ىقپالداستىق دامي تۇسەدى

كەشە مەملەكەت باسشىسى نۇر­سۇلتان نازارباەۆ ەۋرازەق-­تىڭ باس حاتشىسى تايىر مانسۇروۆتى قابىلدادى, دەپ حابارلادى قازاق­ستان رەس­پۋب­ليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ باس­پا­سوز قىزمەتى. ت.مانسۇروۆ مەملەكەت باس­شى­سىنا ەۋرازەق-تىڭ قىزمەتى تۋ­را­لى جانە ەۋرازيالىق كەڭىستىكتەگى ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستەردى دامى­تۋدىڭ سەرپىنى جايلى حابارلادى. – اعىمداعى جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ بارلىق كەدەندىك رەسىمدەۋلەر مەن باقىلاۋ كەدەن وداعىنىڭ شەكا­را­سىنىڭ سىرتقى كونتۋرىنا اۋىس­تى­رىلدى. مۇلدە جاڭا كەسكىن ۇيلەسىمى پايدا بولۋدا. مۇنداي جاعدايدا بيزنەس قو­عام­داستىعى ءوز بيزنەستەرىن قالاي قامتاماسىز ەتەتىنى تۋرالى, ءوز­دە­رىنىڭ تيىمدىلىكتەرى مەن ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى تولىق حاباردار بولۋلارى ءۇشىن ماسكەۋ مەن ال­ما­تىدا ەكى ءىرى بيزنەس-فورۋم ءوت­كىز­دىك. ەگەر ماسكەۋدەگى بيزنەس-فورۋم ءۇش مەملەكەت – بەلارۋس, قازاقستان جانە رەسەي وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتسە, ال الماتىعا ءبىز ەۋرازەق-تىڭ بارلىق ەلدەرىنىڭ بيزنەس قوعامداستىعىن جي­نادىق. مەن پرەزيدەنتكە 19 قازاندا سانكت-پەتەربۋرگتە ەۋرازەق-تىڭ ۇكى­مەت باسشىلارىنىڭ وتى­رى­سى وتەتىنى تۋرالى باياندادىم. سونداي-اق كەدەن وداعىنىڭ جو­عارى ورگانىنىڭ وتىرىسى وتەدى, وندا بىرىڭعاي ەكونوميكالىق كە­ڭىستىكتى ودان ءارى دامىتۋ ءجونىن­دەگى 8 حالىقارالىق شارت قارا­لىپ, ماقۇل­دا­نا­تىن بولادى. ءوت­كەن جىلى مەملەكەت باسشىلارى مەن ۇكىمەت باسشىلارى تا­راپى­نان 17 قۇجات قابىلداندى, 2011 جىل بويىنا ءۇش تاراپ جاقتان راتي­في­كاتسيالاندى, ەندى بۇل قۇجاتتار 2012 جىلدىڭ 1 قاڭ­تا­رىنان كۇشىنە ەنەدى. ءتيىستى شەشىمدى مەملەكەت باسشىلارى 19 جەلتوقساندا كەدەن وداعىنىڭ جو­عا­رى ورگانىنىڭ كەزەكتى وتى­رى­سىندا قا­بىلدايدى, بۇل ءبىر­ىڭ­عاي ەكونوميكالىق كەڭىستىكتىڭ قىز­مەتىنىڭ باستالۋى بولىپ تا­بى­لادى. بىرىڭعاي ەكونوميكالىق كە­ڭىستىكتىڭ تولىق جۇمىس ىستەۋى جانە تاۋارلار, قىزمەتتەر, كاپيتال مەن ەڭبەكتىڭ ەركىن قوزعا­لى­سىن قامتاماسىز ەتۋى ءۇشىن بىزگە ءالى دە 5 جىلداي ۋاقىت كەرەك. 