14 قىركۇيەك, 2011

كوڭىلدەن شىققان كەزدەسۋلەر

366 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا وراي  جولعا شىققان ۇگىت-ناسيحات پويىزى توعىز جولدىڭ تورابىندا ورنالاس­قان شەجىرەلى مەكەن قاندىاعاش قالاسىنا كەلدى. قالانىڭ تەمىر جول ۆوك­زا­لىندا ادەتتەگىدەي استانادان باستاۋ الىپ, ەلوردانىڭ ىستىق سالەمىمەن بىرگە جاناشىرلىق ءىلتيپاتىن الا كەلگەن پويىزدى قارسى الۋ سالتاناتى ءوتتى. وعان «نۇر وتان» حدپ وب­لىس­تىق ءبولىمىنىڭ توراعاسى, وب­لىس­تىق ءماسليحات حاتشىسى بال­عالي ورداباەۆ, مۇعالجار اۋدانىنىڭ اكىمى,  پارتيانىڭ اۋداندىق ءبولىمىنىڭ توراعاسى سەرىك شانعۇتوۆ پەن ارنايى پويىزدىڭ مۇشەلەرى قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى. سالتاناتتى شارادان كەيىن قۇرامىندا «نۇر وتان» حدپ ورتالىق اپپا­راتى­نىڭ, ادىلەت, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ, دەن­ساۋلىق ساقتاۋ, تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىكتەرى مەن ۇلتتىق بانكتىڭ قىزمەت­كەر­لەرى بار كەرۋەن-پويىزدىڭ مۇشەلەرى ءوز سالالارى بوي­ىن­شا اۋدان تۇرعىندارىنىڭ سۇراق­تارىنا جاۋاپ بەرىپ, ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن قابىلداۋلار  ءجۇر­گىزۋدى جالعاستىردى. مۇعالجار اۋدانى 1997 جىلى بۇرىنعى وكتيابر جانە مۇعال­جار اۋداندارىن بىرىكتىرۋ ءناتي­جەسىندە قۇرىلعان اۋدان. ونىڭ جەر كولەمى 27,8 مىڭ شارشى كم., حالقىنىڭ سانى – 67,4 مىڭ ادام. اۋداندا 3 قالا, 12 اۋىلدىق وكرۋگ بار. قاي جەردە بولسا دا  ءاربىر ازاماتتىڭ جەكە باسىنىڭ پروبلەمالارى, كوپتەن بەرى شەشىلمەي  جاتقان ءماس­ە­لە­لەرى­نىڭ بولاتىنى جاسىرىن ەمەس. سوندىقتان اۋدان تۇر­عىندارى ەلبا­سى­نىڭ باستاما­سى­مەن جولعا شىققان «مەنىڭ قازاق­ستا­نىم» پويىزىن تاڭ­ەرت­ەڭ ەرتەمەن تەمىر جول ۆوكزالىندا قار­سى الىپ,  ءوز­دە­رىن تولعان­دى­رىپ ءجۇر­گەن ماسەلە­لە­رىن  شەشۋ ءۇشىن اۋدان ورتالىعىندا وتكى­زىل­­گەن بارلىق ءىس-شا­راعا قاتىستى. بۇل كەزدەسۋلەردە ازاماتتارعا زەينەت­اقى­مەن قامتا­ما­سىز ەتۋ, الەۋ­مەتتىك كومەك, الەۋمەتتىك ساقتان­دى­رۋ, زاڭدىق جانە بانكتىك قىز­مەت كورسەتۋ ءما­سەلەلەرى بويىنشا  جاۋاپتار بەرىلدى. ماسەلەن,  اۋدان­دىق جۇ­مىس­­پەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باع­دارلامالار ءبولى­مىندە زەينەت­اقىنى كوتەرۋ, سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرى مەن مۇگە­دەك­تەرگە كومەك كورسەتۋگە بايلا­نىستى ءما­سە­لەلەر قارالدى. ونىڭ ىشىندە, زەي­نەت جاسىن ازايتۋ, زەي­نەت­اقى­سىن