اقىرتاس الداعى جىلى ەسىگىن اشادى

«جاقىندا شەت ەلدەن جامبىل وب­­لىسى­نا جەتى-سەگىز تۋريست كەلگەن بولا­­تىن. ولار وڭىردەگى تاريحي جەرلەردى ارا­­­لاپ, ەڭ سوڭىندا كونە تاراز قالاسى ور­­­نىن­­­دا جۇرگىزىلىپ جاتقان قازبا جۇ­مىس­­­تارى­­­مەن تانىسقىسى كەلدى. بىراق ءبىز­­دى ول جاققا كۇزەتشىلەر جىبەرمەي قوي­­­دى. ال كەيىنگى كەزدەرى ايماققا كەل­­گەن تۋريس­تەردى كونە قالا ورنىندا ءجۇر­گىز­ى­­­لىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ كوبى­رەك قى­­زىق­­تى­راتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر. سون­دا بۇل جەرگە تۋريس­تەردى قاشان اپارا الامىز؟» قايسىبىر جيىندا «زولوتوي كاراۆان» تۋريستىك ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى البينا ۆەيمەر وبلىس اكىمىنە سۇراقتى وسىلاي توتەسىنەن قويدى. وبلىس اكىمى كارىم كوكىرەكباەۆ بۇل ماسەلە بويىنشا ءوز ورىنباسارىن, ودان وبلىستىق مادەنيەت باس­قار­ماسى­نىڭ باسشىسىن ورنىنان تۇرعىز­عان­دا, كونە قالا ورنىندا ءجۇرىپ جات­قان قازبا جۇمىستارىن كورۋگە رۇقسات بەرۋ ەلىمىزدىڭ مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ قۇزىرەتىندە ەكەنى انىق­تالدى. بۇعان قوسا, «ەجەلگى تاراز ەسكەرتكىشتەرى» قورىق-مۋزەي جەتەك­شىلەرى قازبا جۇمىستارىنا تۋريس­تەردى ءالى دە جاقىنداتۋعا بولمايتىنىن ايتادى. تالاپ سولاي. «كەلگەن قوناقتار قازبا جۇمىستارىنا كەرى اسەرىن تيگىزۋى مۇمكىن ءارى وزدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىكتەرى ءۇشىن جاقىنداۋعا تىيىم سالىنعان» دەيدى ماماندار. تاعى ءبىر بەلگىلى بولعانى, وتكەن جىلى عانا قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىل­دىق مەرەيتويىندا اشىلعان «كونە تاراز» تاريحي-مادەني ورتالى­عىنىڭ جوندەۋ جۇمىستارى ۇزاققا سوزىلىپ كەتكەنىمەن, جاقىن كۇندەرى بىتەتىن كورىنەدى. وبلىس باسشىسى ءوڭىردىڭ ءتۋريزمىن دامىتۋ ءۇشىن جامبىل جەرىنە كەلگەن تۋريستەرگە بارلىق جاعداي جاسالاتىنىن باسا ايتتى. ويتكەنى, ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ەرەكشە سەرپىن بەرەتىن باعىت­تار­دىڭ ءبىرى تۋريزم ەكەنى بەسەنەدەن بەلگىلى. 2013 جىلى « ۇلى جىبەك جولى» اتالىمى بو­يىن­شا وبلىستاعى 5 تاريحي-مادەني مۇرا – اقتوبە (بالا­ساعۇن), قۇلان, اقىرتاس, قوستوبە, ءور­نەك قالاشىقتارى يۋنەسكو-نىڭ بۇكىل­ا­لەمدىك مۇرالار تىزىمىنە ەنگەن بولا­تىن. جاقىندا «جىبەك جولى» نومي­نا­تسياسىنا كىرەتىن قازاق­ستان اۋما­­عىن­داعى 8 نىساننىڭ بۇگىنگى جاي-كۇيىنە مونيتورينگ جۇرگىزۋ ماق­ساتىندا قازاقستانعا دۇنيەجۇزىلىك مۇرا ورتالىعىنىڭ ازيا جانە تىنىق مۇحي­تى بويىنشا بولىمشەسىنەن فەنگ جينگ جانە يكوموس ساراپشىسى ناتاليا دۋشكينا ارنايى ىسساپارمەن كەلىپ كەتىپتى. جالپى العاندا, جامبىل وبلىسى اۋماعىندا 4 مەملەكەتتىك قورىقشا مەن « ۇلى جىبەك جولىنىڭ» بو­يىندا ورنالاسقان 5 ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىش بار. بۇگىندە وبلىستا 43 تۋريستىك ۇيىم, 1 كيىز ءۇي قالاشىعى, 10 بالالار-ساۋىقتىرۋ لاگەرى, 7 دەمالىس ورنى, مينەرالدى سۋلار جانە باتپاقتارمەن ەمدەيتىن 5 ساناتورلىق-كۋرورتتىق مەكەمە حالىققا قىزمەت كورسەتۋدە. وب­لىس­تاعى ورنالاستىرۋ ورىندارىنىڭ ءوسۋ ديناميكاسىنىڭ كورسەتكىشتەرى 2015 جىلى ىشكى تۋريزم 2012 جىلمەن سالىستىرعاندا, 32 پايىزعا, ال شىعۋ ءتۋريزمى 71,77 پايىزعا ارتسا, ورنالاس­تىرۋ ورىندارى 72 بىرلىككە كوبەيگەن. وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى بولات ەسىمبەكوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعان­دا, «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا سايكەس, ايماقتىق ۇيلەستىرۋ كەڭەسى قوناق ءۇي سالۋ جانە قايتا قالپىنا كەلتىرۋ بو­يىنشا جالپى سوماسى 512,0 ميلليون تەڭگەنى قۇرايتىن 7 ينۆەست جوبانى ماقۇل­داعان. وبلىس اكىمدىگى جانە «دامۋ» كاسىپ­كەر­لىكتى دامىتۋ قورى» اق تاراپىنان جالپى سوماسى 500 ميلليون تەڭگە ءبولى­نىپ, وبلىستىڭ تۋريزم سالاسىنداعى شا­عىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى قارجى­لاي قولداۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلىپتى. سونداي-اق, ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى تۋريزم ىستەرى بو­يىنشا مەملەكەتتىك باسقارماسى اراسىندا قىتاي ازاماتتارىنىڭ قازاقستانعا كەلۋى بويىنشا توپتىق ۆيزالارىن جەڭىلدەتۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلىپ, وبلىسىمىزدىڭ 4 تۋريس­تىك ۇيىمىنا قىتاي تۋروپەراتور­لارىمەن جۇمىس ىستەۋگە اككرەديتا­تسيا ءجۇر­گىزىلگەن. بۇگىنگى تاڭدا وسى مەموران­دۋمعا سايكەس قىتايدىڭ شانسي پروۆينتسياسىنان 27 جانە بەيجىڭ ۋنيۆەر­سيتەتىنەن 8 قىتاي ازاماتى وڭىرىمىزگە تۋريستىك ساپارمەن كەلىپ كەتتى. ارينە, اۋليە اتا جەرىنە اياق باس­قان مەيماندار ەڭ الدىمەن قاراحان بابا, ايشا ءبيبى, تەكتۇرماس اۋليە كەسەنە­لەرىن ارالايدى. سونىمەن بىرگە, سوڭعى جىلدارى اقىرتاس كەشەنىنە باراتىندار دا كوبەيگەن. ول تاراز قالاسىنان – 40, ال اقشولاق تەمىر جول بەكەتىنەن 6 شاقىرىمداي وڭتۇستىكتە, قىرعىز الا­تاۋىنىڭ باۋ­رايىن­داعى بيىك توبە­­لەردىڭ ەتەگى­نە ورنالاسقان. ۇلكەن قىزىل قۇمتاس­تاردان قالانعان عاجايىپ قالانىڭ قۇرىلىسى اياقتالماي قالعان. بىراق عاسىردان-عاسىر وزىپ, عىلىم مەن ءبىلىم دامىپ, ادام مۇمكىندىگى عارىش­تى باعىندىرسا دا, قۇرىلىسى بىتپەي قال­عان قالانىڭ (بالكىم, قامال, قورعان, بەكى­نىس) قۇپياسى ءالى دە اشىلماي كەلە­دى. مىنە, وسى تاريحي كەشەنگە باراتىن جول وتە ناشار. جاڭبىرلى كۇندەرى ءجۇرۋ مۇمكىن ەمەس. اقىرتاس – ءوڭىردىڭ تۋريس­تىك الەۋەتىن ارتتىرۋعا ۇلكەن ۇلە­سىن قوساتىنىن تۇسىنگەن جەرگىلىكتى بي­لىك وسى كەشەنگە باراتىن 8 شاقىرىم جولدى جوندەۋگە 371 ميلليون تەڭگە ءبو­لىپ, جۇمىستار باستالىپ تا كەتتى. جول سا­لى­نىپ بىتسە, كەلەسى جىلى وتە­تىن ەكسپو-2017 حالىقارالىق كور­مە­سى­­نە اعىلعان تۋريستەردىڭ كوبىسى وسى كە­شەن­­گە دە ات باسىن بۇراتىنى انىق. ايت­­پاق­­شى, بۇل حالىقارالىق كور­مەنىڭ دايىن­دىق جۇمىستارىنا وسى وب­لىستان ارىپتەستىك تۋرالى مەمو­ران­دۋمعا قول قويعان 4 تۋركومپانيا قاتىسۋدا. ولار قالامىزعا كەلە­تىن قوناقتار ءۇشىن 4,5 جانە 6 كۇن­دىك تۋريستىك باعىتتار ازىرلەپ قويعان. تاعى ءبىر ايتارىمىز, جامبىل وبلىسىن­داعى كاسىپكەرلەر پالاتاسى­نىڭ باستاماسىمەن تۋريزم كلاستەرىن دامىتۋ جانە «جىبەك جولى» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى جۇمىس توبى قۇرىلىپ, ونىڭ قۇرامىنا اكىمدىك, تۋريستىك قاۋىمداستىق ماماندارى, قوناق ءۇي, مەيرامحانا, قولونەر بيزنەسى وكىلدەرى جانە تاريحشىلار مەن ارحەولوگتار كىردى. بيىلعى ناۋرىز-ءساۋىر اي­لارىندا جۇمىسشى توبى وبلىس­تاعى تۋريستىك نىسانداردى ارالاپ, تۇگەندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. مۇنىڭ بارىسىندا ولاردا ورىن الىپ وتىرعان ولقىلىقتار مەن كەمشى­لىكتەردىڭ تىزبەسىن جاسادى. تۋريستەر ءۇشىن قىسقا جانە ۇزاق مەرزىمدى باعىتتاردىڭ كارتاسىن سىزدى. ورالحان ءداۋىت, «ەگەمەن قازاقستان» جامبىل وبلىسى