2011 جىلدان 2015 جىلعا دەيىن ءبىز بىرىڭعاي ەكونوميكالىق كە­ڭىس­تىكتىڭ جۇمىسىن تو­لىق قام­تاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن 55 حالىقارالىق قۇجاتتار مەن ءوز­گە اكتىلەردى ازىرلەپ, قابىل­داۋى­مىز كەرەك. مىسالى, 2012 جىل­دىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ءار ەل مەن ونىڭ ۇكىمەتى تەمىر جول تا­سى­مالىنىڭ بىرىڭعاي ءتاريفى بولۋ ءۇشىن وزدەرىنە مىندەتتەمە العان. قا­زىر رەسەي, قازاقستان جانە بەلارۋس ەلدەرىنىڭ ارقايسىسىندا – ىشكى تا­سى­مال, ەكسپورت جانە يمپورت ءۇشىن – ءۇش تاريف بار. ولاردا ەداۋىر ايىرما­شى­لىق بار. سون­دىقتان 2012 جىلدىڭ 1 قاڭ­تارىنان باستاپ ىشكى تاسىمال ءۇشىن جانە تاۋار وندىرۋشىلەر ءۇشىن قولايلى بولاتىنداي, بىرىڭعاي تاريف بولادى. جالپى, ەۋرازەق-تى دامىتۋ سەرپىنى وتە جوعارى دەڭگەيدە دەۋگە بولادى. ەۋرازەق 2000 جىلى 10 قازاندا استانادا قۇرىلدى, بىرنەشە كۇننەن كەيىن ەۋرازەق-تىڭ قۇرىلعانىنا 11 جىل تولادى, وسى ۋاقىت ىشىندە ەركىن ساۋدا ايماعى مەن كەدەن وداعى قۇرىلدى. 2007 جىلى كەدەن وداعىن قۇرۋ تۋرالى شەشىم قا­بىلداندى, ال 2011 جىلى ول تولىق كۇشىندە جۇمىس ىستەي باس­تادى. بىرىڭعاي كەدەن اۋماعى, كەدەن كودەكسى بار. ءۇش ەلدىڭ كەدەن وداعى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن قاجەتتى نارسەنىڭ بارىمەن قامتاماسىز ەتتىك. ودان ارى قاراي تەك الەۋەتتى ارتتىراتىن بولامىز. كەدەن ودا­عى بويىنشا ىستەردى قاراستى­را­تىن ەۋرازەق-تىڭ سوتى قۇرىل­دى. بىرىڭعاي ەكونوميكالىق كە­ڭىس­تىكتى قۇرۋدىڭ قار­قى­نىنا كەلسەك, مىسالى, ەۋروپالىق وداقتا بىرىڭعاي رىنوكتى قۇرۋ ۇدەرىسى 1968 جىلدان 1986 جىلعا دەيىن سو­زىلدى. ءبىز بولساق, 2009 جىلى 19 جەل­توقساندا مەملەكەت باس­شى­لارى شەشىم قابىلداعان سوڭ, ءبىر جىل بويى بازالىق قۇجاتتاردى قالىپتاستىردىق, ولاردى كەلىسىمگە جىبەردىك, قول قويدىردىق, ال ودان كەيىن 2011 جىل بويىنا راتيفي­كاتسيالادىق. ەۋروپالىق وداقتىڭ اياق­تالۋ كەزەڭى 1986-1992 جىلعا دەيىن سو­زىلدى, ءبىز اياقتالۋ كەزەڭى تاعى 5 جىلعا سو­زىلادى دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز. وسى ۋاقىت ىشىندە ەلدەردىڭ ۇكى­مەتتەرى تاۋارلار, قىزمەتتەر مەن ەڭبەكتىڭ ەركىن قوز­عالىسىن قام­تا­ماسىز ەتۋ ءۇشىن قاجەتتى 70-تەن استام مىندەتتەمەنى ورىن­داۋ­لارى كەرەك. قازاقستان پرەزيدەنتى نۇر­­سۇلتان نازارباەۆ ەۋرا­زيا­لىق جوبا­نىڭ اۆتورى بولىپ تا­بى­لادى, ول 1994 جىلى 29 ناۋ­رىزدا ماسكەۋدە, ممۋ-ءدىڭ قا­بىرعاسىندا دەزينتەگراتسيا شى­ڭىنا جەتىپ وتىرعاندا ۇسىندى. مەملەكەت باس­شىسى ۇسىنعان جوبا بۇگىندە جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇل – كەدەن وداعى, ءبىرىڭ­عاي ەكونو­ميكالىق كەڭىستىك, جانە بولا­شاق ينتەگراتسيا, بىرەگەيلەندىرۋ, ۆا­ليۋ­­تا­لىق وداق قۇرۋ. سوندىقتان ءبىز­دىڭ ەۋرازەق جونىندەگى جۇ­مىس­تارىمىز كەزدەيسوقتىق ەمەس, ول بارىنەن بۇرىن, قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى نازارباەۆتىڭ جوباسى بولىپ تابى­لادى. بۇل جوبا بىرتىندەپ ىسكە اسىرى­لىپ كەلەدى, ەۋرازەق-قا مۇشە ءار ەلدىڭ, كەدەن وداعىنىڭ دامۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن حالىقارالىق ينتەگراتسياعا قا­راي قادام باسۋدا. 