ازاماتىن ارداقتادى

وتكەن سەنبىدە ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا كور­نەكتى جازۋشى-پۋبليتسيست, حالىقارالىق تەلەۆيزيا جانە راديو اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, بەلگىلى جازۋشى سۇلتان ورازالىنىڭ تۋعانىنا 70 جىل تولۋىنا وراي «قازاق وركەنيەتى جانە سۇلتان ورازالى» اتتى عىلىمي-پراك­تي­كالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. كونفەرەنتسياعا مادەنيەت ءمينيسترى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد, اكادەميك س. قيراباەۆ, اقىن ف.وڭعارسىنوۆا, سونداي-اق پارلامەنت دەپۋتاتتارى مەن جوو رەك­تورلارى جانە پروفەسسور عا­لىم­دارى قاتىستى. بىرنەشە تا­قى­رىپتار بويىنشا وربىگەن جي­ىن­نىڭ جۇمىسىندا سۇلتان ورا­زالى قازاقستانداعى كوركەم تە­لەديداردىڭ نەگىزىن سالۋشىلار­­دىڭ ءبىرى رەتىندە عانا ەمەس, ادە­بي-درامالىق باعدارلامالاردىڭ دا العاشقى ۇيىمداستىرۋشىسى ەسەبىندە اڭگىمە قوزعالدى. ەل تاۋەل­سىز­دىگىن باياندى ەتۋ جولىنداعى قىزمەتى جاي­لى دا باياندامالار جاسالدى. سو­نىمەن بىرگە, كونفەرەنتسيادا «ءتىل كوميتەتىنىڭ ىرگە­تا­سىن قا­لاپ, ءتىل ساياساتىنىڭ كو­شىن باس­تاۋ­شى», «كوسەمسوز شەبەرى, تەلەدراماتۋرگ, ادەبيەت زەرتتەۋشىسى», «باسپاگەر, اۆتور قۇقى­عىن قور­عاۋ­شى» اتتى تاقىرىپتار دا قامتىلدى. مۇحتار قۇل-مۇحاممەد ايتىپ وتكەندەي, سۇلتان ءشارiپ ۇلى  ۇلت­­­تىق تەلەجۋرناليس­تي­كا­نىڭ ال­عاش­­­قى قارلىعاشى, قازاق­ستان­دا­عى كوركەم تەلەۆيزيانىڭ نەگىزىن سالۋشىلاردىڭ ءبىرى بول­عان. قا­زاق تەلەديدارىنىڭ نەگi­زiن قالا­سىپ, باستاپقى قيىنشى­لىقتارىن قارا نارداي, بەلi قاي­ىسپاي تارت­قان جانداردىڭ بiرە­گەيi رەتىندە توقتالىپ ءوتتى. 1964 – 1984 جىل­دار ارالىعىندا ونىڭ قالامىنان ءجۇز­دەگەن ادەبي باع­دارلامالار مەن تەلەپەسا تۋىپ, كوگىلدىر ەك­راندا قويىلدى. ولار­­دىڭ ىشىندە «سۇحبات», «قىمىز­حانا», «كەزدەسۋ», «شۇعىلا», «اي­تىس», «حا­لىق قازىناسى» سي­ياقتى حابارلار تسيكلى مەن «كەك», «وتى­رار وي­را­ن­ى», «ءولىم فاب­ري­كاسى», «قاش­قىن» تەلەقويىلىم­دارى حالىققا كەڭىنەن تانىلعان ەدى. بۇل جونىندە مۇحتار قۇل-مۇ­حاممەد: «ءبىر ءوزى ۇلتتىق تەلە­دي­داردىڭ تۇتاس مەكتەبىن قالىپ­تاس­تىرعان سۇلتەكەڭنىڭ ۇلكەن ەڭبە­گىنە ءبىز باسىمىزدى ءيىپ, راحمەتىمىزدى ايتامىز. سۇلتان ورازالى تەك تەلەديدار سالاسىندا قىز­مەت ىستەپ قانا قويعان جوق. ول – تەلە­درا­ماتۋرگيانىڭ نەگىزىن سا­لۋشى. جازعانىنا قاراپ وتىر­ساق, سۇل­تە­كەڭ عىلىمعا دا تۇرەن سالعان ادام. عابدول سلانوۆتىڭ «ءدوڭ اس­قان» رومانى بويىنشا كانديدات­تىق ديسسەرتاتسيا جازدى. مەن ونى دوكتورلىق ديسسەر­تا­تسيا­عا بەرگىسىز دۇنيە دەپ بىلەمىن», – دەدى. كونفەرەنتسيا اياسىندا سۇل­­تان ورازالى – ەلىمىزگە كەڭىنەن تا­نىل­عان تەلەدراماتۋرگ, ادەبيەت زەرتتەۋشىسى جانە كوسەمسوز شەبەرى تۋراسىندا باياندامالار جا­سال­­دى. ونىڭ قالامىنان ونداعان ماقالالار, 300-گە جۋىق ادەبي تەلەحابار, «قازاق زيالىلارى تۋ­رالى انتولوگيا» توپتاماسى مەن 25 بەينەفيلم, «شىندىق جانە كوركەمدىك شەشىم», «ءتىل تاعدى­رى – ەل تاعدىرى», «جۇرەكتىڭ كوزى اشىلسا», «وت پەرۆوگو ليتسا», «اۆتوردى قورعاۋ – رۋ­حا­نياتتى قولداۋ» اتتى كىتاپتارى جارىق كوردى. «اباي ەلى» البوم-شەجىرەسى قازاق, ورىس, اعىلشىن تىلدەرىندە الەمنىڭ 75 ەلىنە تا­رادى. ول عابيدەن مۇستافين تۋ­رالى 30 جىل جيناعان دەرەكتەرiن جاڭعىر­تىپ, فيلم ءتۇسiردi. سون­داي-اق, سالىق زيمانوۆ, تاحاۋي احتانوۆ, ساپار بايجانوۆ, قۋا­نىش سۇل­تانوۆ, ءابىش كەكىلباەۆ جانە باس­قا ەلiنە ەلەۋلi ازاماتتار تۋرالى دەرەكتi فيلمدەرى قازاق رۋحا­نيا­­تىنا قوسقان ۇلكەن ۇلەسى بولاتىن. س.ورازالى قازاقستان پرەزي­دەنتىنىڭ «التىن بارىس» بەلگى­سى­نىڭ يەگەرى, پرەزيدەنت سىيلى­عى­نىڭ جانە اباي اتىنداعى حالىق­ارا­لىق ادەبي سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى. جۇلدىز ءبايدىلدا.