جۋىردا قاراعاندى وبلىسىندا شەرتپە كۇي شەبەرلەرىنىڭ ورتالىعى اشىلدى. بەلگىلى كۇيشى قايروللا سادۋاقاسوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن اتالمىش ورتالىققا وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسىنىڭ, كۇي جاناشىرلارىنىڭ قولداۋىمەن سۇرىپتاۋ ستانساسىنداعى «تەمىرجولشىلار مادەنيەت ۇيىنەن» قاجەتتى ورىن ءبولىندى. بۇگىندە ورتالىق قالىپتى جۇمىس ىستەپ, ازىرگە «كۇي تاعىلىمى» دارىستەرى جۇرۋدە. وندا ەڭ الدىمەن, تاتتىمبەت كۇيشىنىڭ ناقىشىندا كۇي تارتۋ ونەرى ناسيحاتتالماق.
سونداي-اق, ورتالىقتىڭ اشىلۋى قارساڭىندا جەتەكشىسى قايروللا سادۋاقاسوۆ كوپشىلىككە كونە جادىگەرلەردى تانىستىردى. ءبىر عاسىر بۇرىن جاسالعان كونە دومبىرانىڭ ءبىرىنشىسىن − مويىنتى اۋىلىندا تۇراتىن ءراحمانالى ابەۋوۆ ساقتاپ كەلگەن. قازىر قۇندى جادىگەر قايرەكەڭنىڭ قولىندا. كونە اسپاپتىڭ ەرەكشەلىگى سول – ونىمەن كەز كەلگەن قيىن مانەردەگى شەرتپە كۇيدى ءدال ناقىشىندا ورىنداۋعا بولادى. قۇراما دومبىرامەن زامانىندا سەمبەك, قىزداربەك, ابىكەندەي ارقانىڭ اتاقتى كۇيشىلەرى كۇي شەرتكەن دەگەن بولجام بار. دومبىرا 1900-1910 جىلدار اراسىندا شابىلعان دەسەدى. قارقارالىدا جاسالعان اسپاپتى زامانىندا ءۇش قويعا ساتىپ الىپتى-مىس. توزىعى جەتسە دە سارايى سازعا تولىپ تۇرعان دومبىرانى قايروللا سادۋاقاسوۆ قالپىنا كەلتىرىپ, الداعى تامىز ايىندا وتەتىن ابىكەن حاسەن ۇلىنىڭ 125 جىلدىعىنا ارنالعان رەسپۋبليكالىق فەستيۆالدە كۇي ورىنداماقشى نيەتى بار.
سونداي-اق, قازىر اقادىردا تۇراتىن كيىكتىنىڭ تۋماسى سامبەت اقساقال دا اكەسىنەن قالعان ەسكى دومبىراسىن قايروللا كۇيشىگە سىيعا تارتىپتى. ول دومبىرا وتكەن عاسىردىڭ 50-جىلدارى جاسالعان ەكەن. ەكى دومبىرانىڭ يەسى دە «اسپاپتاردى تارتاتىن كىسى قالمادى. قاڭسىپ, بوسقا توزعانشا, سەندە بولسىن» دەپ «كۇي-كەرۋەن» ورتالىعىنا تابىستاعان...
– ەلباسىمىزدىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلاماسى – بۇل بىزگە وتە كەرەمەت قولداۋ بولىپ وتىر. وسىنداي, مىنە, رۋحاني جاڭعىرۋ كەشەگى بابالارىمىزدىڭ ءوشىپ قالعان دۇنيەلەرىن قايتا جارىققا شىعارۋعا مول مۇمكىندىك تۋعىزباق, − دەيدى ق.سادۋاقاسوۆ.
اتالمىش ورتالىق العاشقى جۇمىستارىنىڭ ءبىرى رەتىندە, جوعارىدا دا ايتىپ كەتكەن كەشەگى كۇي اتاسى تاتتىمبەتتىڭ, قىزداربەك, يتاياق, سەمبەك, ابديلەردىڭ كونە كۇيلەرىن بۇگىنگە جەتكىزۋشى, ارقادان شىققان ارۋاقتى كۇيشى ابىكەن حاسەن ۇلىنىڭ تۋعانىنا 125 تولۋىنا وراي, تالانت تۋعان توپىراقتان باستالاتىن كۇي كەرۋەنى جولعا شىققالى وتىر. كۇيشىلەر 10 ماۋسىم كۇنى مويىنتىدا «قوڭىر» اتتى كۇي كەشىن وتكىزىپ, اتاۋلى داتادا ۇلى ونەرپازدىڭ اتا قونىسى مويىنتى, كيىكتى, بوساعادان باستاپ, اعادىر, جارىقتى كوكتەي, شەت اۋدانىنىڭ ۇستىمەن سالتانات جاراستىرماق. كەرۋەن جولشىباي بۇرىنعىنىڭ ءسوزىن ەستىپ, بۇگىنگىنىڭ كوزىن كورىپ قايتۋدى وزدەرىنە ماقسات تۇتادى. يتاياق, قىزداربەك, ءابدي, سەمبەكتەردىڭ ءىزىن جاڭعىرتىپ, كۇيگە سۋساپ وتىرعان حالىقتى شىن ونەرمەن قاۋىشتىرماق. ول جولدا ەستى ءسوز, ەسكى اڭگىمەلەر مولىنان ۇشىراساتىنى ءسوزسىز. ارينە, مۇنداي ساپاردى قولداۋ كەرەك. ادام كۇي تىڭداپ, كۇيبەڭ تىرلىكتەن ءبىر ساتكە بوي سۋىتا السا, سيقىرلى الەمنىڭ ساعىنىش سازى سانانى نۇرلاندىرارى حاق. ونەردى ناسيحاتتاپ, اعارتۋشىلىق باعىت ۇستانعان بۇل توپ دەمەۋشىلەردەن دارمەن كۇتەتىنى دە بەلگىلى.
جادىگەر جاڭعىرىپ, ونەر ورىستەپ جاتسا, ۇلى مۇراتتارعا داڭعىل جول اشىلارى ءسوزسىز عوي.
ميراس اسان,
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى وبلىسى