2011 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىنىڭ قورىتىن­دىسى بوي­ىن­شا كەدەن وداعى ەل­دەرىنىڭ تاۋار اي­نالىمى 35 پايىزدان 45 پايىزعا دەيىن ارتتى. بۇل ۇلكەن يگىلىك, – دەدى ت.مان­سۇ­روۆ جۋرناليستەرگە ارنالعان بريفينگتە. سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.   *** كەشە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق-تىڭ پرەزيدەنتى اسقار ءماميندى قابىلدادى, دەپ حابارلادى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. ا.مامين پرەزيدەنتكە «قازاقستان تەمىر جولى» اق-تىڭ اعىمداعى قىزمەتى جاي­لى جانە ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبا­لار­دى ىسكە اسىرۋ بارىسى تۋرالى حابارلادى. – مەن مەملەكەت باسشىسىنا كوم­پانيا­نىڭ 9 ايداعى قىزمەتىنىڭ قورى­تىن­دىلارى تۋ­رالى باياندادىم. بارلىق جوسپار ارتىعىمەن ورىندالۋدا. نەگىزگى وندىرىستىك كورسەتكىشتەر اسىرا ورىن­دا­لۋدا. بيىلعى جىلى كوم­پا­نيا­نىڭ تازا پايداسى 90 ملرد. تەڭگە مولشەرىندە بو­لا­دى دەپ كۇتىلۋدە. بىرقاتار ءىرى ين­ۆەستي­تسيا­لىق جوبالار ىسكە اسىرىلۋدا. بيىلعى جىلى تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىل­دىعىنا قاراي قىتايعا شىعۋعا ءمۇم­كىن­دىك بەرەتىن «جەتىگەن-قورعاس» تەمىر جو­لى­نىڭ قۇرىلىسى اياق­تا­لادى, تۇركى­مەن­ستانمەن شەكاراداعى وزەن تەمىر جولى ۋچاسكەسىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى. بي­ىل­عى جىلى جەلتوقساندا جولاۋشىلار ۆا­گوندارى ءوندىرىسى جونىندەگى زاۋىتتىڭ قۇرى­لىسى اياقتالادى, ول قازاقستاننىڭ بارلىق اۋماعى بويىنشا جىلدامدىعى جوعارى جو­لاۋ­شىلار قوزعالىسى باع­دار­لا­ماسىن ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك تۋعى­زا­دى. مارشرۋتتىق جانە ۋچاسكەلىك جىل­دامدىقتار ەكى ەسەگە ارت­تىرىلاتىن بولادى. 2008-2011 جىلدار ارا­لى­عىندا كومپانيا تەمىر جول ماشينەلەرىن جاساۋ كولەمىن 10 ەسە ارتتىردى, ياعني 10-نان 100 ملرد.-قا جەتكىزدى. بيىلعى جىلى كومپا­نيا­داعى قازاقستاندىق قامتۋ 83 پايىزدى قۇرايدى. كومپانيا كورپوراتيۆتىك باسقارۋ بويىنشا ۇلتتىق كومپانيالار اراسىندا ءبىر­قاتار ءىرى الەۋ­مەت­تىك جوبالاردى جۇزەگە اسى­رۋ­دا كوش­باس­شى بولىپ تابىلادى. پرەزيدەنتتىڭ جول­داۋى اياسىنداعى تاپسىرماسىنا ءساي­كەس, «سالاماتتى قازاقستان» باعدار­لاماسى بوي­ىن­شا ءۇشىنشى پويىز ىسكە قوسىلدى, – دەدى ا.مامين جۋرناليستەرگە ارنالعان بريفينگتە.