قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №326

2011 جىلعى 16 قىركۇيەك,   استانا قالاسى قۇرىلاتىن ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسىنە قويىلاتىن تالاپتاردى بەكىتۋ تۋرالى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتار تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبلي­كاسى زاڭىنىڭ 5-بابىنىڭ 8) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان قۇرىلاتىن ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسىنە قويىلاتىن تالاپتار بەكىتىلسىن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنىڭ ينۆەستيتسيا كوميتەتى (ا.ج.سەرىكوۆ) وسى بۇيرىقتىڭ زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا رەسمي جاريالانۋىن قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنىڭ ينۆەستيتسيا كوميتەتىنە (ا.ج. سەرىكوۆ) جۇكتەلسىن. 4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعاننان كەيىن ون كۇنتىزبەلىك كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى            ا. راۋ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشىنىڭ  2011 جىلعى 16 قىركۇيەكتەگى №326 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن قۇرىلاتىن ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگiزدەمەسiنە قويىلاتىن تالاپتار 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى قۇرىلاتىن ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگiزدەمەسiنە قويىلاتىن تالاپتار (بۇدان ءارi – تالاپتار) «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتار تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭى 5-بابىنىڭ 8) تارماقشاسىنا سايكەس ازiرلەنگەن. 2. ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتىڭ (بۇدان ءارى – اەا) تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتار تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا جانە وسى تالاپتارعا سايكەس ازiرلەنەدi. 2. تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەنىڭ قۇرىلىمى 1. اەا قۇرۋدىڭ تەحنيكو-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسى مىنانداي بولىمدەردى قامتيدى: 1) اەا تۇيiندەمەسi; 2) كiرiسپە; 3) ماركەتينگتiك ءبولiم; 4) تەحنيكالىق-تەحنولوگيالىق ءبولiم; 5) ەكولوگيالىق ءبولiم; 6) ينستيتۋتتىق ءبولiم; 7) قارجىلىق ءبولiم; 8) ەكونوميكالىق ءبولiم; 9) الەۋمەتتiك ءبولiم; 10) اەا-نىڭ ناتيجەلىلىك كورسەتكىشتەرى; 11) اەا تۋرالى جالپى قورىتىندى; 12) قوسىمشالار. 