كوبەيتۋ, كەزىندە دەن­ساۋلىعىنا بايلانىستى زەينەتكە ەرتە شىققان ازاماتتارعا جەڭىل­دىك­تەر بەرۋ ماسەلەسى كوتەرىلدى. كەزدەسۋدە ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋ­مەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ ماماندارى ازاماتتاردىڭ بارلىق وتىنىشتەرىن قاراپ, ولارعا ءتيىستى جاۋاپ بەرىلەتىنىن جەتكىزدى. وسى جەردە اۋدان تۇرعىندارى مي­نيس­تر­لىكتىڭ ماماندارىنا وتىنىشتە­رىن ايتىپ قانا قويماي, اۋداندا جۇمىسپەن قامتۋ, مۇگەدەكتەردىڭ ماسەلەسىن شەشۋدە ىستەلىنىپ جات­قان جۇمىستارعا توقتالىپ, بالا­لارى مەن نەمەرەلەرىنىڭ جۇمىس­سىز جۇرمەي, ەڭبەكاقىسىن الىپ, ەل قاتارلى ازامات بولىپ قالىپ­تا­سىپ جاتقاندارىن ايتتى. سوعان ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى.  جۇ­مىس­پەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار ءبولىمىنىڭ  باستى­عى ايدىنعالي شوتوۆتىڭ اي­تۋىن­شا,  اۋداندا جۇمىسقا جا­رام­دى 37 000 ادام بولسا, سونىڭ ىشىندە جۇمىسسىز جۇرگەندەرى 109 ادام. بۇل اۋدان بويىنشا 0,7 پاي­ىزعا تەڭ. قازىر وسى ازا­مات­تار­دى جۇمىسپەن قامتۋ ءۇشىن بار­لىق مۇمكىندىكتەر قاراستىرى­لۋ­دا. مۇگەدەكتەرگە 50 پايىز جە­ڭىل­دىك بەرىلىپ وتىر. وبلىستا 1,2,3 توپتاعى مۇگەدەكتەرگە اي سايىن   3 000 تەڭگە كولەمىندە كومەك بەرىلەدى. سونىمەن بىرگە وبلىس بيۋد­جەتىنەن سو­عىس ارداگەرلەرىنە تە­ڭەس­تىرىلگەن, ولاردىڭ جەسىرلەرى مەن اۋعان سو­عىسى مەن تىل ار­دا­گەرلەرىنىڭ كوممۋنال­دىق قىزمەتى 50 پايىز جە­ڭىل­دىكپەن تولەنسە, سوعىس ا­رداگەرلەرىنىڭ كوممۋ­نال­دىق قىزمەت اقىسى 100 پايىز وب­لىس بيۋدجەتىنەن تولە­نىپ كەلەدى. وسى كۇنى «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ قابىلداۋ بولىمىندە ازا­ماتتار كو­بى­نە باسپانا ءما­سە­لەسى بويىنشا وتىنىشتەرىن ايتسا, اۋداندىق اۋرۋحانادا تۇرعىندار­عا دارىگەرلىك كومەك كورسەتىلدى.  ءادى­لەت مينيسترلىگى مەن ۇلتتىق بانكتىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن  كەزدەسۋدە دە ازاماتتار وزدەرىنە تيەسىلى جاۋاپتارىن الدى. وسىدان كەيىن قاندىاعاشتا وليمپيادا چەمپيوندارى ەرماحان ىبىرايىموۆ پەن يۋري مەل­نيچەنكو باپكەرلەرمەن جانە سپورت­شىلارمەن كەزدەسىپ, بالا­لار­عا شەبەرلىك كلاستارىن كور­سەتسە, اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە «بالالىق شاعىمنىڭ اسپانى» كوركەم ءفيلمى مەن «بايتەرەك» دەرەكتى ءفيلمى كورسەتىلدى. كەشكە قاراي ءىس-شارا  مەرەكەلىك كونتسەرتپەن جالعاستى. داستان كەنجالين. اقتوبە وبلىسى, مۇعالجار اۋدانى.
سوڭعى جاڭالىقتار