مونيتورينگ قورىتىندىسىن جاريالادى

استانادا قازاقستاننىڭ ازا­ماتتىق اليانسى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىق­تارى­نىڭ (حقكو) جۇمىس تارتىبىنە جۇرگىزگەن مونيتورينگ قورى­تىن­دىسىن جاريا­لا­دى.  مونيتورينگتى وتكىزۋدەگى باس­تى ماقسات – حقكو-نىڭ قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن جانە كورسە­تىلگەن قىزمەت تۇرلەرىنە تۇ­تىنۋشىلاردىڭ قاناعات­تانار­لىق دەڭگەيىن انىقتاۋ بولاتىن. مونيتورينگ قورىتىندىسى «mystery shopping» ءادىسى بو­يىن­شا حقكو-نىڭ قىزمەتكەر­لەرى مەن ورتا­لىققا كەلۋشىلەر اراسىندا ساۋالناما جۇرگىزۋ, سونىمەن قاتار باقىلاۋشى­لاردىڭ باعالاۋى ءنا­تي­جەسىندە شىعارىلعان. ەندى نەگىزگى ناتيجەلەرگە توق­تالار بولساق, مونيتورينگكە قا­تىسۋشىلاردىڭ دەنىن حقكو جۇ­مى­سى قاناعاتتاندىرادى ەكەن. اسىرەسە, حقكو-نىڭ ين­فراقۇ­رىلىم ساپاسى مەن قىز­مەت­كەر­لەردىڭ قىزمەت كورسەتۋ مادەنيەتى ورتادان جوعارى دەڭگەيدە تۇراقتى باعالانعان. حقكو-عا كەلۋشى­لەردىڭ 76 پايىزى ورتالىق جۇ­مىسىنا كوڭىلدەرى تولاتىنىن اي­تادى. ال بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلى 65 پايىزدى قۇراعان-دى. دەسەك تە, جەكەلەگەن كريتەريلەر بويىنشا ەلىمىز ايماقتارىنىڭ ورتالىق بولىمشەلەرى جانە في­ليالدارىنداعى كورسەتكىش­تەر­دە بىرقاتار الشاقتىقتار بار كورى­نەدى. مونيتورينگ ناتيجە­سىندە الىنعان بارلىق اقپا­راتتى ساراپتاي كەلە, تاراز, قوستاناي جانە  كوكشەتاۋدىڭ حقكو-لارى جوعا­رى باعاعا يە بولسا, اقتوبە, اق­تاۋ, ورال جانە شىمكەنتتەگى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىق­تارىنىڭ جۇمىسى تومەن با­عالانعان. مونيتورينگ جۇرگىزۋ ءۇشىن تاڭدالعان ورتالىقتاردىڭ قا­تا­­رىنا جاڭا پيلوتتىق حقكو (استانا قالاسى, ميرزويان كو­شەسى, 35-ءۇي) ىلىككەن-ءدى. ستاتيس­تيكالىق كورسەتكىشتەر كەلۋ­شىلەردىڭ باسقا حقكو-مەن سالىستىرعاندا, بار­لىق كريتەريلەر بويىنشا اتال­عان ورتا­لىقتىڭ جۇمىسىن جوعا­رى باعالاپ وتىر دەسەك, وسى رەتتە قۇجات قابىلدايتىن تەرەزەلەر­دىڭ سانى, ازاماتتاردىڭ كەزەك كۇتۋ ۋاقىتى, قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگى مەن حقكو ينفرا­قۇرى­لىمدارى جانە وزگە دە كريتەريلەر باعالانعان. جال­پى العاندا, قورىتىندى نەگىزىندە حقكو ين­فراقۇرىلىمى جاقسى دەگەن دەڭ­گەيدە ايتىلۋدا. ورتالىق جۇمىسىن باعا­لاۋدا تومەن باعا العان كري­تەريلەردىڭ ءبىرى – قۇجات تاپسىرۋ مەن قابىلداۋ وپەرا­تسيالارى كەزىندە ازاماتتاردىڭ كەزەكتى ۇزاق كۇتۋى دەۋگە بو­لادى. اسىرەسە, ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ كوشى-قون پولي­تسياسى كورسەتەتىن قىزمەتتەردى الۋشىلار كەزەكتى ءتيىستى ۋاقى­تىنان ۇزاق كۇتەدى ەكەن. بۇل جەردە قىزمەت كورسەتۋ ۋاقىت­تارىنىڭ سوزىلىپ كەتۋى بىرنەشە فاكتور­لارعا بايلانىستى ەكەنىن ايتقان ابزال. سونىڭ ءبىرى, قۇجاتتاندىرۋ فۋنكتسيا­سىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىنەن ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنە بەرۋ كەزىندەگى ۇيىمداس­تىرۋ­شىلىق ءىس-شارالارىنا قاتىستى بولىپ وتىر. مۇنداي پارامەتردىڭ نەگىزگى قۇراۋشىسى «قىزمەتتى كۇتۋ ۋاقىتى» بولسا, جالپى قىزمەت كورسەتۋ ۋاقىتى قانا­عات­تانارلىق دەپ باعالانعان. تۇتىنۋشىلار ۇزاق كۇتەتىن قىزمەت تۇرلەرى قاتارىنا «جەردى پايدالانۋعا بەرىلەتىن مەملەكەتتىك اكت», «جەكە كۋالىك پەن پاسپورت بەرۋ», «ازا­مات­تاردى تىركەۋ» قىزمەتتەرىن جاتقىزۋعا بولادى. مونيتورينگ قورىتىندىسى بويىنشا ساراپشىلار حقكو جۇكتەمەسى بىردەي ەمەس دەگەن توقتامعا كەلگەن. رەسۋرستاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى – ساپا ستاندارت­تارىن ساقتاماۋدىڭ بىردەن-ءبىر سەبەبى دەيدى ولار. ساراپشىلار حقكو-عا جۇكتەلگەن جۇمىستى ازايتۋ ءۇشىن حالىق اراسىندا ۇلكەن سۇرانىسقا يە قىزمەت­تەردى ەلەكتروندىق فورماتقا اۋىستىرۋ­دى ۇسىنىپ وتىر. حقكو مونيتورينگى ەۋروپالىق وداق دەلەگا­تسياسىنىڭ قارجى­لىق قولداۋىمەن قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اليان­سىنىڭ «قو­عام­دىق مونيتورينگ» جوباسى اياسىندا بايلانىس جانە اق­پارات مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ ىسكە اسىرىلۋدا. ءابدىراحمان قىدىربەك.