2. «اەا تۇيiندەمەسi» بولىمىندە اەا اتاۋى, اەا قىزمەتiنiڭ نەگiزگi باعىتتارى, اەا ماقساتتارى مەن مiندەتتەرi, اەا ورنالاسۋ ورنى (شەكاراسىن كورسەتە وبلىس, قالا), اەا ماسشتابى, ونىڭ iشiندە اەا قۋاتى, ولاردىڭ اربiرەۋiنiڭ قۇنىن كورسەتە وتىرىپ, اەا كومپونەنتتەرى, بولجاناتىن قارجىلاندىرۋ كوزدەرى مەن سحەمالارى, اەا-نى iسكە اسىرۋ كەزەڭi سيپاتتالادى. 3. «كiرiسپە» بولiمiندە قولدا بار ساياسي, الەۋمەتتiك-ەكونوميكالىق, تابيعي-كليماتتىق, گەوگرا­فيالىق, ينجەنەرلiك-گەولوگيالىق جانە اەا-نى iسكە اسىرۋ بولجانعان باسقا شارتتار سيپاتتالادى, ونىڭ iشiندە حالىق ءومiرiنiڭ قازiرگi جانە بولجاناتىن دەڭگەيiنiڭ كورسەتكiشتەرi, ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋi, اەا بولجاناتىن ورنالاسۋ ورنى مەن اسەر ەتۋ وبلىسىن سيپاتتايتىن ينۆەستيتسيالىق احۋال جانە باسقا الەۋمەتتىك- ەكونوميكالىق كورسەتكiشتەرi كورسەتiلەدi سونداي-اق, وسى بولiمدە اەا-نى قۇرۋ ارقىلى تولىقتاي نەمەسە ءىشىنارا شەشىلۋى مۇمكىن پروبلەمەلار كورسەتiلەدi. 4. «ماركەتينگتiك ءبولiم» اەا-نى iسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە وندiرiلەتiن (ۇسىنىلاتىن) ءونىم (قىزمەت) تۇرلەرىنە قولدا بار جانە پەرسپەكتيۆالىق سۇرانىستى باعالاۋدى (اەا-نىڭ دامۋ جانە قالىپتاسۋ كەزەڭiندە) كورسەتەدى. وسى ءبولiم: 1) سۇرانىستىڭ ساندىق پارامەترلەرiنiڭ باعاسىن جانە نەگiزدەمەسiن, ونىڭ ءۇردىسى مەن ونىمىنە (قىزمەتi) باعاسىن نەمەسە الەۋمەتتiك قىزمەتتەرگە قاجەتتiلiگىنە باعاسىن بىلدىرەتىن اەا قۇرۋعا سۇرانىستى نەمەسە الەۋمەتتiك-ەكونوميكالىق قاجەتتiلiگiن تالداۋدى; 2) ەلدiڭ, ءوڭiردiڭ ەكسپورتتىق الەۋەتiنiڭ وسۋiنە اەا-نىڭ اسەرىن باعالاۋدى; 3) اەا-نى قالىپتاستىرۋمەن بايلانىستى ءوندiرiس شيكiزاتى, ماتەريالدارى مەن باسقا فاكتورلار نارىعىن تالداۋدى; 4) اەا شەڭبەرiندە ساتىپ الىناتىن, تاۋارلار, جۇمىستار جانە قىزمەتتەر باعاسىن جانە نارىعىن تالداۋدى; 5) وسى سالادا قولدانىستاعى وبەكتiلەردiڭ جۇمىسىن تالداۋدى, ونىڭ iشiندە وسى سالادا كورسەتiلگەن دامۋدىڭ نەگiزگi ۇردiستەرiن قوسا العاندا, باسەكەلەستiكتى تالداۋدى; 6) ءونiمدi (قىزمەتتi) وتكiزۋگە جاردەمدەسۋ جونiندە ۇسىنىلاتىن iس-شارالاردى; 7) نەگiزگi تاۋەكەل فاكتورلارىن, ۇزاقتىق سيپاتىن جانە وزگەرiستەر دياپازونىن, قاتەرلەردى تومەندەتۋ بويىنشا ۇسىنىلعان iس-شارالاردى ايقىندايتىن, كوممەرتسيالىق قاتەردى باعالاۋدى; 8) ماركەتينگتiك زەرتتەۋلەردi وتكiزۋدە قولدانىلاتىن اقپارات جانە ادiستەمە كوزدەرiن قامتيدى. 