بالالار دا, ۇلكەندەر دە قۋاندى

اتىراۋدا 400 ورىندىق بالاباقشا, 60 پاتەرلى تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى «بالاپان» – بالاقايلار مەكەنى. جاڭادان پايدالانۋعا بەرىلگەن بالاباقشانى «بالاپان» دەپ اتاۋ ۇيعارى­لىپتى. بىراق بۇل جاڭادان بوي كوتەرگەن عيمارات ەمەس. بۇرىن دا بالاباقشا عيما­راتى بولعان. سوناۋ ءبىر جىلدارى بۇل عيمارات سپورت مەكتەبىنە اينالعان ەكەن. ەندى كىشكەنتاي بالاقايلار ءۇشىن مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە بەرەتىن مەكەمە رەتىندە قايتا­دان ەسىك اشتى. راس, جاز بويى مۇندا «سناب­ويلستروي» سەرىكتەستىگى كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. باستاپقى جوباسىنا قوسا 120 ورىندىق عيماراتتى جاپسارلاتا سالىپ بەردى. سەرىكتەستىك باسشىسى قايرات جايلاۋوۆتىڭ پىكىرىنشە, قۇرىلىس جۇمىستا­رىندا 66 ادام  ەڭبەك ەتىپتى. ءسويتىپ, مۇندا ەندى 400 بالا ءبىر مەزگىلدە تاربيە الۋعا جول اشىلدى. بالاباقشانىڭ ءار بولمەسى ويىن, اسحانا, سپورت قۇرالدارمەن, وزگە دە جاب­دىقتارمەن تولىق قامتىلعان. «بالاپاننىڭ» مەڭگەرۋشىسى ناۋشا امان­جانقىزىنىڭ ايتۋىنشا, مۇندا ازىرگە 100 بالا قابىلدانىپتى. «بىراق بۇل بالاباق­شاعا بالا كەلمەيدى دەگەن ءسوز ەمەس. جاقىن ارادا بىزگە №54 جانە №55 بالاباقشا­لارداعى كىشكەنتاي بالاقايلار اۋىسادى. جىل اياعىنا دەيىن بالاباقشا 400 بالا قابىلدايتىن بولادى», دەيدى مەڭگەرۋشى. ال بالاباقشاعا قابىلدانعاندار تەك قازاق بالالارى عانا ەمەس, وزگە ۇلتتىڭ بالاقاي­لارى دا كوپ مۇندا. جانە وزگە ۇلت بالالارى قازاق تىلىنە جەتىك, كوركەمدەپ ولەڭ وقىعاندارى ەرىكسىز تاڭقالدىرادى. – بالالاردى ۇلتىنا قاراماي, وسى جاستان مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋگە قۇلشىن­دىرا ءتۇسۋ قاجەت, – دەدى وبلىس اكىمى بەرگەي رىسقاليەۆ «بالاپان» بالاباقشاسىنىڭ اشى­لۋ سالاتناتىندا. – ءار بالا مەملەكەتتىك ءتىلدى  جەتىك بىلۋمەن بىرگە, ۇلتتىق قۇندى­لىقتاردىڭ, تاۋەلسىزدىكتىڭ قادىرىن سەزىنىپ وسكەنى ءجون. اۋىلدان قالاعا قونىستاندى. اتىراۋدىڭ ىرگەسىندە ەلدى مەكەندەر كوپ. بارىندە دە تۇرعىندار جول, جارىق, سۋ سەكىلدى تۇرمىسقا قاجەتتىلىكتەرگە قول جەتكىزگەندىكتەن, ەشكىمگە رەنىش بىلدىرمەيدى. اتاۋىنان عانا بايقالماسا, اۋىل ەكەندىگى ەلەنبەيدى. ال پەشنوي اتالاتىن اۋىلدا   بۇلاي ەمەس. بۇل اۋىلعا اتىراۋ قالاسىنان قاتىنايتىن جول دا جوق. تابيعي گاز, اۋىز سۋ جەلىلەرىن ايتپاعاندا, تەلەفون بايلانىسى تۇرعىن­داردىڭ ءوڭى تۇگىلى تۇسىنە دە كىرىپ كورمەگەن. سولاي بولسا دا پەشنوي اۋىلىنداعى تۇر­عىندار وتكەن عاسىردىڭ 50-ءشى جىلدارىنان بەرى قيىندىققا ءتوزىپ-اق كەلىپتى. ونى وزدەرى دە جاسىرماي ايتادى. – مەن 1955 جىلدان بەرى پەشنوي اۋى­لىندا تۇرامىن, – دەيدى اتىراۋ قالاسىنان جاڭا پاتەرگە يە بولعان 69 جاستاعى قاريا ريزۋان قايىرليەۆ. –اۋىلداعى قيىندىق جانىما باتقاسىن, وبلىس اكىمى بەرگەي رىسقاليەۆتىڭ قابىلداۋىنا باردىم. ءوزىم بولماسام دا, بالالارىم قالاداعى جايلى تۇرمىستى كورسە دەگەن ءوتىنىشىمدى ايتتىم. اكىم اۋىلدى اتىراۋ قالاسىنا كوشىرۋگە بەرگەن ۋادەسىندە تۇردى. مىنە, بۇگىن مەن دە, وزگە اۋىلداستارىم دا جاڭا باسپاناعا يە بولىپ, كوشىمىزدى قالاعا بۇردىق. ەندى بۇرىنعى قيىندىقتارىمىز كورگەن تۇستەي بولماق. ەلىمىز تاۋەلسىزدىك الماعاندا, ەكونوميكامىز وركەندەمەگەندە, بۇرىنعىشا قيىندىقپەن كۇن كورە بەرەتىن ەدىك. تاۋبە دەيىك, ايدالاداعى اۋىلدان قالاعا قونىس­تانۋىمىز – تاۋەلسىزدىكتىڭ  جەمىسى! پەشنويدى ۇزاق مەكەن ەتكەن تۇرعىن­دارعا اتىراۋ قالاسىنداعى «نۇرسايا» شاعىن اۋدانىنان پايدالانۋعا بەرىلگەن جاڭا ۇيدەن باسپانا بەرىلدى. ءسويتىپ, ولار الداعى قىستى تۇرمىسقا جايلى, «كوگىلدىر وتىنى» مەن جىلۋى, سۋى مەن ەلەكتر جارىعى مۇلدە ۇزىلمەيتىن جاڭا پاتەرلەردە قارسى الاتىن بولدى. ايتقانداي, جاڭا باسپاناعا بالىق­شى كەنتىندەگى اپاتتى ۇيدە تۇراتىن تۇر­عىندار دا يە بولدى. قونىس تويىن تويلاۋشىلارعا پاتەر كىلتتەرىن تابىستاعان وبلىس اكىمى بەرگەي رىسقاليەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, اتىراۋ قالاسىندا 50-گە جۋىق اپاتتى ءۇي ەسەپكە الىنعان. بۇل ۇيلەردە تۇراتىن وتباسىلاردىڭ بارلىعىن جىل اياعىنا دەيىن جاڭا تۇرعىن ۇيلەرگە كوشىرۋ كوزدەلىپ وتىر. – بۇگىن جاڭا قونىسقا 60  وتباسى قونىستاندى, –دەدى وبلىس اكىمى. – ولاردىڭ اراسىندا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى دە بار. ەندى جىل اياعىنا دەيىن تاعى دا 1200 پاتەرلى تۇرعىن ۇيلەر تۇرعىندار يگىلىگى ءۇشىن پايدالانۋعا تاپسىرىلادى. وسىلايشا, تاۋەلسىزدىك تويى قارساڭىندا مۇنايلى وڭىردە بالاباقشا تابالدىرىعىن اتتاعان بالاقايلار دا, قونىس تويىن توي­لاعان ۇلكەندەر دە شەكسىز قۋانىشقا كەنەلدى. جولداسبەك شوپەعۇل, اتىراۋ وبلىسى.