باسىلىمداردى الالايتىنى نەسى؟

«حالىق ءسوزى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق-ساياسي گازەتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «باق جانە ءباسپاسوز قىزمەتتەرىنىڭ ءوزارا قارىم-قاتى­­ناسى» اتتى دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسىنا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءباسپاسوز حات­شى­لارى مەن ەلىمىزدەگى باق-تاردىڭ جەتەكشىلەرى جانە جۋرناليستەر قاتىسۋى ءتيىس ەكەن. قاتىسامىن دەپ تىلەك بىلدىرگەندەردىڭ دە, شاقىرىلعان قوناقتاردىڭ دا قاراسى اۋ­قىم­دى كورىنگەن. شىنىندا دا, جۋرناليستەر ءۇشىن مەمورگاندار مەن ۇلتتىق كومپانيالاردان حالىققا قا­جەتتى اقپاراتتاردى الۋدا ءباسپاسوز قىزمەتى التىن كوپىر بولۋعا ءتيىستى. الايدا, دوڭگەلەك ۇستەل باسىنا اشەيىندە دە جۋرناليستەرمەن بايلانىستان بوي تارت­پاي­تىن سىرتقى ىستەر, ىشكى ىستەر مينيسترلىكتەرى مەن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ ءباسپاسوز حات­شىلارى كەلىپ, ال وزگە مەملەكەتتىك ورگان­دار­دىڭ حاتشىلارى توبە كورسەتپەي قالدى. وسىعان قاراپ تا, ءدوڭ­گەلەك ۇستەلگە تاقىرىپ ەتىپ العان ماسە­لەنىڭ ماڭىزدىلىعىن كورۋگە بولاتىنداي. القاقوتان جينالىپ, اقىلداسار كەڭەستىڭ تىزگىنىن ۇستاعان «حالىق ءسوزى» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى قۋات اۋەسباي بايانداما جاساۋ ءۇشىن العاشقى ءسوزدى «نۇر استانا» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى عابيت مۇسىرەپكە بەردى. كوپ­شى­لىك جاعدايدا «باق تۋرالى» زاڭدا انىق كورسەتىلگەنىمەن, ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ كومە­گىنە سۇيەنىپ اقپارات الۋداعى قيىنشى­لىق­تاردى ءسوز ەتكەن ول تاعى ءبىر جايتكە قىن­جى­لىسىن اشىق ءبىلدىردى. ماسەلەن, دەگەن عابيت مۇسىرەپ, ءبىزدىڭ باسىلىمنىڭ «قازاتومونەر­كا­سىبىمەن» اجەپتەۋىر جولعا قويىلعان قا­رىم-قاتىناسى بار بولاتىن. بىراق وسى باي­لانىسىمىزدىڭ ۇزىلۋىنە ولاردىڭ قازاق ءتىلدى باسىلىمدارعا دەگەن كوزقاراسى سەبەپ بول­دى. ولار فرانتسيانىڭ اتوم ءوندىرىسىن بەيبىت ماقساتقا پايدالانۋ جۇيەسىن كورسەتپەككە جۋرناليستەر ىرىكتەگەندە تەك ورىس ءتىلدى باسىلىمداردىڭ جۋرناليستەرىن كىرگىزگەن. ال ءبىزدىڭ «نەگە بۇلاي؟» – دەگەن ساۋالى­مىز­عا: «قازاق جۋرناليستەرىن سوزاققا اپار­عان­بىز», – دەپ قاراپ تۇر. الەم چەمپيوناتىنا جۋرناليستەر تىزگەندە وسى جاعداي بوكس فە­دە­راتسياسى تاراپىنان دا كەتتى. قاشانعى قازاق باسىلىمدارى ەكىنشى سورتتاعىلاردىڭ كۇيىن كەشۋى ءتيىس دەگەن. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ ءباسپاسوز حات­شى­سى سايىن ەسماعي: «مەن ەكى جاقتىڭ دا قىزمەتىن بىردەي بىلەمىن دەپ ايتا الامىن. ءوز باسىم ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى ءباسپاسوز قىز­مە­تى­نىڭ ەڭ ۇزدىك ۇلگىسى دەپ سەيىتقازى ماتاەۆتىڭ پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى بولعان كە­زە­ڭىن ايتار ەدىم. ول ءبىزدىڭ جاڭا عانا قالام تارتىپ جۇرگەن كەزىمىز بولاتىن, سوندا ول كىسى نە ىستەيدى دەيسىزدەر عوي؟ ول ءۇشىن جۋر­ناليستەردىڭ اقپارات الۋى مەن ونى جازىپ ءوز باسىلىمىنا جونەلتۋى ءبىرىنشى كەزەكتە تۇ­راتىن. قاجەت دەرەك پەن مالىمەتتى تاپتى­رىپ, جولساپارلارعا شىققاندا ءبىز ماتە­ري­الدارىمىزدى جىبەرىپ بولماي تاماق ىشۋگە دە بارمايتىن. ەلباسىنىڭ جەكە كۇزەت قىز­مە­تىندەگى وفيتسەرلەرمەن دە جۋرناليستەر ءۇشىن قىزىلكەڭىردەك بولعانىن كوزىمىز كوردى. مەن ءوز جۇمىسىمدا وسى جولدى ۇستانىپ, جالعاستىرعىم كەلەدى, دەسە, «قازمۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى عالىم تۇماباەۆ ءسوزىنىڭ القيسساسىن مەملەكەتتىك تىلدە باستاپ, ءارى قارايعى نەگىزگى ويىن رەسمي تىلدە جالعادى. بۇل پارلامەنت ءما­جىلىسىنىڭ دەپۋتاتى جاراسباي سۇلە­ي­مەنوۆ­تىڭ تاراپىنان ءبىر تۇيرەلىپ ءوتتى. ەلباسى: «قازاق قازاقپەن قازاقشا سويلەسىن», دەگەنىن ءبارىمىز بىلەمىز. جاڭا عانا مەنىڭ الدىمدا سويلەگەن ءىنىمنىڭ قازاقشاسى قانداي تاماشا, بىراق ول وسى ورتانىڭ وزىندە رەسمي تىلدە ويىن جەتكىزىپ جاتىر. ءوزىمىزدى ءوزىمىز قا­دىرلەمەسەك, كىمنەن قۇرمەت كۇتۋگە ءتيىسپىز؟» – دەگەن دەپۋتات. دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسىندا ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى ءنۇردىلدا وراز, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلت­تىق ۋنيۆەرسيتەتى جۋرناليستكا جانە ساياساتتانۋ فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى قايرات ساق ءوز ويلارىمەن ءبولىستى. انار تولەۋحانقىزى.