5. «تەحنيكا-تەحنولوگيالىق ءبولiم» اەا-نىڭ قۇرىلىمىن, اەا كومپونەنتتەرiنiڭ پارامەترلەرiن ايقىندايتىن تەحنيكالىق شەشiمiن, سونداي-اق ونىڭ قۇنىن سيپاتتاي وتىرىپ اەا-نى iسكە اسىرۋدىڭ ءار ءتۇرلi تەحنولوگيالىق شەشiمدەرiن كورسەتەدi. وسى ءبولiم: 1) اەا-نى iسكە اسىرۋدا ءارتۇرلi تەحنولوگيالىق شەشiمدەردi, ولاردىڭ باسىمدىعى مەن جەتiسپەۋشiلiكتەرiن, تاڭدالعان نۇسقانىڭ نەگiزدەمەسiن تالداۋدى; 2) اەا-نى ورنالاستىرۋدىڭ ورنىن تاڭداۋدى, شيكiزاتتىڭ كوزدەرi مەن جەتكiزۋشiلەرiنە, ونiمدەر مەن قىزمەتتەردi تۇتىنۋشىلارعا, كولiك ماگيسترالدارىنا جاقىندىعىنا, گەوگرافيالىق ەرەكشەلiك­تەرiنە قاتىستى ورنالاسۋىن نەگiزدەيتiن اەا-نىڭ ورنالاسقان جەرiن; 3) اەا جوباسىنىڭ قۋاتتىلىعىن, اەا قۋاتتىلىعىن يگەرۋ قارقىنىنىڭ ەسەپتiك نەگiزدەمەسiن ايقىندايتىن اەا اۋقىمىن; 4) اەا-نىڭ ءوڭiردiڭ ينفراقۇرىلىمىنا جانە بiرلەسكەن (ارالاس) سالالاردى دامىتۋعا اسەرiن باعالاۋدى; 5) اەا ورنالاساتىن اۋماقتىڭ ينجەنەرلiك قۇرىلىستارىمەن, ياعني كولiكتiك كiرەبەرiس پەن قۇرالدار, ەنەرگيا, جىلۋ, سۋ قۇبىرى مەن كارiز, قويما ءۇي-جايلارىمەن قامتاماسىز ەتiلۋiن; 6) ۋاقىتى بويىنشا iس-شارالاردىڭ رەتتiلiگi مەن ۇزاقتىلىعىن كەستەلىك كەسكiندە كورسەتە وتىرىپ, اەا-نىڭ iسكە اسىرۋ جىلدارى بويىنشا جانە تەحنولوگيالىق ساتىلارى بويىنشا ينۆەستي­تسيالىق كەزەڭiن كورسەتەتiن العا قويىلعان مiندەتتەردi iسكە اسىرۋ كەستەسiن (جوسپار-كەستە); 7) قاتەردiڭ نەگiزگi فاكتورلارىن, بولجامدى سيپاتى مەن وزگەرiس دياپازونىن, قاتەرلەردi تومەن­دەتۋ جونiندەگi بولجامدى iس-شارالاردى ايقىندايتىن تەحنيكالىق قاتەرلەردi باعالاۋدى قامتيدى. 6. «ەكولوگيالىق ءبولiم» اەا-نى قۇرۋدىڭ جانە جۇمىس ىستەۋىنىڭ ەكولوگيالىق اسپەكتiلەرiن كورسەتەدi. وسى ءبولىم: 1) قورشاعان ورتا جاعدايىنا اەا اسەرiن باعالاۋدى, اەا-نى iسكە اسىرۋدان ەكولوگيالىق زياندى ساندىق باعالاۋدى جانە ونىڭ زياندى اسەرiن ازايتۋ بويىنشا بولجامدى iس-شارالاردى; 2) ءوڭiردiڭ دە, تۇتاستاي العاندا ەلدiڭ دە ەكولوگيالىق جاعدايىن جاقسارتۋ ءۇشiن بولجاناتىن iس-شارالارى مەن ولاردىڭ ساندىق سيپاتتاعى ناتيجەسiن; 3) قاتەردىڭ نەگiزگi فاكتورلارىن ايقىندايتىن ەكولوگيالىق قاتەرلەردi باعالاۋ, بولجامدى سيپاتى مەن وزگەرۋ دياپازونى, قاتەرلەردi ازايتۋ بويىنشا بولجامدى iس-شارالاردى قامتيۋى ءتيىس. 