07 قازان، 2011

ۋكراينا پرەزيدەنتىن سوتقا بەردى

175 رەت كورسەتىلدى
پارلامەنتتەگى «بيۋت-باتكيۆششينا» فراكتسياسىنان دە­پۋتات يۋري ودارچەنكو ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆيكتور يانۋكوۆيچتى سوتقا بەردى. جەرگىلىكتى اقپارات اگەنت­تىكتەرىنىڭ حابارلاۋىنشا، دەپۋتات ۋكراينا پرەزيدەنتىن روديون كيرەەۆتى سۋديالىققا زاڭسىز تاعايىنداعانى ءۇشىن سوتقا بەرگەن كورىنەدى. دەپۋتاتتىڭ پىكىرىنشە، قازىرگى كەزدە ۋكراينانىڭ ەكس-پرەمەرى يۋليا تيموشەنكوعا قارسى ءىستى قاراپ جاتقان روديون كيرەەۆ كيەۆتىڭ پەچەرسك اۋداندىق سوتىنىڭ سۋديالىعىنا زاڭسىز تاعايىندالعان. ول بەرەزانسك اۋداندىق سوتىنان پەچەرسك اۋداندىق سوتىنا ەل كونستيتۋتسياسى تالاپتارى مەن زاڭنامالارىن ورەسكەل بۇزۋ ارقىلى اۋىستىرىلعان. ونىڭ لاۋازىمدىق قىزمەتكە كونكۋرس بويىنشا تاعايىندالماعانى، باق-تاردا كونكۋرس تۋرالى رەسمي اقپاراتتاردىڭ جاريالان­باعانى بەلگىلى بولىپ وتىر. يۋليا تيموشەنكو سۋديا كيرەەۆتى ساياسي تاپسىرىستى ورىنداۋدا دەپ ايىپتاعان. ستيۆ دجوبسپەن قوشتاسۋدا Apple كورپوراتسياسىنىڭ نەگىزىن قالا­عان ستيۆ دجوبستىڭ قايتىس بولۋىنا بايلا­نىستى ونىڭ جانكۇيەرلەرى كورپو­را­تسيا­نىڭ نيۋ-يوركتەن سينگاپۋرعا دەيىنگى دۇكەندە­رىنە كەلىپ، ستيۆ دجوبسپەن قوشتاسۋدا. ستيۆ دجوبس وتكەن سارسەنبى كۇنى 56 جاستان اسقان شاعىندا ىسىك اۋرۋىنان قايتىس بولعان ەدى. ونى جاقسى كورەتىن فاناتتار كومپانيانىڭ قالالارداعى دۇكەندەرىندە قويىلعان س.دجوبستىڭ سۋرەتتەرىنە باس ءيىپ، گۇل شوقتارىن قويۋدا. ول  باسشى بولىپ تۇرعان كەزدە كومپانيانىڭ قارجىسى 350 ميلليارد دوللاردى قۇراعان ەكەن. ميللياردەردىڭ ايەلى جانە ءۇش بالاسى قالدى. ساركوزيدەن ساياسي باسپانا سۇرادى گرۋزيانىڭ ايماقتىق «تريالەتي» تەلەكومپانياسىنىڭ ديرەكتورى جانە وسى كومپانيانىڭ قۇرىلتايشىسى دجوندو نانەتاشۆيلي فرانتسيا پرەزيدەنتى نيكوليا ساركوزيدىڭ گرۋزياعا ساپارى قارساڭىندا فرانتسيا باسشىسىنان ساياسي باسپانا سۇراعان. گرۋزيا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ حابارلاۋىنشا، اتالمىش تەلەكومپانيا جاقىن وڭىرلەرگە عانا ەمەس، گرۋزيانىڭ بارلىق ايماعىنا شىنايى اقپاراتتار تاراتادى. بۇل گرۋزيانىڭ بيلىگىنە ونشا ۇناي بەرمەيدى. سوندىقتان بيلىك تەلەكومپانيا باسشىسىنا مورالدىق جاعىنان قىسىم كورسەتەدى. تەلەكومپانيا باسشىسى دجوندو نانەتاشۆيليدىڭ سوزىنە قاراعاندا، وسىدان ءبىر جىلداي بۇرىن گوري قالاسىنىڭ ورتالىق الاڭىندا بەلگىسىز بىرەۋلەر ونى اۆتوكولىگىنەن كۇشپەن شىعارىپ، سوققىعا جىققان كورىنەدى. ۆەتو قۇقىعىن پايدالاندى رەسەي مەن قىتاي بۇۇ-نىڭ تۇراقتى مۇشەسى رەتىندە ناتو كۇشتەرىنىڭ سيريا­داعى وپەراتسيالاردى ءارى قاراي جالعاس­تىرۋعا بايلانىستى بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭە­سى قارارىنىڭ جوباسىنا ۆەتو قويدى. بۇل اقش تاراپىن قاناعاتتاندىرعان جوق. اقش-تىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى ح.