شاقساڭ شەمىشكە, قۇيساڭ ماي, جەسەڭ حالۋا بولارلىق كۇنباعىس تۋرالى بەكەرگە ءسوز قوزعاپ وتىرعانىمىز جوق. بۇگىندە شىعىس قازاقستان كۇنباعىس وسىرۋدەن رەسپۋبليكادا كوشباسشى دەۋگە بولادى. ەلىمىز بويىنشا جىلىنا 800 مىڭ گەكتاردان استام كۇنباعىس ەگىلەدى دەسەك, سونىڭ 400 مىڭ گەكتارعا جۋىعى وسى وڭىرگە تيەسىلى. اسىرەسە بورودۋليحا, ءۇرجار, كوكپەكتى, شەمونايحا, ۇلان, گلۋبوكوە, زىريان مەن كاتونقاراعاي اۋداندارى كۇنگە قۇمار وسىمدىكتى وسىرۋگە ماشىقتانعان. وبلىستىق ستاتيستيكا دەپارتامەنتىنىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, بيىل ايماقتا 372 600 گەكتار اۋماققا كۇنباعىس ەگىلىپتى.
ال زىريان اۋدانىنىڭ شارۋالارى اعىمداعى جىلى 19 500 گەكتار جەرگە كۇنباعىس وتىرعىزىپتى. وتكەن جىلى ءوڭىر ديقاندارى گەكتارىنا 20 تسەنتنەردەن ءونىم الىپتى. ال جيىرما جىلعا جۋىق ۋاقىت كۇنباعىس وسىرۋمەن شۇعىلدانىپ كەلە جاتقان «سانۋر-اگرو» جشس-ءنىڭ ديرەكتورى قايىردى بايكوبەنوۆ بىلتىر گەكتارىنا 26 تسەنتنەرگە دەيىن ءونىم جيناعان. بيىل 700 گەكتار جەرگە كۇنباعىس ەككەن شارۋا بۇل وسىمدىككە تەك قانا شاقىرايعان كۇننىڭ ازدىق ەتەتىنىن ايتادى. «كۇنباعىستىڭ بابى كوپ, اۋرەسى مول. كۇتىمدى قاجەت ەتەدى. بابى كەلىسسە, بيىكتىگى 2 مەترگە دەيىن جەتەدى. ونىڭ جايقالىپ ءوسۋى تۇقىمىنا دا بايلانىستى. قازىر تاماشا, كۇن شىجىپ تۇر. بىزگە وسىنداي اۋا رايى اۋاداي قاجەت», دەيدى ول.
زىريان اۋداندىق اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولىمى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ايگۇل قۇتتىباەۆانىڭ ايتۋىنشا, كۇنباعىستىڭ ونىمدىلىگى ونىڭ مايلىلىعىمەن جانە تۇقىمىنىڭ ساپاسىمەن ولشەنەدى. «كۇنباعىستىڭ شىعىمدىلىعىنا جايلى اۋا رايىنان بولەك, ونى ەككەن مەرزىمنەن جيناپ العانعا دەيىنگى ۋاقىتتاعى اگروتەحنيكالىق تالاپتاردى مۇلتىكسىز ساقتاي ءبىلۋ دە ۇلكەن اسەرىن تيگىزەدى. كۇنباعىس سورتتارىنىڭ دا ماڭىزى ەرەكشە. ماسەلەن, ارەنا, پيكسەل, پيونەر, دجازي, روكي دەپ اتالاتىن شەتەلدىك گيبريدتەردىڭ ساپاسى «قازاقستاندىق 1», «قازاقستاندىق 465» دەگەن ءبىزدىڭ وتاندىق كۇنباعىس تۇقىمدارىنان الدەقايدا جوعارى. سوندىقتان سوڭعى جىلدارى اۋدانىمىزدا شىعىمى مول شەتەلدىك گيبريدتەردىڭ ۇلەسى 80-85 پايىزعا دەيىن ۇلعايدى», دەگەن ءبولىم باسشىسىنىڭ ورىنباسارى كەيىنگى جىلدارى اۋدانداعى كۇنباعىس القاپتارىنىڭ كولەمى ارتا تۇسكەنىن جەتكىزدى. سەبەبى, سۇرانىس جوعارى. اۋدان شارۋالارى ءونىمىمدى قايدا وتكىزەمىن دەپ باس قاتىرمايدى. بۇگىندە اۋداندا كۇنباعىس مايىن وندىرەتىن ءۇش كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ ونىمدەرى وبلىس اۋماعىنان بولەك, قاراعاندى, الماتى قالالارىنا دا شىعارىلادى ەكەن.
كۇندى سۇيەتىن كۇنباعىس بۇگىندە شۇرايلى ءوڭىردىڭ جەر ەمگەن شارۋالارىنىڭ تابىس كوزىنە عانا ەمەس, اۋداننان ءارىلى-بەرلى وتكەن تۋريستەر قاۋىمىنىڭ دا ۇلكەن قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرىپ وتىر. زىرياننىڭ ساپ-سارى كۇنباعىس القابىن كورگەن شەتەلدىكتەر اۋزىن اشىپ: ء«سوز جوق, عاجاپ كورىنىس. ناعىز 3D» دەپ تاڭداي قاعادى ەكەن. راس-اۋ. ءبىز ءجوندى ءمان بەرمەيدى ەكەنبىز. ايتپەسە تۇتاس قازاقستان تۇنىپ تۇرعان 3D ەمەس پە؟!
ازامات قاسىم,
«ەگەمەن قازاقستان»
شىعىس قازاقستان وبلىسى, زىريان اۋدانى