7. «ينستيتۋتتىق ءبولiم» اەا-نىڭ ومiرشەڭدiك كەزەڭiنiڭ ءون بويىندا باسقارۋدىڭ قۇقىقتىق نەگiزدەرiن, قۇرىلىمى مەن قارجىلىق شىعىندارىن باعالاۋدى, سونداي-اق قارجىلاندىرۋ كوزدەرiن سيپاتتاي وتىرىپ, باسقارۋ سىزباسىن قامتيدى. جاڭا ينستيتۋتتىق سىزبانى جاساعان جاعدايدا, بالاما نۇسقالاردى كەلتiرە وتىرىپ, وسى سىزبانى جاساۋدىڭ ەگجەي-تەگجەيلi نەگiزدەمەسiن كورسەتۋ قاجەت. 8. «قارجىلىق ءبولiم» اەا-نىڭ بالاما كەستەلەرi مەن قارجىلاندىرۋ كوزدەرiن باعالاۋمەن قاتار قارجىلىق شىعىندار مەن كiرiستەردi باعالاۋدى قامتيدى. وسى ءبولiم: 1) ينفراقۇرىلىم وبەكتiلەرiنiڭ قۇرىلىسىنا ارنالعان شىعىنداردى قوسا العاندا, اەا قۇرۋعا ارنالعان بولجامدى شىعىنداردى باعالاۋدى; 2) جالپى ينۆەستيتسيالىق شىعىنداردى ەسەپتەۋدi, قارجىلاندىرۋداعى قاجەتتiلiكتەرiن ءبولۋدi; 3) وندiرiستiك شىعىنداردى (پايدالانۋ شىعىندارىن) ەسەپتەۋدi; 4) مىنالاردى: – قارجىلىق باعالاۋدىڭ قاراپايىم ادiستەرiنiڭ, ونىڭ iشiندە وتiمدiلiك مەرزiمiن, تابىستىڭ قاراپايىم نورماسىن, بەرەشەكتi جابۋدىڭ كوەففيتسيەنتiن ەسەپتەۋدiڭ كومەگiمەن اەا-نىڭ تالداۋىن; – ديسكونتتاۋ ادiستەرiنiڭ, ونىڭ iشiندە ديسكونتتالعان تازا تابىستى (Net Present Value – NPV), تابىستىلىقتىڭ iشكi نورماسىن (Internal Rate of Return – IRR), ديسكونتتالعان پايدا مەن شىعىننىڭ ارا قاتىناسىن (ۆenefits/سosts – B/C), وتiمدiلiكتiڭ ديسكونتتالعان مەرزiمiن ەسەپتەۋ ارقىلى اەا-نىڭ تالداۋىن; – قارجىلاندىرۋ مەن ولاردىڭ بالاما نۇسقالارىنىڭ سىزبالارىن, كوزدەرiن, شارتتارىن تالداۋدى; – قاتەردiڭ نەگiزگi فاكتورلارىن ايقىندايتىن قاتەرلەردi قارجىلىق باعالاۋدى, بولجامدى سيپاتى مەن وزگەرۋ اۋقىمىن, تاۋەكەلدەردiڭ تومەندەۋi بويىنشا بولجامدى iس-شارالارىن اەا قارجىلىق تالداۋىن قامتيتىن اەا قارجىلىق تالداۋىن قامتيدى. 9. «ەكونوميكالىق ءبولiم» تۇتاستاي رەسپۋبليكا ء(وڭiر) ەكونوميكاسىنىڭ تۇرعىسىنان العاندا اەا قۇرۋدىڭ تالداۋىن كورسەتەدi. وسى ءبولiم: 1) ءوڭiردiڭ اەا-مەن جانە اەا-سىز ەكونوميكالىق جاعدايىن; 2) ەكونوميكالىق پايدا مەن شىعىندى, ونىڭ iشiندە ناتيجەلەردiڭ تالداۋىن, سالدارلارى مەن اسەرلەرiن, شىعىندار مەن ولشەنبەيتiن پايدانىڭ تيiمدiلiگiن تالداۋدى, وسiرiلگەن پايدا مەن شىعىندى, تۇتىنۋشىنىڭ قوسىمشا پايداسىن, قايتىمسىز شىعىندا, سىرتقى اسەردi, حالىقارالىق اسەردi, جاناما پايدانى باعالاۋدى; 3) نەعۇرلىم از شىعىندى تالداۋدى; 4) اەا-نىڭ بيۋدجەتتiك تيiمدiلiگiن ەسەپتەۋدى; 5) اەا-نىڭ ەكونوميكالىق تيiمدiلiك كورسەتكiشiن, ونىڭ iشiندە ەكونوميكالىق ديسكونتتالعان تازا تابىستى (Economic Net Present Value – ENPV) جانە ەكونوميكالىق تابىستىلىقتىڭ iشكi نورماسىن (Economic Internal Rate of Return – ەIRR) قامتيدى. 