­تىندىعى انىق. 

سۇڭعات ءالىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار