سىناق ايماعىندا وسىرىلگەن ءونىم قاۋىپتى ەمەس پە؟

كەشەگى سەمەي اتوم پوليگونىنىڭ يەلىگىندە بولعان جەردى قاجەتكە جاراتىپ پايدالانۋ تۋرالى اڭگىمەگە ءالى نۇكتە قويىلىپ بولعان جوق. سىناق زارداپتارى پالەن ءجۇز جىلعا دەيىن سوزىلادى دەگەن ۇستانىمدى كولدەنەڭ تارتۋشىلار بۇل ايماقتاعى جەردى پايدالانۋعا ءۇزىلدى-كەسىلدى قارسىلىق تانىتىپ باقسا, بىلەمىن دەيتىن عالىمدار ەلدى سونشالىقتى ۇرەيلەندىرۋدىڭ ءجونى جوق دەپ ەسەپتەيدى. سوندا كىمگە سەنگەن ءجون؟ وسى ورايدا كۋرچاتوۆ قالا­سىنداعى ۇلتتىق يادرولىق ورتا­لىققا قاراستى رادياتسيالىق قاۋىپسىزدىك جانە ەكولوگيا ينس­تي­تۋتىنىڭ ديرەكتورى سەرگەي لۋ­كاشەنكو بىلاي دەيدى. – ورتالىق تاراپىنان بۇ­رىن­عى سەمەي اتوم پوليگونىنا قاراستى جەردىڭ 97 پايىزى زەرتتەلىپ, تەكسەرىلگەن بولسا,  سونىڭ 93 پايىزى پايدالانۋعا جارامدى. سوندىقتان بىردەن ايتايىن, ون­سىز دا بەيبىت زاماندا قىرىق جىل قىرعىندى باسىنان كەشىرگەن جەرگىلىكتى حالىقتى بوسقا ۇرەيلەندىرە بەرۋ ادامشىلىققا جاتپايدى. ەندى ناقتى مىسالعا سۇيەنە وتىرىپ ءسوز قوزعايىن. بيىلعى جىلى  كەشەگى پوليگون ايما­عىن­داعى يادرولىق سىناقتار وتكىزىل­گەن الاڭعا تاجىريبە رەتىندە قيار مەن قىزاناق, سونداي-اق اسقاباق پەن بۇرىش ەگىپ وسىردىك. «فەرمەرلىك اۋىل» دەگەن اتپەن وتكىزىلگەن تاجىريبە ءتىپتى ءبىز كۇتپەگەن ءنا­تيجە كورسەتتى. ياعني, قاۋىپتى رادياتسيا ءونىمنىڭ ساباعى مەن جا­پى­راعىندا قالىپ, جەمىسىنە بار­ماعان. ءسويتىپ, سىناق ايماعىندا ەگىلگەن كوكونىستە قاۋىپتى راديونۋكلەيدتەر جوق بولىپ شىقتى. مۇنى ءبىر دەسەك, ەكىنشىدەن, وسىنداعى مال ونىمدەرىن دە ەشقانداي قاۋىپتەنبەستەن پايدالانا بەرۋگە بولادى. اي­تا­لىق, ءوز باسىم پوليگوننىڭ ناق ىرگەسىندەگى سارجال اۋىلىندا ءوندىرىلىپ كەلە جاتقان ماق­تاۋ­لى قىمىزدىڭ بەلسەندى ناسي­حاتشىلارىنىڭ ءبىرىمىن. ءتىپتى, مەنىڭ ناسيحاتىمسىز-اق بۇل اۋىلدىڭ قىمىزىنىڭ داڭقى بۇگىندە بۇكىل ەل كولەمىندە بەلگىلى. سوندىقتان تاعى دا قايتالاپ ايتامىن, ەلدى بوسقا ۇرەيلەندىرە بەرمەي, كەرىسىنشە, ولاردىڭ ەرتەڭگە دەگەن سەنىمىن نىعايتۋعا اتسالىسا بىلەيىك, اعايىن! جازىپ العان داۋلەت سەيسەن ۇلى. سەمەي.