قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين باستاعان پارلامەنتتىك دەلەگاتسيا 21-22 جەلتوقساندا باكۋ قالاسىندا (ازەربايجان) وتكەن تۇركىتىلدەس ەلدەر پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ (تۇركپا) ءىس-شارالارىنا قاتىستى, دەپ حابارلادى ءماجىلىستىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
شارا بارىسىندا قازاقستاننىڭ تۇركپا-عا توراعالىعى اياسىندا وسى ۇيىمنىڭ جاڭا اكىمشىلىك كەڭسەسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى ءوتتى. وندا ءماجىلىس توراعاسى ءسوز الىپ, ازەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى يلحام اليەۆكە باكۋ قالاسىنىڭ تورىنەن بوي كوتەرگەن بىرەگەي عيمارات ءۇشىن تۇركپا-نىڭ ءىس باسىنداعى توراعاسى رەتىندە ۇيىم ءمۇشەلەرى اتىنان شىنايى العىس سەزىمىن ءبىلدىردى.
ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, وسى ماڭىزدى وقيعا تۇركپا ەلدەرىنىڭ تاۋەلسىزدىك العانىنا 25 جىل تولعان وتە ماڭىزدى كەزەڭدە ءوتىپ وتىر. سونىمەن بىرگە, 1920 جىلى شىعىس حالىقتارىنىڭ تۇڭعىش سەزى جانە بيىل 90 جىلدىعىن اتاپ وتكەن تۇڭعىش تۇركولوگيالىق سەزد وسى قالادا وتكەنىن ەسكە العان ن.نىعماتۋلين تاريحي وقيعالار توعىسقان باكۋدە باۋىرلاس ەلدەردىڭ باس شتاب-پاتەرىنىڭ ورنالاسۋى ايرىقشا ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ءوز سوزىندە:
– ءبىز ازەربايجاندا تۇركپا حاتشىلىعىنىڭ جاڭا ءوفيسىن اشتىق. ول – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ نەگىزىن قالاعان تۇركپا-نىڭ جاڭا بەلەسكە شىعۋىنىڭ ناقتى كورسەتكىشى. بۇل پرەزيدەنتىمىزدىڭ وسى ۇيىمدى قۇرۋ جونىندەگى يدەياسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن تاعى دا كورسەتتى. سوندىقتان, الداعى ۋاقىتتا تۇركپا ەلدەرى, سونىڭ ءىشىندە, زاڭ شىعارۋشى ورگاندار اراسىنداعى ارىپتەستىك بۇرىنعىدان دا تەرەڭدەي تۇسەتىن بولادى, – دەدى نۇرلان زايروللا ۇلى.
بيىلعى باسقوسۋدىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – تۇركپا-نىڭ شەشىمىمەن قازاقستان, قىرعىزستان, ازەربايجان جانە تۇركيا ەلدەرىنىڭ پرەزيدەنتتەرى «ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالدى.
تۇركپا شارالارى اياسىندا ءماجىلىس ءتوراعاسى ازەربايجاننان, تۇركيادان, قىرعىزستاننان كەلگەن ارىپتەستەرىمەن ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر وتكىزدى. تۇركيا ۇلى ۇلتتىق جينالىسىنىڭ توراعاسى يسمايل كاحرامەنمەن جۇزدەسۋى كەزىندە ءماجىلىس توراعاسى, ەڭ الدىمەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ جانە ءوز اتىنان ىستانبۇل جانە كايسەرى قالالارىندا ورىن العان لاڭكەستىك سالدارىنان قايتىس بولعانداردىڭ قايعىسىنا ورتاقتاسىپ كوڭىل ايتا كەلىپ, قازاقستاننىڭ قانداي ءتۇردە بولسا دا لاڭكەستىكتى قاتاڭ ايىپتايتىندىعىن جەتكىزدى.
ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رەجەپ ەردوعاننىڭ 2015 جىلعى قازاقستانعا مەملەكەتتىك ساپارى, سونىمەن بىرگە, قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءتۇركياعا 2016 جىلعى ساۋىردە جانە تامىزدا جاساعان ساپارلارى ەكىجاقتى ءوزارا بايلانىستى جاڭا دەڭگەيگە كوتەردى. قازاق-تۇرىك قاتىناسىنا جاڭا سەرپىن بەردى. اڭگىمە بارىسىندا نۇرلان نىعماتۋلين:
– بيىلعى 15 شىلدەدەگى اسكەري توڭكەرىس جاساۋ ارەكەتىنەن كەيىنگى اۋىر جاعدايدان تۇركيا ۇلكەن ابىرويمەن شىقتى. تۇركيا حالقى بۇكىل الەمگە دەموكراتيالىق ەل ەكەنىن تاعى ءبىر دالەلدەدى. وسى قيىن كۇندەردە ءبىزدىڭ ەلىمىز تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدى سايلانعان پرەزيدەنتىن, پارلامەنتىن جانە ۇكىمەتىن قولدايتىنىن ءبىلدىردى. وسى جاعدايدان كەيىن انكاراعا ءبىرىنشى بولىپ رەسمي ساپار جاساعان – قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ, – دەدى.
ءوز كەزەگىندە يسمايل كاحرامان قازاقستاننىڭ بيىلعى جىلى تۇركپا-عا توراعالىعىن وتە جوعارى باعالادى. ودان ءارى سيرياداعى قاقتىعىستى رەتتەۋ بويىنشا كەلىسسوزدەردى استانادا جۇرگىزۋ ماسەلەسىنە نازار اۋدارعان ي. كاحرامان:
– بۇگىنگى كۇنى استانا بىتىمگەرشىلىك ماسەلەسىندە ايرىقشا ءرول اتقارادى. بۇل – قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەرەن ەڭبەگى. سوندىقتان, ۇنقاتىسۋ الاڭى رەتىندە ءدال استانانىڭ تاڭدالۋى وتە ۇتىمدى شەشىم دەپ ەسەپتەيمىن, – دەدى. كەزدەسۋ سوڭىندا ن.نىعماتۋلين ارىپتەسىن قازاقستانعا رەسمي ساپارمەن كەلۋگە شاقىردى.
قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ ءتوراعاسى, سونداي-اق, ازەربايجان ميللي مەجليسىنىڭ توراعاسى وكتاي اسادوۆپەن جانە قىرعىزستان جوگوركۋ كەنەشىنىڭ سپيكەرى چىنىباي تۋرسۋنبەكوۆپەن كەزدەسىپ, پارلامەنتارالىق بايلانىستاردى نىعايتۋعا سەرپىن بەرۋ ارقىلى باۋىرلاس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماقتاستىعىن تەرەڭدەتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلادى. تاراپتاردىڭ پىكىرىنشە, پارلامەنتارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى تەرەڭدەتۋ مەملەكەت باسشىلارىنىڭ ءتۇرلى سالاداعى ارىپتەستىك كەلىسىمدەرىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋعا جول اشادى.
ن.نىعماتۋلين تۇركپا-عا مۇشە مەملەكەتتەر كەلەر جىلى قىرعىزستاننىڭ ءتوراعالىعى كەزىندە دە باستالعان ءىستى ءتيىمدى جالعاستىراتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.