ادەبيەت • 16 مامىر, 2017

التىن ساقا ازامات ەدى

174 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

جۋىردا ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا قوعام قايراتكەرى, اقىن, پۋبليتسيست, ءرامىزتانۋشى ەربول شايمەردەنوۆتى ەسكە الۋ كەشى بولدى. كەشكە اقىندى جاقسى بىلگەن, بىرگە وقىعان, بىرگە قىزمەت ىستەگەن, شىعارماشىلىق وداقتا بىرگە بولعان ەلگە تانىمال ازاماتتار قاتىسىپ, قىزىقتى ەستەلىكتەر ايتتى. كەشتى جازۋشى قۋانىش جيەنباي جۇرگىزىپ وتىردى.

التىن ساقا ازامات ەدى

ءماجىلىس دەپۋتاتى ساۋىتبەك ابدراح­مانوۆ ورتالىق كوميتەتتە قىزمەت ىستەپ جۇرگەندە ەربول شايمەردەنوۆپەن قالاي, قانداي جاعدايدا تانىسقانى تۋرالى باياندادى. ول كەزدە ە.شايمەردەنوۆ «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ اقمولا وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى ەكەن. جۋرناليست جازىقسىز كۇيىپ, پارتيادان شىعارىلعان قازاق ازاماتىنا اراشا ءتۇسىپ, گازەتكە ماقالا جازادى. سونىڭ ناتي­جەسىندە, ازامات اقتالىپ جاتسا, ءبىر دەپۋتات ماسكەۋدەگى «ترۋد» گازەتىنە ماقالا بەرىپ, ونىڭ اقتالۋىنا ءشۇبا كەلتىر­گەن. سول كەزدە ورتالىق باسىلىمنىڭ سى­نى­نان ولەردەي قورقاتىن قازاقستان باسشى­لارى ماقالانى تەكسەرۋگە ارناۋلى كوميسسيا شىعارىپ, اقمولاعا جىبەرەدى. سول كوميسسيانىڭ قۇرامىندا بولعاندا ەربولدىڭ بارلىق فاكتىلەردى اينىتپاي جازا بىلەتىن شەبەر, بىلگىر جۋرناليست بولعانىنا ءتانتى بولدىم, دەدى دەپۋتات. وسى تەكسەرىستىڭ ارقاسىندا ماقالاداعى فاكتىلەردىڭ دۇرىستىعى انىق­تالىپ, ەربولعا جازا بەرۋدىڭ ورنىنا, كەرىسىنشە, قىزمەتى ءوسىرىلىپتى.

كەزدەسۋگە الماتىدان ارنايى كەلگەن بەلگىلى عالىم, قوعام قايراتكەرى راحمان الشانوۆ تا قىزىقتى ەستەلىكتەر ايتتى. قازاق مەكتەبىن بىتىرگەن ستۋدەنتتەر اراسىنان قازگۋ-ءدىڭ كومسومول كوميتەتىنە حاتشى سايلاۋدا تاڭداۋ جۋرفاكتىڭ 2-كۋرس ستۋدەنتى ەربول شايمەردەنوۆكە ءتۇسىپ, سول ۋاقىتتا ەربول العاشقى بولىپ فاكۋلتەتتەردە قازاق تىلىندە وقىتاتىن بولىمدەر اشۋدى ۇسىنادى. سول كەزدە وقيعانىڭ ورتاسىندا جۇرگەن ادام رەتىندە مەن بۇل ۇسىنىستى العاشقى بولىپ كوتەرگەن ەربول ەكەنىنە كۋالىك بەرە الامىن, دەدى ول. ەربول جاستار كوميتەتىنىڭ شەشىمىن دە قابىلداتىپ, ونى رەكتوراتقا رەسمي تۇردە ۇسىنۋعا مۇرىندىق بولعان ەكەن. مەن ەربول شايمەردەنوۆتىڭ ەسىمى پرەزيدەنتتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا ايتىلعان 100 جاڭا ەسىم جوباسىنا ەنگىزىلۋى كەرەك دەپ سانايمىن, دەدى راحمان الشانوۆ.

