سونىڭ ءبارىن كورەتىن كوزى, ۇعاتىن جانى, ساراپتاپ قابىلدايتىن پايىمى بار قوعام بولماسا نە جاڭعىرادى, شۋلاپ ءجۇرىپ نەنى جاڭعىرتا الامىز؟!. بۇل باعدار, بۇل باعىت قۇر ناۋقانعا, دابىرالى مەرەكەگە كونبەيدى. بۇل ارىدەن ويلاپ, بەرىدە جۇمىس ىستەپ, ناتيجەسىن بولاشاقتان كۇتەتىن ۇلكەن سانا توڭكەرىسى.
جاسىراتىنى جوق, زامان ىرقىنا قاراي ادام وزگەردى. قارىم-قاتىناس, كوزقاراس, ءتəرتىپ, تالعام... ءبəرى باسقاشا قازىر. جəنە جاقسى جاققا قاراي ەمەس, كەرىسىنشە كەتىپ بارا جاتقانداي. ەلباسىنىڭ كوكسەگەنى – وسى جاعدايدى وڭالتۋ, سول ارقىلى ورتامىزعا رۋحتى ورالتۋ. ار-وجدان قادالارى دۇرىس قاعىلعان جəنە شايقالماستاي نىق تۇرعان قوعامدا عانا مامىراجاي ءومىر ورناماق. وكىنىشكە قاراي, سول قادالارىمىز قۇلاۋدىڭ الدىندا تۇرعان سيياقتى كورىنەدى ماعان.
نە ىستەۋ كەرەك؟
ەڭ ءبىرىنشى, مەكتەپتەگى تəربيە جۇمىسىن قاداعالاۋ كەرەك. قاداعالايتىنداردىڭ وزدەرى دۇرىس ادامدار, ياعني ۇلتتىق تəربيەنىڭ ۋىزىنا جارىپ وسكەن, ءوزىنىڭ ادامي-يماني قاسيەتتەرى سىننان ءوتىپ تۇرعان, تۇسىنىگى بار ادامدار بولۋى كەرەك. قاعازدىڭ بەتىمەن ەمەس, ادال نيەتىمەن جۇمىس ىستەي الاتىن كادرلار مايدانعا شىعۋى كەرەك.
يə, بۇل – مايدان.
شىنايىلىق پەن جاساندىلىق, ۇلتجاندىلىق پەن قانسىزدىق بەتپە-بەت كەلگەن رۋحاني مايدان.
ءبىراز جىل مەكتەپ باسقارىپ, ۇلتتىق تəربيە ماڭىزدارىن ۇل مەن قىزدىڭ ساناسىنا سىنالاپ ءسىڭىرۋ ماقساتىن الدىما قويىپ ەڭبەك ەتتىم. ۇجىمدى دا سوعان جۇمىلدىردىم. حالىق جوعى تابىلعانداي قۋاندى, مىقتاپ قولدادى. نəتيجەلەردى ساراپتاۋعا كومەكتەسىپ, وسى مەكتەپتە وقىپ جۇرگەن بالالارىنىڭ بويى مەن ويىنداعى وزگەرىستەردى تالاي اتا-انالار جينالىستارىندا əڭگىمەلەپ بەرىپ ءجۇردى. ستۋدەنت بولعاندار كەيىن «سەندەردى قالاي تəربيەلەپ تاستاعان» دەپ قاتارلاستارىمىز تاڭ قالادى دەپ ك ۇلىپ ايتىپ كەتىپ ءجۇردى. سونداعى مەنىڭ əسىرەسە قاداعالايتىنىم – ادامگەرشىلىك, پەيىل تəربيەسى ەدى. حالىق دانالىعىنىڭ باستاۋىنان باس الدىرماي «سۋعارىپ» وتىرۋ. شەشەن دە, ۋاعىزشى دا, «كورنەكى قۇرال» دا بولۋعا تۋرا كەلدى. بىراق, سانانى قالىپتاستىرۋدا دا, ماقساتقا جەتۋدە دە ەڭ نەگىزگى قارۋ − تəربيە ەكەندىگىنە كوزىم جەتتى. «مايدان» دەيتىن سەبەبىم, وزىنەن باسقاشا ويلاپ, قاعازدى باسقاشا جازعاندى كەم ياكي دۇرىس ەمەس ادامعا سانايتىن «شولاقبەلسەندىلەرمەن» ارپالىسۋعا دا تۋرا كەلىپ جاتتى وسى جولدا...
ەكىنشىدەن, تəربيە – وتە كۇردەلى, كوزگە كورىنەر-كورىنبەستەي مىسقالداپ سىڭىرىلەتىن ۇزاق مەرزىمدى جوبا.
وعان دەيىنگى ء«سىرىسى قيسىق باسىلىپ كەتكەن» مىناۋ قيسىق قالىپتاعى ەرەسەكتەردى قايتەمىز, ال؟
مىنە, وسى جەردە زاڭنىڭ كومەگى كەرەك. مەملەكەتتىك مەكەمەدە ىستەيتىن ادامداردان تالاپ ەتىلەتىن ارنايى ادامگەرشىلىك كودەكسى بولۋى كەرەك. قوعامدىق كەڭەستەردىڭ اياسى كەڭەيتىلىپ, قوعامنىڭ ءوز ىقپالى, تالاپ-ءتəرتىبى قالىپقا كەلەتىندەي تەتىكتەر ويلاستىرىلۋى قاجەت.
ادام قاراۋعا ۇيالاتىنداي بيۋروكرات, وركوكىرەك, زيانكەس مامانداردى تەزگە سالىپ, باعالاپ وتىراتىنداي كۇنگە جەتۋىمىز كەرەك. ءبىز كەشەگى وتكەن اعالاردىڭ ىزگىلىگىن نەگە جوقتايمىز؟ سەبەبى بۇگىنگى كۇن سول ىزگىلىككە زارمىز. ابزالدىقتى ءپىر تۇتقان ازاماتتارىمىز ساۋساقپەن سانارلىق قانا. بارا-بارا ولار دا بولماي قالا ما دەگەن دە قاۋپىم بار. سەبەبى سونداي ادامدار كوبىنە كورە الماۋشىلىقتىڭ, قىساستىقتىڭ قۇربانى بولىپ كەتۋدە.
قىسقاسى, رۋحاني جاڭعىرۋ سىرتقى كورىنىسپەن ەمەس, ىشكى مازمۇنمەن باعالانادى. ىشىنە ءۇڭىلىپ كورەيىكشى قوعامىمىزدىڭ دا, ءوزىمىزدىڭ دە.
داريعا مۇشتانوۆا,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى,
ايتىس ارداگەرى
ورال
