قۇرعاق قىمىز ەۋروپانىڭ سۇرانىسىنا يە

ەلباسى جولداۋىندا كورسەتىلگەن تاپسىرمالارعا سايكەس يننوۆاتسيالىق ءۇردىستى يگەرۋ ماسەلەسى سەمەيدە دە جولعا قويى­لۋدا. ءوندىرىستى ۋاقىت تالابىنا ساي ورىستەتۋ ماقسا­تىن­دا قولعا الىنعان جوبالار از ەمەس. سول جوبالاردىڭ الدىڭ­عى لەگى يگەرىلىپ, ءوز جەمىسىن بەرە باستادى. ءبىز ءسوز ەتكەلى وتىر­­عان ءوندىرىس ورنىنىڭ ءونىمى بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندى قويىپ, ەۋروپادا دا سۇرانىس تۋدىرىپ وتىر. كىرپياز ەۋروپا­لىق­تاردىڭ تالعامىنا ساي ءونىم ءوندىرۋ سەمەيدەگى «يبراەۆ-ك» وندىرىستىك كووپەراتيۆىنىڭ باس ديرەكتورى عابباس توكەش­ ۇلى­نىڭ قولىنان كەلدى. بيەنىڭ ءسۇتى – ساۋمالدى بىردەن قۇرعاتىپ, اق ۇنتاققا اي­نال­دىرۋ فرانتسيا, گەرمانيا سەكىلدى ەلدەردە ەرتەرەك قولعا الىنعان. قىمىزدىڭ بۇل قۇر­عاق ءتۇرى تەك سۋسىن ءۇشىن عانا ەمەس, ءدارى-دارمەك جاساۋ سا­لا­سىندا دا تاپتىرمايتىن شيكىزات. مىنە, قۇلاقپەن ەستىگەندى كوزبەن كورگەن دەگەن وسى. ءدال وسىنداي قۇرعاق قىمىز شىعارۋ سەمەي جەرىندە قولعا الىندى. سەمەي – اباي تاسجولى بويى­نىڭ 11-ءشى شاقىرىمىندا ور­نا­لاسقان جاڭا كاسىپورىن ناۋرىز ايىنان بەرى قالىپتى ىسكە قو­سىلىپ, قىمىزدىڭ ۇنتاقتالعان ءتۇرىن شىعارىپ كەلەدى. جاڭا كاسىپورىننىڭ ينجەنەرى ەرمەك ابديەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قۇرعاق قىمىز ءوندىرىسى نەمىس تەحنولوگياسىمەن جابدىقتا­لىپ, ءتيىستى قوندىرعىلارمەن تو­لىقتاي قامتىلعان. بيە ساۋ­ۋعا ارنالعان ارنايى تەمىر تورلار سالىنعان. ءوندىرىس تەح­نو­لو­گياسى بويىنشا 100 ليتر ساۋمالدان مولشەرمەن 30 كيلو قۇر­عاق ۇنتاق الىناتىن كو­رىنەدى. بارلىق پارامەترلەر تيىسىنشە ساقتالماسا قاجەتتى ءمول­شەر­دە ءونىم ءوندىرۋ قيىن. ماسەلەن, مامانداردىڭ ايتۋىنا قارا­عان­دا, بيەنىڭ ءسۇتى ساۋىل­عان بەتتە 90 پايىز ءمول­شەردە انا ءسۇتىنىڭ قۇرامىنا جاقىن بو­لا­دى ەكەن. بۇل كور­سەت­كىش دەڭگەيى ساۋىل­عان ساۋمال ىدىستا تۇر­عان سايىن تومەن­دەي بەرمەك. ساۋمال بويىنداعى مينەرال­دى زاتتاردى قاجەتىن­شە ساقتاپ قالۋ ءۇشىن مۇنداعى تەحنولوگيا بويىنشا ساۋىلعان ساۋ­مالدى كەشىكتىرمەي, وڭدەۋگە مۇمكىن­دى­گىنشە تەز ارادا جىبەرگەن ابزال. سول ءۇشىن دە ءوندىرىس تسەحى مەن بيە ساۋىلاتىن ورىن جاقىن ورنالاسقان. بيە ساۋ ورنى جابىق عيمارات ىشىندە ورنالاسىپ, توڭىرەگى تولىقتاي تازا تۇرۋى قاراستىرىلعان. بۇل دا قۇرعاق قىمىز ساپاسىنىڭ ساقتا­لۋى­نا قاتىستى شارا. ساۋمالعا ساۋىلعان بەتتە