كلين­توننىڭ مالىمدەۋىنشە، قىتاي مەن رەسەي بۇۇ قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنىڭ باشار اسادتىڭ رەجىمىنە قارسى قارار جوباسىنا ۆەتو قويۋى بۇل ەلدەردىڭ سيريا حالقىنا قاتىستى جاۋاپكەرشىلىكتەن باس تارتۋى بولىپ سانالادى. بۇدان ءبىر كۇن بۇرىن اقش-تىڭ بۇۇ جانىنداعى تۇراقتى وكىلى سيۋزان رايس: «بىرقاتار ەلدەر سيرياداعى جاعدايدىڭ تۇراقتانۋىنا ءمۇد­دەلىلىك تانىتپايدى. بۇل وڭىردەگى قاۋىپسىزدىككە قاتەر ءتوندى­رەدى»، دەگەن ماعىنادا پىكىر بىلدىرگەن بولاتىن. ءوز كەزەگىندە رەسەيدىڭ بۇۇ جانىنداعى تۇراقتى وكىلى ۆيتالي چۋركين رەسەي بۇل ماسەلەدە ءپرينتسيپتى كوزقاراس ۇستانادى دەگەن ەدى. سايلاۋعا قاتىسۋدان باس تارتتى اقش-تىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتتىگىنەن بۇرىنعى ۇمىتكەر سارا پەيلين 2012 جىلى اقش پرەزيدەنتتىك سايلاۋىنا قاتىسپايتىندىعىن مالىمدەدى. رەيتەر اگەنتتىگىنىڭ تا­رات­قان اقپاراتتارىنا قاراعاندا، بۇل – ونىڭ ۇزاق ويلانعاندىعىنان كەيىنگى شەشىمى. 2008 جىلى وتكەن پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا رەسپۋبليكاشىل سەناتور دجون ماككەين پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا تۇسكەن بولاتىن. ال ول كەزدە سارا پەيلين الياسكانىڭ گۋبەرناتورى ەدى. الەۋمەتتىك سۇراۋ سالۋ ناتيجەسى كورسەتكەندەي، قازىرگى كەزدە اقش پرەزيدەنتتىگىنەن ۇمىتكەرلەر اراسىندا ماسساچۋسەتس شتاتىنىڭ ەكس-گۋبەرناتورى ميتت رومين، بيزنەسمەن حەرمان كەين جانە تەحاس گۋبەرناتورى ريك پەرري الدا كەلەدى. بۇل ۇشەۋى دە رەسپۋبلي­كاشىل پارتيانىڭ مۇشەلەرى بولىپ تابىلادى. وپەراتسيانى توقتاتپاۋدى قالايدى ناتو اسكەريلەرى كاددافي كۇشتەرى قارۋلى قاقتىعىستى تولىق توقتاتپا­يىنشا، ليۆيادا اسكەري وپەراتسيالاردى جالعاستىرا بەرەدى. ۋاقىتشا ۇلتتىق كەڭەستىڭ پىكىرىنشە، ناتو-عا مۇشە مەملەكەتتەر قورعانىس مينيسترلەرىنىڭ كەزدەسۋىندە بۇل ماسەلە قارالۋى ءتيىس. قازىرگى كەزدە ەل اۋماعىنىڭ باسىم كوپشىلىگى كوتەرىلىسشىلەردىڭ باقىلاۋىنا وتكەن. ونىڭ ىشىندە كاددافيدىڭ تۋعان قالاسى سيرت تە بار. دەگەنمەن، كاددافيدىڭ جاقتاستارى قارسىلىقتى ءالى دە توقتاتپاي كەلەدى. كەيبىر اقپارات كوزدەرىنىڭ اقپاراتىنا قاراعاندا، سيرت قالاسىندا مەديتسينالىق ءدارى-دارمەكتەر، اۋىز سۋ، ازىق-ت ۇلىك جانە وتىن جەتىسپەيدى. قالانىڭ بەيبىت تۇرعىندارى باسقا اۋماقتاردا باس ساۋعالاۋعا ءماجبۇر.