10. «الەۋمەتتiك ءبولiم» اەا-نىڭ الەۋمەتتiك اسپەكتiلەرiن جانە بەنەفيتسيارلارى بويىنشا اەا-نىڭ مiندەتتەرiن iسكە اسىرۋدان تۇسەتiن پايدانى كورسەتەدى. وسى ءبولiم: 1) حالىقتىڭ الەۋمەتتiك-مادەني جانە دەموگرافيالىق سيپاتى تۇرعىسىنان العاندا اەا-نى قۇرۋدىڭ نەگiزدەمەلiگiن; 2) ەڭبەك رەسۋرستارىنداعى اەا-نىڭ قاجەتتiلiگiن جانە ونىڭ حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا اسەرiن; 3) تيiستi بiلiكتiلiكتەردi ەڭبەك رەسۋرستارىمەن ناقتى قامتاماسىز ەتۋشiلiگiن; 4) قىزمەتكەرلەر مەن مامانداردى وقىتۋ مەن قايتا دايارلاۋدىڭ قاجەتتiلiگiن; 5) ەڭبەكتi قورعاۋ مەن قاۋiپسiزدiك تەحنيكاسىنىڭ نورمالارىن; 6) حالىقتىڭ ءومiر دەڭگەيiنiڭ كورسەتكiشتەرiن ەسەپتەۋدi (دەموگرافيالىق كورسەتكiشتەر, حالىقتىڭ تابىستارى, جۇمىسپەن قامتۋدىڭ دەڭگەيi, بiلiم دەڭگەيiن ارتتىرۋعا اسەرi جانە ت.س.س); 7) قاتەردiڭ نەگiزگi فاكتورلارىن ايقىندايتىن الەۋمەتتiك تاۋەكەلدەردi باعالاۋ, بولجامدى سيپاتى مەن وزگەرۋ دياپازونى, قاتەرلەردi ازايتۋ بويىنشا بولجامدى iس-شارالاردى قامتيدى. 11. «اەا-نىڭ ناتيجەلىلىك كورسەكىشتەرى» بولىمىندە اەا-نىڭ جۇمىس ىستەۋنىڭ نەگىزگى ەكونوميكالىق, قارجىلىق جانە باسقا كورسەتكىشتەر كورسەتىلەدى. وسى كورسەتكىشتەر اەا-نىڭ قۇرۋ ماقساتتارىنا قولجەتكىزۋ ناتيجەلەرىنەن, اەا-نى قۇرۋعا بولجاناتىن دامىتۋ ءۇشىن ەكونوميكانىڭ سالالارىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنەن, سونداي-اق اەا-نى قۇرۋعا بولجاناتىن اۋماعىنىڭ ءوڭىر ەرەكشەلىكتەرىنەن شىعا وتىرىپ جازىلادى. 12. «جالپى قورىتىندى» بولiمiندە اەا-نىڭ نەگiزگi قۇندىلىقتارى مەن جەتiسپەۋشiلiكتەرi, اەا-نى iسكە اسىرۋدىڭ وڭتايلى نۇسقالارىن تاڭداۋ بويىنشا تۇيiندەر مەن قيسىندى سيپاتتاۋ, اەا-نى قۇرۋ جوباسى بويىنشا نەگiزگi قاتەرلەر, باسقا دا قورىتىندىلار بەرىلەدى. 13. اەا-نىڭ تەحنيكالىق-ەكونومكالىق نەگىزدەمەسىنە «قوسىمشالار» ءبولىمى اەا-نى iسكە اسىرۋدىڭ ءاربiر قارالاتىن نۇسقالارى بويىنشا قارجى-ەكونوميكالىق مودەلiن, شىعىستار كەستەسiن, قىرقىن, وتiمدiلiك سىزباسىن, دياگراممالاردى, سۋرەتتەردi, جەرگiلiكتi جەردiڭ كارتاسى مەن باسقا دا ماتەريالداردى جانە اەا-نىڭ تەحنيكالىق-ەكونومكالىق نەگىزدەمەسىندە كەلتiرiلگەن اقپاراتتاردى راستايتىن جانە اشاتىن قۇجاتتاردى قامتيدى. بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2011 جىلعى 29 قىركۇيەكتە نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №7212 بولىپ ەنگىزىلدى.