كۇن, جەل تيگىزبەۋ دە ءتيىستى تالاپتاردىڭ ءبىرى. قازاق دالاسىندا قىمىزدى ءوندىرىس جولىمەن وڭدەپ, ارنايى قۇتىلارعا جاۋىپ شىعارۋ بۇرىن-سوڭدى بولماعانى بەلگىلى. قازاق ەلى ءوز تاۋەلسىزدىگىن الىپ, كاسىپ­كەر­لىككە جول اشىلعاننان بەرى قازاق ازاماتتارى دا بيزنەستەگى ءمۇم­كىندىكتەرىن كەڭىنەن پايدا­لا­نىپ, ەل ماقتانىشىنا اينالا ءتۇ­سۋدە. ول ءبىرىنشى كەزەكتە, مەملە­كە­تىمىزدىڭ شاعىن جانە ورتا كا­سىپتى دامىتۋعا باسا نازار اۋدار­عان­دىعىنىڭ ناتيجەسى. وتانى­مىز­دىڭ ەكونوميكالىق قۋاتى ەسە­لەنگەن سايىن ەلىمىزدىڭ ءوندىرىس سا­لاسىنا يننوۆاتسيالىق جاڭا­لىق­تار ەنگىزۋگە مۇمكىندىكتەر تۋا باس­تادى. سونىڭ ناتيجەسىندە قى­مىزدى ارنايى قۇتىعا قۇيىپ شى­عارۋدىڭ سىرتىندا قۇرعاق قىمىز وندىرۋگە دە قول جەتىپ وتىر. سەمەيدە وندىرىستىك جولمەن قىمىز­دى قۇتىلارعا قۇيىپ شىعاراتىن «اساۋ بوتتلەر» سەرىكتەستىگى جاي­لى وسىعان دەيىنگى ماقالامىزدا جان-جاقتى ايتىلعان. قۇرعاق قىمىز جەرگىلىكتى جۇرت­تى جاڭالىعىمەن ءتانتى قىل­عانى بولماسا, ونى پايدالانۋعا بالەندەي ىنتا تانىت­پايتىن­دى­عى انىق. بۇل جاعىن دا بيزنەسمەندەر ەسكەرمەي وتىرعان جوق. قۇرعاق قىمىزعا قۇراق ۇشا ۇم­تىلاتىن ەلدەرمەن كەلىسىم ءجۇر­گىزە وتىرىپ, ونىمدەرىنە جول اش­قان. ەۋروپا ەلدەرىندە قۇتىداعى قىمىزدىڭ ءليترى مولشەرمەن 7-8 ەۋرو بولسا, قۇرعاق قىمىز كيلوسى 20-25 ەۋرو تۇرادى. ال, ءدارى-ءدا­رۋ­مەن باعىتىنداعى قۇنى الدە­قاي­دا قىمباتىراق. قىمىز ۇنتاعى سيىر ءسۇتىنىڭ ۇنتاعىنا قاراعاندا وتە جىلدام ەريتىنىنە دە عا­لىمدار كوز جەتكىزىپتى. ناق­تىراق ايتقاندا, قۇرعاق قىمىز ۇنتاعى ول جاقتا نەگىزىنەن كوسمەتالوگيا, فارمەتسەۆتيكا, بالالار مەن ديەتالىق تاعامدارعا قولدانىلادى. سونىمەن بىرگە بۇل ءونىم عارىشكەرلەر, شاحتەرلار, الپينيستەر مەن سۋدا جۇزۋشىلەردىڭ دە سۇرانىسىن ارتتىرا تۇسۋدە. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىل­دى­عىنا وراي «20 جارقىن ءىس» باستاماسىمەن تۇسپا-تۇس اشى­لىپ جاقتان سەمەيدەگى قۇرعاق قىمىز كاسىپورنى قازاقستاندا ءبىرىنشى بولىپ قولعا الىنىپ وتىرعانىن دا ايتا كەتكەن ءجون. كەرەك دەسەڭىز, تمد ەلدەرى شەڭ­بەرىندە دە بۇل شارۋانى ءالى ەشكىم يگەرە قويعان جوق. يننوۆاتسيالىق ءۇردىستىڭ يگىلىگىن كورە باستاعان قازاقستان كاسىپ­كەرلەرى كەلەشەكتە دە تىڭ جوبالار مەن تولايىم تابىستار تىزگىنىن تەڭ ۇستاپ, يگىلىگىن ەل كورەتىن ءىس تەتىگىن تابا بەرەتىنىنە ەش كۇمان جوق. قايرات زەكەن ۇلى, جۋرناليست. داۋلەت سەيسەن ۇلى, سەمەي.