قىسقا قايىرىپ ايتقاندا:

*كابۋل قالاسىنىڭ 300-گە تارتا تۇرعىنى اقش پەن ناتو كۇشتەرىنىڭ اۋعانستانداعى اسكەري قيمىلدارىنا قارسىلىق رەتىندە شەرۋگە شىقتى. ولاردىڭ تالابى – ەلدەن اسكەريلەردى اكەتۋ. *يۋنەسكو كەڭەسى بۇۇ-عا مۇشە 193 ەلدى پالەستينا ماسەلەسىنە قاتىستى داۋىس بەرۋگە رۇقسات ەتتى. رەيتەر اگەنتتىگىنىڭ كەلتىرگەن اقپاراتتارى بويىنشا، بۇعان اقش باستاعان بىرقاتار ەل ۆەتو قويۋى مۇمكىن. *رەسەي اقش-تىڭ زىمىرانعا قارسى قورعانىس جۇيەلەرىن ەۋروپاعا قاراي كەڭەيتۋ ارەكەتىنە الاڭداۋشىلىعىن ءبىلدىردى. بۇل وسى ماسەلەگە بايلانىستى قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىققا نۇقسان كەلتىرەدى، دەيدى رەسەي تارابى. ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.
سوڭعى جاڭالىقتار

7 ءوڭىر «سارى» ايماقتا

كوروناۆيرۋس • كەشە

كوبەلەكتەر كورمەسى

ايماقتار • كەشە

كوكشەدەگى ونەر سايىسى

ايماقتار • كەشە

"حات قورجىن"

قوعام • كەشە

قوڭىر اۋەن

ونەر • كەشە

بالقاشتان باستاۋ الدى

ايماقتار • كەشە

كوتەرمەاقى كولەمى ءوستى

ايماقتار • كەشە

جىرشىلىق ونەر – جان ازىعى

ونەر • 21 قىركۇيەك، 2021

جاڭارعان جولدار – تاۋەلسىزدىك تارتۋى

قازاقستان • 21 قىركۇيەك، 2021

داعدارىس پەن دارمەنسىزدىك

ەكونوميكا • 21 قىركۇيەك، 2021

ۇلتتى ۇلىقتايتىن سۋرەتكەر

تەاتر • 21 قىركۇيەك، 2021

قازاق شىعارماسى اقش-تا باعالاندى

ادەبيەت • 21 قىركۇيەك، 2021

تاشەنوۆتىڭ قالتا ساعاتى

تاريح • 21 قىركۇيەك، 2021

سيقىرلى ساز

ونەر • 21 قىركۇيەك، 2021

دۇنيەجۇزىلىك كورمە – دۋبايدا

وقيعا • 21 قىركۇيەك، 2021

العا باستايتىن باعىت-باعدار ايقىن

ەل جانە ەلباسى • 21 قىركۇيەك، 2021

تۇراقتى ازىق-ت ۇلىك جۇيەسىن قارجىلاندىرۋ

ەكونوميكا • 21 قىركۇيەك، 2021

نورۆەگيانىڭ ۇلتتىق مىندەتى

الەم • 21 قىركۇيەك، 2021

اقمولا وبلىسىندا زاڭسىز تسەح انىقتالدى

ايماقتار • 21 قىركۇيەك، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار