ەلورداداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا وتكەن دوڭگەلەك ۇستەل «كينەماتوگرافيا تۋرالى» جانە «كينەماتوگرافيا ماسەلەلەرى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارىن تالقىلاۋعا ارنالدى.
وتاندىق كينو تاريحىندا تۇڭعىش رەت زاڭ قابىلدايىن دەپ جاتقاندىقتان, وسى جوبالار بۇعان دەيىن دە بىرنەشە رەت قوعامدىق تالقىلاۋدان ءوتتى. كەشەگى تالقىلاۋ دا وي-پىكىرلەردى جيناقتاپ, قورىتۋعا, زاڭعا ەرەجە بولا الاتىن ۇسىنىستاردى ازىرلەۋگە ۇيىتقى بولاتىنى انىق. دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسقان مادەنيەت جانە سپورت ۆيتسە-ءمينيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆا ەڭ الدىمەن كينووندىرىستىڭ ساپالىق جانە ساندىق كورسەتكىشتەرىن ارتتىرۋ, قازاقستاندىق كينونى حالىقارالىق نارىقتارعا شىعارۋ ماسەلەسىن ايتتى. وتاندىق كينووندىرىستى قالىپتاستىرۋ, جەتىلدىرۋ, دامىتۋ ءماسەلەلەرى بويىنشا جاسالىپ جاتقان قۇجاتتار مەن قوعامدىق تالقىلاۋلاردىڭ ماڭىزدىلىعىنا ءمان بەردى.
دوڭگەلەك ۇستەلدە «كينەماتوگرافيا تۋرالى» زاڭ جوباسىنا قاتىستى بەينەروليك كورسەتىلدى. مۇندا «قازاقفيلم» ىشىندە مەملەكەتتىك فيلمدەر قورىن جەكە قۇرىلىم رەتىندە قۇرۋ, ۇلتتىق فيلمدەردى الەمدىك نارىققا شىعارۋ جانە ولاردىڭ پروكاتىن قولداۋ, كينو ءتۇزىلىمنىڭ كوپدەڭگەيلى جۇيەسىن دامىتۋ مەن ۇلتتىق كادرلاردىڭ بىلىكتىلىگىن كوتەرۋگە باعىتتالعان شارالاردى ىسكە اسىرۋ, سونداي-اق, ۇلتتىق كينونى قولداۋ قورى مەن ەكسپەرتتىك كەڭەس قۇرۋ, «قازاقفيلم» اۋماعىندا ەركىن ەكونوميكالىق ايماق قۇرۋ تۋرالى تۇجىرىمدىق باستامالاردىڭ كينو تۋرالى زاڭ جوباسىنا نەگىز بولعانى ايتىلدى. بۇل ورايدا تالقىلاۋعا قاتىسقان پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى كارىباي مۇسىرمان زاڭ جوباسىنداعى ۇلتتىق كينونى قولداۋ قورىن, ەركىن ەكونوميكالىق ايماق قۇرۋ سىندى تىڭ باستامالار, سايىپ كەلگەندە, قارجىعا تىرەلەتىنىن ايتتى. شىنىندا, قوردىڭ قۇرىلتايشىسى كىم, زاڭدىق تۇرعىدا قالاي جۇمىس ىستەيدى, ەكونوميكالىق ايماقتىڭ ينۆەستورلارى كىمدەر دەگەن ماسەلەلەردىڭ ارتىندا ۇلكەن قاراجات تۇرعانى ءسوزسىز.
وتىرىستا ءسوز العان «مەلومان» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى ۆاديم گولەنكو مەن قازاقستان كينەماتوگرافيستەرى وداعىنىڭ توراعاسى سلامبەك تاۋەكەلدىڭ ويى ءبىر جەردەن شىققانى دا اتاپ وتەرلىك جايت. نەگە دەسەڭىز, كينونى دامىتۋ, سول ءۇشىن قۇجات جاساۋ, زاڭ قابىلداۋ جاعى ماسەلەنىڭ ءبىر قىرى بولسا, ونىڭ ەكىنشى قىرى – فيلمدەرگە كورەرمەن تارتۋ. كينو – يدەولوگيا قۇرالى دەپ قانشا ايتقانىمىزبەن, مىقتى فيلمدەردى كورسەتۋ ءۇشىن كينوتەاترلارعا كورەرمەن توپتاستىرۋ جاعى اقساپ تۇرعانى بەلگىلى. ۆاديم گولەنكو كينوتەاترلاردا كورسەتىلەتىن كينولاردىڭ 85 پايىزدىق كورسەتكىشى استانا جانە الماتى قالالارىنىڭ ۇلەسىنە تيەدى, بۇل باسقا ەلدى مەكەندەردەگى تۇرعىندار كينوعا بارمايدى دەگەندى بىلدىرەدى دەي كەلىپ, ەلىمىزدىڭ ءاربىر اۋدانىنداعى مادەنيەت ۇيلەرىندە كينوتەاتر قۇرۋ ماسەلەسىنە توقتالدى. سونداي-اق, سلامبەك تاۋەكەل كەڭەس وداعى تۇسىندا ءبىر ادام ورتا ەسەپپەن جىلىنا 19 رەت كينوعا بارعانىن ايتتى. تەك قانا پاريج قالاسىندا 400-دەن اسا كينوزال جۇمىس ىستەسە, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ بارلىق ايماعىنداعى كينوزالداردىڭ 300-گە جەتپەيتىنىنە توقتالدى. «بىزدە تەحنيكا دا بار. جاقسى فيلمدەر دە تۇسىرىلۋدە. بىراق سونى كورەرمەنگە جەتكىزۋ جاعى ولقى ءتۇسىپ جاتىر» – دەگەن توراعا جوباداعى كەيبىر باپقا قاتىستى ويىن ءبىلدىردى.
جالپى, كينەماتوگرافيا تۋرالى زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ كەڭ اۋقىمدا ءوتتى.
ايگۇل سەيىلوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»