قوعام قايراتكەرى ورازكۇل اسانعازى كەزىن­­دە استانادا ء«تىل تۋرالى» زاڭ­نىڭ تالاپ­­­تارىن ورىنداتۋعا ەربول شايمەر­دەنوۆ­­­تىڭ باس پروكۋراتۋراعا جازعان حاتىنا كەل­گەن جاۋاپتىڭ كوپ كومەگى تيگەنىن تىلگە تيەك ەتتى. ە.شايمەردەنوۆتىڭ جەرلەسى, جازۋ­شى جاراسباي سۇلەيمەنوۆ ەربولدىڭ ال­تىن­شى سىنىپتان باستاپ ولەڭ جازىپ, ونى وب­لىس­تىق گازەتكە جاريالاتا باستاعانىنىڭ كۋ­اسى بولعانىن جەتكىزدى. اقىن سەرىك تۇر­­عىن­­­­بەكوۆ ونى «اسىلىمداي التىن ساقام ءوزىڭ­­سىڭ, اسىعىنداي كورىنگەنمەن قۇل­جا­نىڭ» دەپ باعالاعانىن ەسكە الدى. بەل­گىلى قو­عام قايراتكەرى سابىر قاسىموۆ ورتا­لىق كو­­مي­تەتتە بىرگە قىزمەت ىستەگەن جىل­دارىن­­دا ەربول ۇلتتىق دۇنيەلەردىڭ جانا­شى­رى بو­لعانىنا بىرنەشە مىسال كەلتىر­دى. ونىڭ ۇلتجاندى بولۋىنىڭ دىڭگەگى – ادامي تازا­لىقتان, ۇلتىنا ادالدىعى مەن ازا­مات­تىق جاۋاپ­كەرشىلىگىنىڭ جوعارى بولۋىنان, دەدى ول. 

«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى, تانىمال قالامگەر ەرجۇمان سمايىل دا كوپ ادام بىلمەيتىن تىڭ دەرەكتەردى ورتاعا سالدى. سونىڭ ىشىندە جەلتوقسان وقيعاسىنان كەيىن بولعان سوت پروتسەستەرىن جازۋعا «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنەن ەربول ەكەۋىن جىبەرگەنىن, سوندا بارلىق جاساندىلىقتاردى, قولدان قۇراستىرىلعان قياناتتاردى كورۋمەن قاتار, قارا باس­تارىن اراشالاۋ ءۇشىن كەيبىرەۋلەردىڭ سات­قىندىققا بارىپ, ءوز جولداستارىن اشىق قارالاپ, جالا جاپقان جايتتارعا دا كۋا بولعاندارىن ايتتى. ەگەر سوت پروتسەسى سول كۇيىندە جازىلىپ, حالىققا جاريالاناتىن بولسا, جەلتوقساندىقتاردىڭ يگى ىستەرى اياققا تاپتالاتىنىن سەزگەن ەربول ماقالا جازۋدان باس تارتۋدى ۇسىنعان ەكەن. وسى پوزيتسيانى ۇستانعان ەكەۋىن رەداكتور دا قولداپ, اقىرى ماقالا جازىلماپتى. 

ەسكە الۋ كەشىنىڭ قورىتىندىسىندا جۇرتتىڭ ءبارى دە ەربول شايمەردەنوۆ­تىڭ ۇندەمەي ءجۇرىپ, ۇلكەن ىستەردى تىندىرعا­نىن جاقسى بىلەتىندەرىن ايتتى. كۋرستاس دوسى سۇلەيمەن مامەتتىڭ سوزىمەن ايتقاندا, ول اقىندىعىنان باسقا: ءباسپاسوز حاتشى­سى قىزمەتىن العاشقى قالىپتاستىرۋشى; ءرامىزتانۋ ءىسىنىڭ كوشباستاۋشىسى; قازاق دانا­لىعىن جيناعان العاشقى افوريزم قۇراس­تىرۋشى جانە ت.ب. جۇمىستاردى ابى­رويمەن اتقارۋشى رەتىندە تاريحتا قالىپ, 100 جاڭا ەسىمنىڭ ورتاسىنان ويىپ ورىن الۋشى دەگەنگە جينالعانداردىڭ ءبارى دە ءبىراۋىزدان كەلىستى. 

ەسكە الۋ كەشىندە كومپوزيتور مارات وماروۆ ە.شايمەردەنوۆتىڭ ولەڭىنە جازىل­عان «ارمان قالا – استانا» ءانىن ورىندادى. ودان باسقا دا ونەرپازدار ءان شاشۋ­لارىن جاسادى, ال ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپ­حانا باسشىسى ءۇ.مۇڭالباەۆا اقىننىڭ جارى مەن قىزىنا ورامال جاپتى.

جاقسىباي سامرات, 
«ەگەمەن قازاقستان» 

سوڭعى جاڭالىقتار